Charles Hartshorne'un süreç felsefesi ile Peter Singer'in faydacı felsefesinde hayvanın görünümü
The appearance of the animal in Charles Hartshorne's process philosophy and Peter Singer's utilitarian philosophy
- Tez No: 1023534
- Danışmanlar: PROF. HAKAN GÜNDOĞDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, hayvanların felsefi ve etik statüsünü Charles Hartshorne'un süreç metafiziği ile Peter Singer'in faydacı etiği üzerinden karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Tarihsel süreçte insan-merkezci yaklaşımlar nedeniyle ihmal edilen hayvan sorunu, çalışmada hem ontolojik haysiyet hem de pratik etik bağlamında incelemektedir. Charles Hartshorne,“Sıfır Yanılgısı”kavramıyla Kartezyen düalizmi reddederek evreni bir“hissediş okyanusu”olarak tanımlar ve hayvanları, milyarlarca hücrenin duyarlılığını tek bir merkezde sentezleyen“aktif tekiller”olarak konumlandırırken; Peter Singer ahlaki topluluğa dahil olmanın temel ölçütünü rasyonellik yerine“duyarlılık”yani acı çekebilme kapasitesi olarak belirler. Hartshorne'un“katkıcılık”teorisine göre bir hayvanın her anlık deneyimi Tanrı'nın hafızasında“nesnel ölümsüzlük”kazanarak ilahi hayatın estetik zenginliğine katkıda bulunurken, Singer'in“çıkarların eşit gözetilmesi”ilkesi ve“türcülük”eleştirisi, teorik tartışmayı vejetaryenlik ve aktivizm gibi somut ahlaki yükümlülüklere dönüştürür. Sonuç olarak bu tez, Hartshorne'un hayvan değerini kozmik bir metafizik, Singer'in ise rasyonel bir sonuççuluk üzerinden temellendirdiğini ortaya koyarak, hayvanların felsefi statüsünün yeniden inşasında ontolojik derinlik ile etik sorumluluğu birleştiren bütüncül bir zemin sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the philosophical and ethical status of animals from a comparative perspective, drawing on Charles Hartshorne's process metaphysics and Peter Singer's utilitarian ethics. The issue of animals, which has been neglected throughout history due to anthropocentric approaches, is examined in this study within the context of both ontological dignity and practical ethics. Charles Hartshorne, rejecting Cartesian dualism with the concept of the 'Zero Fallacy', defines the universe as an 'ocean of sensation' and positions animals as 'active singulars' that synthesise the sentience of billions of cells into a single centre; Peter Singer identifies the fundamental criterion for inclusion in the moral community not as rationality but as 'sentience'—that is, the capacity to suffer. According to Hartshorne's“contributivism”theory, an animal's every momentary experience attains 'objective immortality' in God's memory, thereby contributing to the aesthetic richness of divine life, whilst Singer's principle of“equal consideration of interests”and his critique of“speciesism”transform the theoretical debate into concrete moral obligations such as vegetarianism and activism. Consequently, this thesis demonstrates that Hartshorne grounds the value of animals in a cosmic metaphysics, whilst Singer grounds it in rational consequentialism, thereby offering a comprehensive framework that combines ontological depth with ethical responsibility in the reconstruction of the philosophical status of animals.
Benzer Tezler
- Charles Hartshorne'un neo-klasik teizmi
Charles Hartshorne's neo-classical theism
KADRİ ÖZGÜL
Doktora
Türkçe
2021
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiDin ve Felsefe Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİM ŞAHİN
- 20. yüzyıl estetiğinde güzellik anlayışı (Alfred North Whitehead ve Charles Hartshorne örneği)
Understanding of beauty in 20th century aesthetics (Example of Alfred North Whitehead and Charles Hartshorne)
ADEM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MEVLÜT ALBAYRAK
- Charles Brockden Brown'ın Wieland adlı yapıtı ve gotik özellikleri
Charles Brockden Brown's Wieland and the gothic
ERKAN AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ERADAM
- Erken on dokuzuncu yüzyıl Amerikan edebiyatında kısa öykü türü ve gotik
The short story genre and gothic in the early ni̇neteenth century american literature
EREL MEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıEge ÜniversitesiAmerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA DENİZARSLANI
- Feminine gothic in Joyce Carol Oates`s short fiction
Jojce Carol Oates`in kısa öykülerinde kadınsı gotik ögenin yansıtılışı
SERPİL TUNÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
Amerikan Kültürü ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN ARAZ