BİLSEM öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinin ve yapay zekâ okuryazarlıklarının incelenmesi
Investigation of 21st century skills and artificial intelligence literacy of BİLSEM students
- Tez No: 1023605
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGE CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: 21. yüzyıl becerileri, yapay zekâ okuryazarlığı, BİLSEM, ortaokul öğrencileri, yapay zekâ, 21st century skills, artificial intelligence literacy, BİLSEM, middle school students, artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Denizli ilindeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl becerileri ile yapay zekâ okuryazarlık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın katılımcılarını %54,1 erkek (n=160) ve %45,9 kız (n=136) olmak üzere toplam 296 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türüne göre beceri ve okuryazarlık düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülen bu çalışmada, öğrencilerin 21. yüzyıl becerileri ile yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri, Mete (2021) tarafından geliştirilen 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği ile Çelebi ve arkadaşları (2023) tarafından Türkçeye uyarlanan Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, cinsiyete bağlı puan farklılıklarını incelemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi, okul türü ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre puan farklılıklarını incelemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve 21. yüzyıl becerileri ve yapay zekâ okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, yapay zekâ okuryazarlığı puanları cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre genel olarak anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Ancak okul türü değişkeni açısından, özel okul öğrencileri lehine etik alt boyutunda anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerileri ölçeğinde ise okul türüne göre anlamlı bir farklılık saptanmazken, 5. sınıf öğrencilerinin 7. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek puan aldığı görülmüştür. Araştırmada, 21. yüzyıl becerileri ile yapay zekâ okuryazarlığı arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Bu bulgu, değişkenlerin birlikte değişim gösterdiğine işaret etmekte olup ilişkinin yönü ve nedenleri hakkında çıkarım yapılmasına olanak vermemektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the 21st century skills and artificial intelligence literacy levels of middle school students studying at Science and Art Centers in Denizli during the 2024–2025 academic year with respect to various variables. The participants of the study consisted of a total of 296 students, including 54.1% male (n=160) and 45.9% female (n=136). In the study, it was investigated whether skill and literacy levels differed according to gender, grade level, and school type. Conducted within the framework of a quantitative research method, this study employed the relational survey model to determine the relationship between students' 21st century skills and artificial intelligence literacy levels. The data of the study were collected using the 21st Century Skills Scale developed by Mete and the Artificial Intelligence Literacy Scale developed by Çelebi et al. In the analysis of the data, an independent samples t-test was used to examine score differences based on gender, one-way analysis of variance (ANOVA) was used to examine score differences according to school type and grade level, and Pearson product-moment correlation analysis was used to investigate the relationship between 21st century skills and artificial intelligence literacy. According to the findings of the study, artificial intelligence literacy scores did not show a statistically significant difference overall in terms of gender, school type, or grade level. However, regarding the school type variable, a significant difference was identified in the ethics sub-dimension in favor of private school students. While no significant difference was found in the 21st century skills scale according to school type, 5th grade students were found to have higher scores than 7th grade students. The results also revealed a statistically significant negative relationship between 21st-century skills and AI literacy. This finding indicates a pattern of co-variation between the variables; however, it does not allow for inferences regarding the direction or underlying causes of the relationship.
Benzer Tezler
- BİLSEM'de görev yapan fen bilimleri ve matematik öğretmenlerinin STEM eğitim uygulamalarının araştırılması
Investigating science and maths teachers' STEM education practices at BİLSEM
NAZLI BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL AYDOĞDU
- BİLSEM öğretmenlerinin tasarım odaklı düşünme modeli ile geometri alanında etkinlik geliştirme becerilerinin incelenmesi
The investigation of Science and Art Education Center teachers' skills in developing activities in geometry through design thinking model
TUĞÇE MERVE SAĞIR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Öğretim Ana Blim Dalı
DOÇ. DR. BURAK KARABEY
- BİLSEM öğrencilerinin First Lego League yarışmalarına ilişkin görüş ve önerileri
Opinions and suggestions of BILSEM students regarding First Lego League competitions
ŞULE KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞİN KAPLAN SAYI
- Ortaokul öğrencilerinin inovasyon becerileri ve inovasyon becerilerini destekleyici öğrenme iklimi
Innovation skills of secondary school students and a learning climate supporting innovation skills
BİLAL KOCABAŞOĞLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLBİLGE DÖKME
- Bilim ve Sanat Merkezine devam eden ilkokul öğrencilerinin mühendislik bilgi düzeyleri ile STEM tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Mersin ili örneği)
Investigation of the relationship between engineering knowledge levels and STEM attitude of primary school students attending to BİLSEM (Example of Mersin province)
BETÜL KANTAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT İZGİ ONBAŞILI