Yakın partner şiddetine maruz bırakılmış kadınlarda olayların merkeziliği ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide karşı olgusal düşünmenin aracı rolü
The mediating role of counterfactual thinking between centrality of event and traumatic growth among women suffering from intimate partner violence
- Tez No: 1023953
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TÜZÜN GÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yakın partner şiddetine maruz bırakılmış kadınlarda olayların merkeziliği ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide karşı olgusal düşünmenin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada ayrıca ana değişkenlerin sosyodemografik özellikler ve maruz kalınan şiddet türleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, maruz kaldıkları son şiddet yaşantısının üzerinden en az bir yıl geçmiş olan 21-55 yaş aralığındaki 138 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi yöntemle toplanmış; katılımcılara Şiddete Maruz Kalma Bilgi Formu, Olayların Merkeziliği Ölçeği, Olumsuz Olaylar için Karşı Olgusal Düşünme Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklemler t-Testi ve PROCESS Macro (Model 4) aracılık analizi yürütülmüştür. Analiz sonuçları; olayların merkeziliği ile travma sonrası büyüme ve karşı olgusal düşünme toplam puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Karşı olgusal düşünme ile travma sonrası büyüme arasında da pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ancak gerçekleştirilen aracılık analizi sonucunda, karşıolgusal düşünmenin ve alt boyutlarının, olayların merkeziliği ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rol üstlenmediği saptanmıştır. Katılımcıların en yoğun psikolojik şiddete maruz kaldıkları, bunu sırasıyla cinsel şiddet, ısrarlı takip, fiziksel ve ekonomik şiddetin takip ettiği belirlenmiştir. Yapılan farklılaşma analizlerinde, psikolojik şiddet beyan eden kadınların tüm ölçeklerden anlamlı derecede daha yüksek puanlar aldıkları; cinsel şiddet maruziyetinin ise özellikle olayların merkeziliği puanlarını anlamlı düzeyde artırdığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulguların, travma sonrası büyümenin travmatik yaşantının bilişsel olarak yeniden yapılandırılması süreçleriyle ilişkili olduğunu öne süren bilişsel travma modellerini destekler nitelikte olduğu düşünülmektedir. Araştırma sonuçlarının, yakın partner şiddeti alan yazınına kuramsal ve klinik açıdan katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of counterfactual thinking in the relationship between the centrality of event and posttraumatic growth among women exposed to intimate partner violence. Additionally, the study evaluates whether the primary variables differ significantly in terms of various sociodemographic characteristics and types of violence experienced. The sample consists of 138 female participants aged between 21 and 55, whose last experience of violence occurred at least one year prior to the study. Data were collected through online methods, utilizing the Exposure to Violence Information Form, the Centrality of Event Scale, the Counterfactual Thinking for Negative Events Scale, and the Posttraumatic Growth Inventory. Pearson Correlation Analysis, Independent Samples t-Test, and PROCESS Macro (Model 4) mediation analysis were employed for data analysis. The results demonstrated positive and statistically significant relationships between the centrality of event and both posttraumatic growth and total counterfactual thinking scores. A positive and significant relationship was also found between counterfactual thinking and posttraumatic growth. However, the mediation analysis revealed that counterfactual thinking and its subscales did not play a statistically significant mediating role in the relationship between the centrality of event and posttraumatic growth. Participants reported psychological violence as the most prevalent type of exposure, followed by sexual violence, stalking, physical violence, and economic violence, respectively. Furthermore, differentiation analyses indicated that women reporting psychological violence obtained significantly higher scores across all scales, while exposure to sexual violence significantly increased centrality of event scores. These findings are considered to support cognitive trauma models, which propose that posttraumatic growth is inherently linked to the cognitive restructuring of traumatic experiences. Ultimately, the results are evaluated to contribute both theoretically and clinically to the literature on intimate partner violence.
Benzer Tezler
- Flört şiddetine maruz bırakılan üniversite öğrencisi kadınlarda travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyüme
Post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth in university student women exposed to dating violence
GÜLCE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN
- Partner şiddetine maruz kalan kadınlarda travma sonrası büyümenin, psikodinamik kişilik organizasyonları, kişilerarası duygu düzenleme ve algılanan genel stres düzeyi bağlamında incelenmesi
Exploring of post-traumatic growth in women exposed to partner violence in the context of psychodynamic personality organizations, interpersonal emotion regulation and perceived general stress
ŞEVVAL SUNGUROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KUMOVA
- Yakın partner şiddetine maruz bırakılan kadınlarda travma sonrası büyüme ve psikolojik iyi oluşun incelenmesi
Psychological well being and post traumatic growth in women survivors of intimate partner violence
ESRA CECO
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL ÇOKLAR
- Türkiye'de kadınların yaşadığı dijital şiddet ve sosyal destek mekanizmaları
Digital violence against women in Turkey and social support mechanisms
HATİCE KÜBRA COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal Hizmetİstanbul Aydın ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRA ASSADI
- Çocukluk çağı travmaları ve flört şiddeti arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin aracı rolü
The mediating roles of emotion dysregulation and ambivalent sexism in the relationship between childhood trauma and dating violence
YAĞMUR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. AYŞE REYYAN BİLGE YILDIRIM