Dahiliye servislerinde ilaç uygulama zamanlarının değerlendirilmesi ve klinik eczacının rolü
Evaluation of medication administration times in internal medicinewards and the role of the clinical pharmacist
- Tez No: 1023848
- Danışmanlar: PROF. DR. AYGİN EKİNCİOĞLU
- Tez Türü: Eczacılıkta Uzmanlık
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, İç Hastalıkları, Pharmacy and Pharmacology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Klinik eczacı, doz atlama, geciken doz, zaman açısından kritik ilaç, yüksek riskli ilaç, hasta güvenliği, Eczacılık, İlaç kullanımını değerlendirme, İlaçlar, İç hastalıkları, Clinical pharmacy, dose omission, delayed dose, time-critical medication, high-risk medication, patient safety, Pharmacy, Drug utilization review, Drugs, Internal medicine
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eczacılık Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hastanelerde doz atlama ve yanlış zamanda ilaç uygulama hataları tedavi etkinliğinin azalmasına, hasta güvenliğinin olumsuz etkilenmesine ve sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasına neden olabilmektedir. Bu çalışmada dahiliye servislerinde atlanan, geciken, erken veya yanlış zamanda uygulanan ilaç (zaman açısından kritik ve yüksek riskli ilaçlar dahil) dozlarının sıklığı ve nedenleri incelenerek, klinik eczacının ilaç uygulama sürecine entegrasyonu ve farkındalık arttırılması yöntemlerinin tedavi süreci üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışması Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları Anabilim Dalı yatan hasta servislerinde prospektif (Mayıs 2025 – Kasım 2025) olarak, birinci aşaması gözlem dönemi, ikinci aşaması poster temelli farkındalık müdahalesi dönemi ve son aşaması klinik eczacı müdahalesi dönemi olmak üzere 3 dönemde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya toplam 384 hasta dahil edilmiş ve 21.361 planlanmış ilaç dozu değerlendirilmiştir. Toplam reçetelenen ilaç dozu sayısı üçüncü dönemde daha yüksek olmasına rağmen, toplam hata sayısı önceki dönemlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p=0,004). Doz ve ilaç sayısı bazında değerlendirilen toplam hata oranları, gözlem dönemindeki sırasıyla %20,7 ve %24,6'dan, poster ve klinik eczacı müdahalesinin uygulandığı son dönemde %10 ve %12,1'e gerilemiştir. Ayrıca, geç uygulanan zaman açısından kritik ve yüksek riskli ilaç oranlarında son dönemde belirgin azalma saptanmıştır. Atlanan dozların en sık nedeni tedavi gerekliliği (%34,7), geciken dozların ise geç istemi (%62,2) olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak; klinik eczacının multidisipliner ekip içerisinde aktif rol alması, doz atlanma ve yanlış zamanda ilaç uygulama hatalarının azaltılmasına ve hasta güvenliğine olumlu katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
In hospitals, errors such as missed doses and administering medications at the wrong time can lead to reduced treatment efficacy, negatively impact patient safety, and increase healthcare costs. In this study, the frequency and causes of missed, delayed, early, or incorrectly timed medication doses (including time-critical and high-risk medications) in internal medicine wards were examined, with the aim of evaluating the impact of integrating clinical pharmacists into the medication administration process and increasing awareness on the treatment process. This prospective study was conducted in the inpatient wards of the Department of Internal Medicine at Hacettepe University Hospitals (May 2025–November 2025) in three periods: observation, poster-based awareness intervention, and clinical pharmacist intervention. A total of 384 patients and 21,361 scheduled medication doses were evaluated. Although the number of prescribed medication doses was higher in the third period, the total number of medication administration errors decreased significantly (p=0.004). Overall medication administration error rates, based on medication doses and the number of medications, decreased from 20.7% to 10.0% and from 24.6% to 12.1%, respectively. In addition, delayed administration of time-critical and high-risk medications was markedly reduced in the final period. The most common causes of omitted and delayed doses were clinical necessity of treatment (34.7%) and late prescribing (62.2%), respectively. In conclusion, the active role of the clinical pharmacist within the multidisciplinary team will positively contribute to reducing dosage omissions and medication administration errors at the wrong time, thereby enhancing patient safety.
Benzer Tezler
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kurumlar Vergisi Kanunu açısından sermaye şirketlerinde tasfiye, birleşme, nev'i değiştirme
Başlık çevirisi yok
BİLLUR YALTI
- Peptik ülserli hastaların porschach kişilik test ile incelenmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ŞEBNEM ERGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
GastroenterolojiUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- Peptik ülserli hastaların ve kontrol grubunun resim çizme testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLSEN ERBEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
GastroenterolojiUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR