Akıllı Destinasyon Potansiyelinin Belirlenmesinde Dinamik Yönetimsel Yeteneklerin Değerlendirilmesi: Kapadokya Örneği
Evaluation of Dynamic Managerial Capabilities in Determining Smart Destination Potential: Cappadocia Example
- Tez No: 1023763
- Danışmanlar: PROF. DR. DUYGU EREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Akıllı turizm, Turizm işletmeciliği, Smart tourism, Tourism business
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Turizm Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşmenin turizm sektörüne yansıyan dönüştürücü etkileri, akıllı şehir ve akıllı destinasyon gibi kavramların popüler hale gelmesine sebep olmuştur. Bu süreçte; sürdürülebilirlik, veri odaklı yönetim, erişilebilirlik ve teknolojik altyapı gibi faktörler destinasyonlar açısından önem kazanmıştır. Çünkü dijitalleşmenin etkileri, destinasyon rekabetini yalnızca doğal ve kültürel kaynaklara bağlı olmaktan çıkarmış, destinasyon kaynaklarını çevresel koşullar doğrultusunda algılama, değerlendirme ve yeniden yapılandırabilme gibi yönetim yeteneklerine bağlı hale getirmiştir. Dolayısıyla, akıllı destinasyon potansiyelinin etkin biçimde değerlendirilebilmesi amacıyla destinasyon yönetiminde söz sahibi olan kurum ve kuruluşların sahip oldukları yönetimsel yeteneklerin belirlenmesi, bu yeteneklerin nasıl şekillendiğinin ve dijital dönüşüm süreçlerine nasıl yön verdiğinin anlaşılması önem arz etmektedir. Araştırmanın temel amacı, Kapadokya destinasyonunun akıllı destinasyon potansiyelini, dinamik yönetimsel yetenekler çerçevesinde değerlendirmek ve bu potansiyelin geliştirilmesine yönelik yetenekleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, dinamik yönetimsel yetenekler teorisinin algılama (sensing), yakalama (seizing), ve yeniden yapılandırma (reconfiguration) boyutlarının Kapadokya Bölgesi'nin akıllı destinasyon potansiyeli açısından yansımaları incelenmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırma deseni, tezin amacı ve konusuna uygun biçimde durum çalışması (case study) yaklaşımına göre tasarlanmıştır. Veriler, nitel araştırma yönteminden görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu, literatür incelemesi ve uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Veriler, Kapadokya'da destinasyon yönetiminde doğrudan ya da dolaylı olarak rol üstlenen kamu kurumları, yerel yönetimler, destinasyon yönetimiyle ilgili STK'lar (Sivil Toplum Kuruluşları) ve özel sektör temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmeler ile yüz yüze ve çevrimiçi olarak elde edilmiştir. Elde edilen veriler, içerik ve tematik analize tabi tutulmuştur. Tematik analiz uygulanırken; verilerin ayrıntılı biçimde incelenerek araştırmacının veriye aşinalık kazanması, elde edilen içeriği açıklamak amacıyla ön kodların oluşturulması, benzer kodlardan hareketle tekrar eden temaların belirlenmesi, temaların gözden geçirilerek tutarlılığın değerlendirilmesi, temaların tanımlanması ve adlandırılması, analiz sürecinin tamamlanması ve bulguların raporlanması aşamaları takip edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, algılama, kavrama, yeniden yapılandırma ile destinasyon özellikleri ve yetenekleri olmak üzere dört temel tema belirlenmiştir. Algılama teması, akıllı destinasyon farkındalığı, trend ve teknolojik gelişmelerin izlenmesi, ihtiyaç ve beklentilerin belirlenmesi ile fırsat ve tehditlerin değerlendirilmesini kapsamaktadır. Bulgular, katılımcıların akıllı destinasyon farkındalığının yüksek olduğunu; ancak trendlerin ve ziyaretçi beklentilerinin sistematik mekanizmalar yerine dijital geri bildirimler ve saha gözlemleriyle takip edildiğini göstermektedir. Kavrama teması, karar alma süreçleri, çevresel değişimlere uyum, paydaş ilişkileri ve stratejik planlama boyutlarını içermektedir. Bu kapsamda, karar alma süreçlerinde yetki karmaşası ve çok aktörlü yönetim yapısının etkili olduğu görülmektedir. Ayrıca, paydaş iş birliğinin güçlü olduğu, ancak yerel halkın yönetime katılımının geliştirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Yeniden yapılandırma teması, dijital odaklı proje geliştirme, turizm çeşitlendirmesi ve kaynak gereksinimlerini ortaya koymuştur. Destinasyon özellikleri ve yetenekleri teması, Kapadokya'nın yüksek hizmet kalitesi, operasyonel uyum kapasitesi ve dijital dönüşüme uygun alanlarını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The transformative effects of digitalization on the tourism sector have popularized concepts such as smart cities and smart destinations. In this process, factors such as sustainability, data-driven management, accessibility, and technological infrastructure have gained critical importance for destinations. This is because the impacts of digitalization have expanded destination competitiveness beyond reliance solely on natural and cultural resources, making it contingent upon managerial capabilities to sense, seize, and reconfigure destination resources in line with environmental conditions. Therefore, to effectively evaluate smart destination potential, it is essential to determine the managerial capabilities possessed by institutions and organizations involved in destination management, as well as to understand how these capabilities are shaped and how they guide digital transformation processes. The main purpose of this study is to evaluate the smart destination potential of the Cappadocia region within the framework of dynamic managerial capabilities and to reveal the capabilities required to enhance this potential. To this end, the reflections of the sensing, seizing, and reconfiguring dimensions of the dynamic managerial capabilities theory on Cappadocia's smart destination potential were examined. In line with the research objective, a qualitative research methodology was adopted. The research design was structured as a case study, appropriate for the objective and scope of the thesis. Data were collected using the interview technique. A semi-structured interview form was prepared through a literature review and expert consultation. The data were gathered face-to-face and online through interviews with representatives of public institutions, local governments, non-governmental organizations (NGOs) related to destination management, and private sector stakeholders directly or indirectly involved in destination management in Cappadocia. The gathered data were subjected to content and thematic analysis. During the thematic analysis process, phases of familiarization with the data through detailed examination, generating initial codes to explain the content, identifying recurring themes from similar codes, reviewing themes to evaluate consistency, defining and naming themes, completing the analytical process, and reporting findings were followed. As a result of the findings, four main themes were identified: sensing, seizing, reconfiguring, and destination characteristics and capabilities. The sensing theme encompasses smart destination awareness, monitoring trends and technological developments, identifying needs and expectations, and evaluating opportunities and threats. The findings indicate that while participants exhibit high smart destination awareness, trends and visitor expectations are tracked through digital feedback and field observations rather than systematic mechanisms. The seizing theme includes decision-making processes, adaptation to environmental changes, stakeholder relations, and strategic planning dimensions. In this context, authority overlaps and a multi-actor governance structure are observed to influence decision-making processes. Furthermore, while stakeholder collaboration is strong, local community participation in management needs enhancement. The reconfiguring theme revealed digital-oriented project development, tourism diversification, and resource requirements. The destination characteristics and capabilities theme highlighted Cappadocia's high service quality, operational adaptability, and areas suitable for digital transformation.
Benzer Tezler
- Akıllı turizm ve akıllı destinasyonlar: Edremit Körfezi'ne yönelik bir uygulama
Smart tourism and smart destinations: An application intended for the gulf of Edremit
HARUN ATAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TurizmBalıkesir ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİYE ÇELİK UĞUZ
- Akıllı turizm uygulamalarının destinasyon marka katılımına etkisi: Destinasyon marka aşkının aracılık rolü
The effect of smart tourism applications on destination brand engagement: The mediating role of destination brand love
YAĞMUR GÖRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
TurizmAtatürk ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER TÜRKMENDAĞ
- Akıllı turizm destinasyonu oluşturmada yenilikçi teknolojilerin kullanılabilirliği: Kırklareli için bir model önerisi
Usability of innovative technologies in creating a smart tourism destination: A model proposal for Kırklareli
ALEYNA FIÇICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmKırklareli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAPLAN UĞURLU
- Tuzlu su desalinasyonunda yapay zeka kullanımı
Application of artificial intelligence in saltwater desalination
RABİYA KARALI TÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMANUR AYDINALP PENÇE
- Şehir içi toplu taşıma planlamasında akıllı kart veri madenciliği ile sefer sıklığı optimizasyonu
Optimization of headway with smart card data mining in urban public transportation planning
BEDRETTİN TÜRKER PALAMUTÇUOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA GERŞİL