Çocuk sağlığı ve hastalıklarıyla ilgilenen hekimlerin meningokok aşılarına yönelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the approaches of physicians involved in child health and diseases to meningococcal vaccines
- Tez No: 1023466
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE MANOLYA KARA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Meningokok enfeksiyonları, Meningococcal infections
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Meningokok enfeksiyonları, çocukluk çağında hızlı seyreden ve ciddi morbidite ve mortaliteye yol açabilen önemli bir halk sağlığı problemidir. Bu nedenle Meningokok aşıları koruyucu hekimlik uygulamalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye genelinde çocuk sağlığı ve hastalıkları ile ilişkili alanlarda çalışan hekimlerin Meningokok aşılarına yönelik bilgi düzeyleri, tutumları ve klinik yaklaşımlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, aile hekimliği asistan ve uzmanları, pediatri asistan ve uzmanları ile pediatri yan dal asistan ve uzmanlarının yer aldığı toplam 508 hekimin katılımı ile gerçekleştirilen kesitsel bir anket çalışmasıdır. Veriler hem yüz yüze hem de çevrim içi anket yöntemi ile Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, Meningokok aşılarına ilişkin bilgi düzeyleri, tutumları ve klinik önerme davranışları değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %70,5'i Meningokok aşı şemasını bildiğini ifade etmiş, %78,7'si Meningokok aşılarının diğer aşılarla birlikte uygulanabileceğini belirtmiştir. Hekimlerin %86,8'i Meningokok aşılarını güvenli bulduğunu, %87,6'sı ise tüm hastalarına Meningokok aşısı önerdiğini ifade etmiştir. Katılımcıların %74,6'sı daha önce Meningokok vakası ile karşılaştığını belirtmiş olup, Meningokok vakası gören hekimlerde aşı önerme oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Pediatristlerin Meningokok aşı şeması ve yan etkileri konusundaki bilgi düzeyleri aile hekimlerine göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aile hekimlerinin rutin dışı aşı önermeme oranı pediatristlere göre daha yüksek saptanırken (p=0,044), asistan hekimlerin Meningokok aşısını önermeme veya önerme konusunda kararsız kalma oranlarının uzman hekimlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Muayene süresi ve günlük muayene sayısı ile aşı kartını değerlendirme davranışı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların büyük çoğunluğu COVID-19 pandemisinin aşı kararsızlığını artırdığını belirtmiştir. Ayrıca Meningokok ve diğer rutin dışı aşıların ücretsiz olması durumunda önerme oranlarının belirgin şekilde arttığı ve katılımcıların büyük çoğunluğunun rutin dışı aşıların ücretsiz olması gerektiğini düşündüğü belirlenmiştir. Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada, hekimlerin Meningokok aşılarına yönelik bilgi düzeyleri, tutumları ve klinik yaklaşımlarının genel olarak olumlu olduğu; ancak bu yaklaşımın uzmanlık alanı, mesleki deneyim, çalışma koşulları ve aşıların ekonomik erişilebilirliği gibi çeşitli faktörlerden etkilendiği gösterilmiştir. Pediatristlerin Meningokok aşılarına ilişkin bilgi düzeylerinin ve önerme davranışlarının aile hekimlerine göre daha yüksek olduğu, ayrıca asistan hekimlerde aşı önerme konusunda kararsızlık oranlarının daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, özellikle aile hekimleri ve asistan hekimlere yönelik güncel ve hedeflenmiş eğitim programlarının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra, koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan sürenin artırılması ve rutin dışı aşıların ekonomik yükünün azaltılması, hekimlerin aşılama uygulamalarını destekleyerek aşılanma oranlarının artırılmasına katkı sağlayabilecek önemli stratejiler olarak değerlendirilmektedir. Meningokok aşılarına ilişkin farkındalığın artırılması ve erişimin kolaylaştırılması, çocukluk çağı invaziv meningokok hastalıklarının önlenmesinde önemli bir halk sağlığı kazanımı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Meningococcal infections are an important public health problem that can progress rapidly during childhood and lead to significant morbidity and mortality. Therefore, meningococcal vaccines play a crucial role in preventive healthcare practices. The aim of this study was to evaluate the knowledge levels, attitudes, and clinical approaches of physicians working in pediatric-related fields across Türkiye regarding meningococcal vaccines. Materials and Methods: This cross-sectional survey study included 508 physicians, consisting of family medicine residents and specialists, pediatric residents and specialists, as well as pediatric subspecialty residents and specialists. Data were collected from different regions of Türkiye through both face-to-face and online questionnaires. Participants' demographic characteristics, knowledge levels regarding meningococcal vaccines, attitudes, and vaccine recommendation practices were evaluated. Results: A total of 70.5% of the participants reported that they were familiar with the meningococcal vaccination schedule, while 78.7% stated that meningococcal vaccines can be administered concomitantly with other vaccines. Overall, 86.8% of physicians considered meningococcal vaccines to be safe, and 87.6% reported recommending meningococcal vaccination to all of their patients. Additionally, 74.6% of the participants reported having previously encountered a meningococcal disease case, and physicians who had encountered a meningococcal case were found to have higher rates of vaccine recommendation. Pediatricians demonstrated significantly higher levels of knowledge regarding the meningococcal vaccination schedule and vaccine-related adverse effects compared with family physicians (p<0.001). While the rate of not recommending non-routine vaccines was higher among family physicians than among pediatricians (p=0.044), resident physicians were found to be more likely than specialists to refrain from recommending meningococcal vaccination or to remain undecided about recommending it (p<0.001). A significant association was identified between consultation duration, daily patient volume, and the practice of reviewing vaccination records (p<0.001). The majority of participants stated that the COVID-19 pandemic had increased vaccine hesitancy. Furthermore, recommendation rates for meningococcal and other non-routine vaccines increased markedly when these vaccines were assumed to be provided free of charge, and the majority of participants believed that non-routine vaccines should be available free of charge. Conclusion and Recommendations: This study demonstrated that physicians generally have positive levels of knowledge, attitudes, and clinical approaches toward meningococcal vaccines; however, these approaches are influenced by various factors, including medical specialty, professional experience, working conditions, and the economic accessibility of vaccines. Pediatricians were found to have higher levels of knowledge regarding meningococcal vaccines and higher rates of vaccine recommendation compared with family physicians. In addition, resident physicians exhibited higher rates of indecision regarding vaccine recommendation. These findings highlight the need for up-to-date and targeted educational programs, particularly for family physicians and resident physicians. Furthermore, increasing the time allocated to preventive healthcare services and reducing the economic burden of non-routine vaccines may represent important strategies for supporting physicians' immunization practices and improving vaccination rates. Increasing awareness of meningococcal vaccines and facilitating access to these vaccines may provide significant public health benefits in preventing invasive meningococcal disease during childhood.
Benzer Tezler
- Hepatit, suçiçeği, kabakulak, kızamık infeksiyonlarında akut faz reaktanlarının yeri
Başlık çevirisi yok
SEVAL AKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ve Çocuk Cerrahisi öğrencilerinin kan ürünleri ve pediatrik transfüzyon ile ilgili eğitim bilgi ve beceri düzeylerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ECE SÖYLEM AVLAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜHEYLA OCAK
- Epilepsili çocuklarda nöbet öz yeterlik ölçeği ve çocukluk çağı epilepsilerine karşı toplumsal tutum ölçeğinin araştırılması
Investigation of the seizure self-efficacy scale in children with epilepsy and the social attitude scale towards childhood epilepsy
ÖZGENUR ASLAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN DEMİR
- Konjenital kalp hastalıkları ve homosistein metabolizması
Congenital heart disease and homocysteine metabolism
LEZİZ GÖZCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıFırat ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL YILMAZ
- Juvenil idiyopatik artrit tanılı, biyolojik tedavi alan adolesan hastalar ve bakım veren ebeveynlerinde sağlık okuryazarlığının tedavi uyumu üzerine etkisi
Juvenil idiyopatik artrit tanılı, biyolojik tedavi alan adolesan hastalar ve bakım veren ebeveynlerinde sağlık okuryazarlığının tedavi uyumu üzerine etkisi
MERT DİLSİZLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BALAHAN BORA