İbn Akîl ve Suyûtî'nin Elfiyye şerhlerinin karşılaştırılması
A comparison of Ibn Aqil and Suyuti's commentaries on Alfiyyah
- Tez No: 1023926
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN BAHŞİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Arap dili, El-Elfiyye, Nahiv, Suyuti, İbn Akil, Şerh, Al-Alfi̇yyah, Suyuti, İbn Akil, Commentary
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İbn Mâlik'in (672/1274) Elfiyye isimli manzumesi üzerine yazıldığı günden günümüze dek birçok çalışma kaleme alınmıştır. Telif edilen bu eserler arasında İbn Akîl (ö.769/1367) ve Suyûtî'nin (ö. 911/1505) şerhleri nahiv öğretiminde yaygın bir şekilde kullanılması bakımından ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, İbn Akîl'in Şerhu İbni Akîl alâ Elfiyyeti İbn Mâlik ve Suyûtî'nin el-Behcetu'l-merdiyye fî şerhi'l-Elfiyye adlı şerhlerinin karşılaştırılmasını konu edinmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, söz konusu iki alimin Elfiyye şerhleri arasında benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılmasıdır. Doküman analizi yöntemine başvurulan araştırma; giriş, üç bölüm ve bir de sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde söz konusu iki şârihin hayatı ve ilmî kişiliği genel hatlarıyla incelenmiştir. Birinci bölümde ise nahiv ilminde metin ve izahı konusu ele alınmıştır. İkinci bölümde şârihler, genel özellikleri açısından karşılaştırılmıştır. Bu bölüm içerisinde eser adları ve yazılış gayeleri, kaynaklar, konuların tertibi ve başlıklar ve üslup konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise şârihler, metot açısından mukayese edilmiştir. Bölüm içinde şerh yöntemi, nahiv usulü, nahiv terimlerine yaklaşım, istişhâd metotları ve ihtilaflara yaklaşım konuları analiz edilmiştir. Bu analiz neticesinde İbn Akîl'in benimsemiş olduğu şerh metodunun şerh-i gary-ı memzûc olmasının da etkisiyle konuların aktarımı noktasında daha geniş ve esnek bir tarzda kitabını te'lîf etmiştir. Bu yönüyle Suyûtî'den daha kapsamlı bir çalışma ortaya koyabilmiştir. Suyûtî ise şerh-i memzûc yöntemini benimsemiş olmasından ötürü çok fazla asıl manzum metnin dışarısına çıkamamıştır. Onun bu yöntemi kullanması ise eserinin İbn Akîl'e göre daha didaktik bir tarzda olmasını sağlamıştır. Bu çıkarımlar karşılaştırma bölümünü kapsayan ikinci bölümdeki genel özellikler ve üçüncü bölümdeki metot açısından başlıkları içerisinde örneklerle desteklenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylelikle iki şârihin eserlerinde benimsemiş olduğu muhteva ve metot saptanmıştır. Bu araştırmanın diğer Elfiyye şerhleri üzerine yapılacak karşılaştırma çalışmalarına katkı sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Many studies have been written on Ibn Malik's (672/1274) poem, Alfiyya, since its inception. Among these works, the commentaries of Ibn Aqil (d. 769/1367) and Suyuti (d. 911/1505) stand out due to their widespread use in grammar instruction. This study focuses on a comparison of Ibn Aqil's commentary, Sharh Ibn Aqil ala Alfiyya Ibn Malik, and Suyuti's commentary, al-Bahjat al-Mardiyya fi Sharh al-Alfiyya. The main objective of this research is to reveal the similarities and differences between the commentaries of Alfiyya by these two scholars. The research, which employs document analysis, consists of an introduction, three chapters, and a conclusion. The introduction outlines the lives and scholarly personalities of these two commentators. The first section deals with the subject of text and its interpretation in the science of grammar. The second section compares the commentators in terms of their general characteristics. This section examines the titles of the works and their purposes, sources, the arrangement of topics and headings, and style. The third section compares the commentators in terms of methodology. This section analyzes the method of commentary, the principles of grammar, approaches to grammatical terminology, methods of evidence, and approaches to disagreements. As a result of this analysis, it is seen that Ibn Aqil, influenced by his mixed commentary method, which is a more extensive and flexible approach to the presentation of topics, was able to produce a more comprehensive work than Suyuti. Suyuti, on the other hand, due to his adoption of the mixed commentary method, could not go much beyond the original poetic text. His use of this method resulted in his work being more didactic than that of Ibn Aqil. These conclusions are presented with examples in the general characteristics section of the second chapter, which covers the comparison, and in the methodology section of the third chapter. Thus, the content and method adopted by the two commentators in their works have been determined. This research is expected to contribute to other comparative studies on commentaries on Alfiyya.
Benzer Tezler
- “Kur'ân'a giriş”çerçevesinde yapılan çalışmaların karşılaştırılması -M. Abid el-Cabirî ile Muhammed Ebû Şehbe örneği
Comparing the studies conducted about the introduction to the Qur'an: The studies of Muhammad Abed al-Jabri and Mohammad Abu Shahba as an example
ABDURREZZAK SERHAN
Doktora
Türkçe
2022
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ABAY
- İbn Akîl ve Arap dili nahvine katkıları (Elfiyye şerhi özelinde)
İbn Akîl and his contribition of Arabic language morfology (Specific to sharh al-alfiyye)
AHMET KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENES ERDİM
- İbn'i 'Akil ve Şerhu İbn 'akil adlı eseri
The position of İbn 'Akil and his work titled as Şerhu İbn 'akil
SÜMEYRA TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KOCABIYIK