Döngüsel Ekonomi Yaklaşımı Çerçevesinde Azerbaycan İçin Kalkınma Stratejisi Önerisi
A Development Of A Strategy Proposal For Azerbaijan Within The Framework Of The Circular Economy Approach
- Tez No: 1023954
- Danışmanlar: PROF. DR. YAŞAR UYSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Belirtilmemiş.
- Anahtar Kelimeler: Döngüsel ekonomi, Kalkınma yaklaşımları, Azerbaycan ekonomisi, Circular economy, Development approaches, Azerbaijani economy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünyanın özellikle son yüzyılda yakaladığı büyüme, kendisiyle birlikte tüketim kalıplarını da değiştirmiştir. Üretimin hızlı, denetimsiz ve ekolojik dengeyi göz ardı ederek artırılması dünyayı sürdürülemez bir sürece getirmiştir. Bu bağlamda tükenen bitki ve hayvan türleri, çöle dönüşen tarımsal alanlar, azalan orman ve meralar sadece üretim değil, dolayısıyla tüketim anlayışında da değişimi zorunlu kılmaktadır. Bölgesel savaşlar ve pandemi süreci de bu savı desteklemektedir. Diğer taraftan artan dünya nüfusu, küresel iklim değişiklikleri, büyüme odaklı ekonomi anlayışının sürdürülemezliği, azalan ve/veya kirlenen doğal üretim kaynakları ekonomi anlayışında değişimi hatta dönüşümü zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda gündeme gelen döngüsel ekonomi yalnızca yeni kaynakları değil, aynı zamanda kullanılmış ve atıl kalan veya ürün geliştirme sürecini tamamlamış kaynakları da kapsamaktadır. Bu anlayış gelişmiş ülkelerde ortaya çıkmış olmakla beraber benzer sorunları yaşayan gelişmekte olan ülkeler için de yeni, ancak öncelikli hale gelmiştir. Dolayısıyla tüm ülkelerin bu yeni anlayış çerçevesinde yasal ve kurumsal yapılarını, eğitim sistemlerini, tüketim beklentilerini gözden geçirmesi, daha doğru ve geniş tanımıyla ekonomik, sosyal, politik ve kültürel boyutlarda yeniden yapılanması kaçınılmazdır. Bu gerçeklikten hareketle hazırlanan bu çalışma, gelişme sürecindeki Azerbaycan için döngüsel ekonomi referanslı bir kalkınma ve yeniden yapılanma stratejisi geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu çerçevede çalışmanın ilk bölümünde döngüsel ekonominin ortaya çıkışı ve getirdiği yeni anlayış detaylı olarak ortaya konulmuştur. İkinci bölümde ise istatistiksel veriler yardımıyla Azerbaycan ekonomisinin genel durumu ve sorunları değerlendirilmiştir. Son bölümde ise Azerbaycan ekonomisi için döngüsel ekonomi yaklaşımı çerçevesinde ve bağlantısal bütünsellik perspektifinde ekonomik, sosyal, politik ve kültürel boyutları da dikkate alan yeni bir kalkınma stratejisi geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The economic growth achieved by the world, particularly over the last century, has been accompanied by significant changes in patterns of consumption. The rapid and uncontrolled expansion of production, often at the expense of ecological balance, has placed the world on an increasingly unsustainable trajectory. In this context, the extinction of plant and animal species, the transformation of agricultural land into desert, and the decline of forests and pastures demonstrate the need for a fundamental shift not only in production practices but also in consumption patterns. Regional conflicts and the COVID-19 pandemic have further reinforced this argument. At the same time, the growing world population, global climate change, the unsustainability of growth-oriented economic models, and the depletion and/or degradation of natural production resources necessitate a fundamental change, and indeed a transformation, in prevailing economic thinking. It is within this context that the concept of the circular economy has emerged, encompassing not only new resources but also previously used, idle, or discarded resources, as well as resources that have completed their role in the product development process. Although this approach initially emerged in developed countries, it has become increasingly relevant and, more importantly, a priority for developing countries facing similar challenges. Therefore, it is becoming inevitable for all countries to reassess their legal and institutional structures, education systems, and consumption expectations within the framework of this new paradigm and, more broadly, to undertake a process of restructuring across economic, social, political, and cultural dimensions. Building upon this reality, this study aims to develop a circular economy oriented development and restructuring strategy for Azerbaijan as a country undergoing a process of development. Within this framework, the first chapter provides a detailed examination of the emergence of the circular economy and the new conceptual framework it introduces. The second chapter evaluates the overall state and major challenges of the Azerbaijani economy using statistical data. The final chapter propeses a new development strategy for the Azerbaijani economy based on the circular economy approach and a perspective of interconnectedness and holistic integration, while taking into account its economic, social, political, and cultural dimensions.
Benzer Tezler
- Türk Devletleri Teşkilatının Türk Birliğine dönüşme imkânının incelenmesi
An analysis of the feasibility of transforming the Organization of Turkic States into a Turkic Union
CÜNEYT AKIN
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerAfyon Kocatepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELKİF POLAT
- Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde döngüsel ekonomi yaklaşımının ekonomiye etkileri: Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri üzerine panel veri analizi
The effects of circular economy approach on the economy within the framework of sustainable development: A panel data analysis on Turkey and European Union countries
OSMAN ALTINTAŞ
Doktora
Türkçe
2026
Uluslararası TicaretAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN KESKİN BENLİ
- Life cycle sustainability modelling of plastic packaging under a circular economy approach
Plastik ambalajların döngüsel ekonomi yaklaşımı altında yaşam döngüsü sürdürülebilirlik modellemesi
BÖRÇE TUNÇOK ÇEŞME
Doktora
İngilizce
2024
Kimya MühendisliğiMarmara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKÇEN ALEV ÇİFTÇİOĞLU
DR. EREN YILDIZ GEYHAN
- Döngüsel ekonomi bağlamında tüketicilerin onarım davranışının belirleyicileri
Determinants of consumers' repair behavior in the context of circular economy
BÜŞRA OKTAY BAYHAN
Doktora
Türkçe
2026
İşletmeAkdeniz ÜniversitesiPazarlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAİFE MELTEM YETKİN ÖZBÜK
- Avrupa Birliği Çevre Politikaları Kapsamında Döngüsel Ekonomi Modeli ve Atık Yönetimi Uygulamaları
Circular Economy Model and Waste Management Practices within the Framework of European Union Environmental Policies
HAZAL UÇKAN KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiAvrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OYA SAFİNAZ ERDOĞDU ANGIN