Kırılgan narsisizm ile patolojik özgecilik arasındaki ilişkide şema modlarının aracı rolü
The mediating role of schema modes in the relationship between vulnerable narcissism and pathological altruism
- Tez No: 1023656
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA UYAR SUİÇMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kırılgan narsisizm ile patolojik özgecilik arasındaki ilişkide şema modlarının aracı rolünü incelemektir. Bu doğrultuda incinmiş çocuk, uyumlu teslimci, cezalandırıcı ebeveyn, kopuk avungan, büyüklenmeci ve sağlıklı yetişkin modlarının kırılgan narsisizm ve patolojik özgecilik ile ilişkileri değerlendirilmiş; sağlıklı yetişkin modu dışındaki beş şema modunun paralel aracı etkileri test edilmiştir. Araştırmanın örneklemini 20–45 yaş aralığında bulunan 328 yetişkin oluşturmuştur. Veriler çevrim içi olarak Demografik Bilgi Formu, Patolojik Narsisizm Envanteri–Türkçe Formu, Sağlıklı Bencillik ve Patolojik Özgecilik Ölçeği ve Kısa Şema Modu Envanteri–Türkçe Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma hipotezleri betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve PROCESS Macro Model 4 ile yürütülen paralel aracılık analizi kullanılarak test edilmiştir. Aracılık analizinde 5000 bootstrap örneklemi ve %95 güven aralıkları kullanılmıştır. Bulgular, kırılgan narsisizm ile patolojik özgecilik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Kırılgan narsisizm; incinmiş çocuk, uyumlu teslimci, cezalandırıcı ebeveyn, kopuk avungan ve büyüklenmeci modlarıyla pozitif yönde anlamlı ilişkiler gösterirken sağlıklı yetişkin modu ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmamıştır. Patolojik özgecilik ise bu beş şema moduyla pozitif, sağlıklı yetişkin modu ile negatif yönde anlamlı ilişkiler göstermiştir. Paralel aracılık analizinde toplam dolaylı etkinin anlamlı olduğu; özgül dolaylı etkiler incelendiğinde ise yalnızca incinmiş çocuk ve uyumlu teslimci modlarının anlamlı olduğu bulunmuştur. Kırılgan narsisizmin patolojik özgecilik üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlılığını koruması, kısmi aracılık örüntüsüne işaret etmiştir. Bulgular, kırılgan narsisizm ile patolojik özgecilik arasındaki ilişkinin özellikle incinmişlik, değersizlik, kabul görme ihtiyacı ve kişinin kendi ihtiyaçlarını geri plana almasıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the mediating role of schema modes in the relationship between vulnerable narcissism and pathological altruism. The associations of the vulnerable child, compliant surrenderer, punitive parent, detached self-soother, self-aggrandizer, and healthy adult modes with both variables were examined, and the parallel mediating effects of the five modes other than healthy adult mode were tested. The sample consisted of 328 adults aged 20–45 years. Data were collected online using the Demographic Information Form, the Pathological Narcissism Inventory–Turkish Form, the Healthy Selfishness and Pathological Altruism Scale, and the Schema Mode Inventory–Short Form, Turkish Version. Analyses included descriptive statistics, Pearson correlations, and parallel mediation analysis using PROCESS Macro Model 4 with 5,000 bootstrap samples and 95% confidence intervals. Vulnerable narcissism was positively associated with pathological altruism and with the five maladaptive schema modes, but not with healthy adult mode. Pathological altruism was positively associated with the five maladaptive modes and negatively associated with healthy adult mode. The total indirect effect was significant; however, only the vulnerable child and compliant surrenderer modes showed significant specific indirect effects. The direct effect of vulnerable narcissism on pathological altruism remained significant, indicating partial mediation. These findings suggest that the relationship between vulnerable narcissism and pathological altruism may be particularly associated with vulnerability, worthlessness, the need for acceptance, and putting one's own needs aside.
Benzer Tezler
- İyilikten çok fazlası: Narsisizm ve sosyal onay ihtiyacının patolojik özgecilik üzerindeki rolü
Beyond kindness: The role of narcissism and the need for social approval in pathological altruism
AYÇA FULYA KAVLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜZÜMCÜ ÖZDEMİR
- Patolojik narsisizm ile saldırganlık arasındaki ilişkide kriminal düşünce biçimlerinin aracı rolü
The mediating role of criminal thinking patterns in the relationship between pathological narcissism and aggression
YILMAZ SİNAN BAYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Genç yetişkinlerde patolojik narsisizm ve reddedilme duyarlılığının çevrimiçi flört şiddeti ile ilişkisi
Relationship between pathological narcissism, rejection sensitivity, and online dating violence among young adults
ANIL ZEREY
- Büyüklenmeci narsisizm ve kırılgan narsisizm ile bilişsel duygu düzenleme ve kişilerarası problemlerin ilişkisi
Relationships between grandiose narcissism, vulnerable narcissism, cognitive emotion regulation and interpersonal problems
ESMANUR KÖYMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUNTAY ARCAN
- Kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm ile bilişsel esneklik, kişiler arası bilişsel çarpıtmalar ve fonksiyonel olmayan tutumlar arasındaki ilişkiler
The relationships between vulnerable and grandiose narcissism, cognitive flexibility, interpersonal cognitive distortions and dysfunctional attitudes
HAZAL RÜMEYSA ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiDicle ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN