Hicrî 4. Yüzyılda Âlimlerin Şiiri: Kadı el-Cürcânî Örneği Bağlamında Edebî Bir Çalışma
The Poetry of Scholars in the 4th Hijri Century: The Poetry of Al-Qadi al-Jurjani as a Case Study – A Literary Study
- Tez No: 1023600
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAFAA YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hamd, iyiliklerin O'nun nimetiyle tamamlandığı Allah'a mahsustur. Salât ve selâm, âlemlere rahmet olarak gönderilen Efendimiz Hz. Muhammed'e, onun âline ve ashabının tamamına olsun. Bu rapor,“Hicrî 4. Yüzyılda Âlimlerin Şiiri: Kadı el-Cürcânî Örneği Bağlamında Edebî Bir Çalışma”başlıklı doktora tez araştırma projesi kapsamında bugüne kadar gerçekleştirilen çalışmaları ortaya koymak, dört bölümden oluşan araştırma planını açıklamak ve ilerleyen aşamalarda yapılması planlanan faaliyetleri izah etmek amacıyla hazırlanmıştır. Birinci Bölüm: Yapılan Çalışmalar Araştırmacı, Arap dili ve İslami ilimler alanındaki tecrübesine dayanarak doktora tezine uygun bir konu belirlemek amacıyla uzun ve titiz bir araştırma süreci yürütmüştür. Yoğun bir çaba ve sürekli araştırma sonucunda gerekli bilgileri toplamayı başarmış; basılı ve elektronik kütüphanelerde çok sayıda kaynağa rastlamıştır. Bu aşama, konunun belirlenmesinin uzun zaman, dikkat ve sabır gerektirmesi sebebiyle araştırma sürecinin en zor safhalarından biri olmuştur. Nihayetinde araştırmacı, dilbilimsel, belagatle ilgili ve ilmî açıdan taşıdığı önem sebebiyle tezinin konusunu“Hicrî 4. Yüzyılda Âlimlerin Şiiri: Kadı el-Cürcânî Örneği Bağlamında Edebî Bir Çalışma”olarak belirlemiştir. Ayrıca araştırmacı, çalışmada kullanılacak kaynakları da toplamış; ancak bu kaynaklara ulaşmak kolay olmamış, bu doğrultuda el-Mektebetü'ş-Şâmile gibi çeşitli elektronik kütüphanelerde ve bilimsel veri tabanlarında kapsamlı araştırmalar yapmıştır. Bu konu, âlimlerin şiirinin salt zihinsel bir ürün olduğu iddiasını çürütmek ve şiir deneyimi üzerinde durulmayı ve incelenmeyi hak eden âlim-şairlerin bulunduğunu ortaya koymak amacıyla seçilmiştir. Araştırma; Hicrî dördüncü yüzyıldaki ilmî hayatı, özellikle âlim-şairler bağlamında ele almayı; bu çerçevede öne çıkan âlim-şairlerden biri olan Cürcânî'yi örnek olarak incelemeyi, onun şiirinin tematik yönlerini analiz etmeyi ve şiirindeki sanatsal unsurları ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. İkinci Bölüm: Sonraki Aşamalar Araştırmacı, bir sonraki aşamada araştırmanın yazım sürecine geçmeyi ve dört bölümden oluşan çalışma planını uygulamayı hedeflemektedir. Bu çerçevede aşağıdaki hususlar ele alınacaktır: • Hicrî dördüncü yüzyıldaki ilmî hayatın ele alınması • Hicrî dördüncü yüzyıldaki âlim-şairlerin, şiirsel üretimleri doğrultusunda tasnif edilmesi; şiir temalarının ve şiirlerinin sanatsal değerinin ortaya konulması • Kadı Cürcânî'nin tanıtılması ile ilmî ve şiirsel hayatının ele alınması • Kadı Cürcânî'nin şiirlerinin muhteva/tema bakımından incelenmesi • Kadı Cürcânî'nin şiirlerinde lafız ve üslup bakımından sanatsal yönlerin analiz edilmesi • Sonuç, bulgular ve öneriler kısmının hazırlanması Araştırmacı, bu çalışmayla âlimlerin şiirinin salt zihinsel bir ürün olduğu iddiasını çürütmeyi, ilim ile şiirde ustalığı bir arada başarabilmiş âlim-şairlerin bulunduğunu vurgulamayı amaçlamaktadır. Bu durum, söz konusu şahsiyetlerin şiir tecrübeleri üzerinde durulmasını ve bu tecrübelerin incelenmesinin önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, Hicrî dördüncü yüzyılın önde gelen âlim-şairlerinden biri olan Kadı Cürcânî'nin şiir tecrübesini ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Öte yandan çalışma, genel olarak Arap dili ve edebiyatı, özel olarak ise şiir alanı için akademik bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Praise is due to Allah alone, by whose grace good deeds are perfected. Peace and blessings be upon our Master, the Prophet Muhammad, who was sent as a mercy to the worlds, his family, and all his companions. This report has been prepared to present the studies conducted to date within the scope of the PhD thesis research project titled“ The Poetry of Scholars in the 4th Hijri Century: The Poetry of Al-Qadi al-Jurjani as a Case Study – A Literary Study”to explain the research plan consisting of four chapters, and to elucidate the activities planned for the subsequent stages. Part One: Work Conducted Based on his experience in the fields of Arabic language and Islamic sciences, the researcher has carried out a long and rigorous research process to determine a topic suitable for the PhD thesis. As a result of intensive effort and continuous research, he has succeeded in gathering the necessary information and has accessed numerous sources in both printed and electronic libraries. This phase has been one of the most difficult stages of the research process because determining the topic required a significant amount of time, attention, and patience. Ultimately, the researcher determined the topic of the thesis as“ The Poetry of Scholars in the 4th Hijri Century: The Poetry of Al-Qadi al-Jurjani as a Case Study – A Literary Study”due to its linguistic, rhetorical, and scholarly significance. Furthermore, the researcher has collected the sources to be used in the study; however, accessing these sources was not straightforward. Consequently, he has conducted comprehensive research in various electronic libraries, such as Al-Maktaba al-Shamila, and in academic databases. This topic was selected to refute the claim that the poetry of scholars is merely an intellectual exercise and to demonstrate that there are scholar-poets whose poetic experience deserves attention and examination. The research aims to address the scholarly life of the fourth Hijri century, particularly within the context of scholar-poets; in this framework, to examine al-Jurjani, one of the prominent scholar-poets of the period, as a case study; to analyze the thematic aspects of his poetry; and to reveal the artistic elements within his work. Part Two: Subsequent Stages In the next phase, the researcher aims to proceed to the writing process of the research and to implement the study plan consisting of four chapters. In this context, the following issues will be addressed: • The examination of the scholarly life of the fourth Hijri century. • The classification of scholar-poets of the fourth Hijri century according to their poetic production; and the presentation of poetic themes and the artistic value of their poetry. • The introduction of Qadi al-Jurjani and the examination of his scholarly and poetic life. • The examination of Qadi al-Jurjani's poetry in terms of content and themes. • The analysis of the artistic aspects in Qadi al-Jurjani's poetry in terms of diction and style. • The preparation of the conclusion, findings, and recommendations section. Through this study, the researcher aims to refute the claim that the poetry of scholars is merely an intellectual exercise and to emphasize that there are scholar-poets who have achieved mastery in both science and poetry. This highlights the necessity of focusing on the poetic experiences of these personalities and demonstrates the importance of examining such experiences. The study addresses the poetic experience of Qadi al-Jurjani, one of the leading scholar-poets of the fourth Hijri century, in detail. Furthermore, the study offers an academic contribution to the field of Arabic language and literature in general, and to the field of poetry in particular.
Benzer Tezler
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Hazır giyim üreten bir işletmede organizasyon ve yönetim sorunları
Başlık çevirisi yok
GÜLCAN GÖNENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ
- Eskişehir'de Odunpazarı tarihi yerleşiminin fiziksel gelişimi ve geleneksel konut dokusunda dizgesel çözümlemeler
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN SÖNMEZ
- Cohesion in Turkish a survey of cohesive devices in prose literature
Başlık çevirisi yok
FUAT ALTUNKAYA
