Rekabet istihbaratı bilgi kaynaklarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi: Savunma sanayii örneği
Evaluation of competitive intelligence information sources using multi-criteria decision-making methods: The defense industry example
- Tez No: 1023451
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHAMMED HANEFİ CALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: AHP, Bilgi kaynakları, Rekabetçi istihbarat, Savunma sanayi, TOPSIS, VIKOR yöntemi, Çok kriterli karar verme, Information sources, Competitive intelligence, Defense industry, TOPSIS, VIKOR method, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Rekabet istihbaratı, işletmelerin çevresel değişimleri, rakip faaliyetlerini ve bilgi kaynaklarını sistematik biçimde değerlendirerek stratejik karar alma süreçlerini destekleyen önemli bir yönetim yaklaşımıdır. Savunma sanayii gibi yüksek teknolojiye dayalı, gizlilik düzeyi yüksek ve stratejik belirsizliklerin yoğun olduğu sektörlerde doğru bilgi kaynaklarının belirlenmesi, karar süreçlerinin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, savunma sanayiinde rekabet istihbaratı kapsamında kullanılan bilgi kaynaklarının çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesidir. Araştırmada değerlendirme kriterleri literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenmiştir. Kriter ağırlıklarının hesaplanmasında Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), alternatif bilgi kaynaklarının sıralanmasında ise TOPSIS ve VIKOR yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca farklı ağırlık senaryoları üzerinden duyarlılık analizi yapılarak sıralama sonuçlarının kararlılığı değerlendirilmiştir. AHP bulguları, stratejik katkı, erişilebilirlik, doğrulanabilirlik ve doğruluk/güvenilirlik kriterlerinin öne çıktığını göstermiştir. TOPSIS sonuçlarında tedarikçi-distribütör-ortak ağı, analist raporları ve pazar araştırmaları ile finansal/sektörel analizler ilk sıralarda yer almıştır. VIKOR sonuçlarında ise finansal/sektörel analizler, analist raporları ve tedarikçi ağı güçlü alternatifler olarak belirlenmiştir. Duyarlılık analizi sonucunda ilk beş alternatifin sıralamasının değişmemesi, modelin sınırlı ağırlık değişimlerine karşı kararlı olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak çalışma, savunma sanayiinde rekabet istihbaratı bilgi kaynaklarının sistematik, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesine yönelik bütünleşik bir karar modeli sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Competitive intelligence supports strategic decision-making by enabling organizations to systematically evaluate environmental changes, competitor activities and information sources. In the defense industry, where confidentiality, technological uncertainty and strategic sensitivity are high, identifying appropriate information sources is critical. This study aims to evaluate and prioritize competitive intelligence information sources in the defense industry through multi-criteria decision-making methods. The evaluation criteria were determined through literature review and expert opinions. AHP was used to calculate criterion weights, while TOPSIS and VIKOR were applied to rank alternative information sources. Sensitivity analysis was also conducted to test the stability of the ranking results. The AHP findings indicate that strategic contribution, accessibility, verifiability and accuracy/reliability are among the most influential criteria. TOPSIS results highlighted the supplier–distributor–partner network, analyst reports and market research, and financial/sectoral analyses as the top alternatives. VIKOR results identified financial/sectoral analyses, analyst reports and the supplier network as strong alternatives. Sensitivity analysis showed that the top five alternatives maintained their ranking positions across scenarios. In conclusion, the study presents an integrated decision-making model for evaluating competitive intelligence information sources in the defense industry in a systematic, measurable and comparable manner.
Benzer Tezler
- Bilgi ve belge yönetimi ile istihbarat arasındaki ilişki
The relationship between information and records management with intelligence
REMZİ CIRIKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgi ve Belge YönetimiAnkara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OYA GÜRDAL
- Ege ve Doğu Akdeniz'de istihbarat, propaganda ve algı yönetimi
Intelligence,propaganda and perception management in the Eegean and Eastern Mediterranean
GAMZE AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ŞAHİN
- Metadata mining using similarity matrixes for improved knowledge data discovery
Benzerlik matrislerini kullanarak, veri yapısı araştırma ve daha gelişmiş bilgi verisi keşfetme
ÖYMEN GÜR
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMarmara ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. MELİH KIRLIDAĞ
- Bankacılıkta kredi pazarlama
Başlık çevirisi yok
CENK TÜFEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Bankacılıkİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİT TARGAN ÜNAL
- İşletmelerde pazarlama istihbaratı ve İstanbul ilinde pilot bir araştırma
Marketing intelligence and a pilot study in İstanbul
FERİDE MUTLU