Meme kanseri tanısını yeni alan kadınlarda wellness koçluğu ve mobil uygulama müdahalelerinin psikososyal uyum ve iyilik haline etkisi
The effect of wellness coaching and mobile application interventions on psychosocial adjustment and well-being in women newly diagnosed with breast cancer
- Tez No: 1024066
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYMA ZEHRA ALTUNKÜREK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Onkoloji, Public Health, Nursing, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Halk Sağlığı Hemşireliği, İyilik hali, Meme Kanseri, Mobil Uygulama, Psikososyal Uyum, Wellness Koçluğu, Public Health Nursing, Well-being, Breast Cancer, Mobile Application, Psychosocial Adaptation, Wellness Coaching
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yeni meme kanseri tanısı almış kadınlara uygulanan mobil, bireysel ve bütünleşik (bireysel+mobil) wellness koçluğu programlarının hastalığa psikososyal uyum ve iyilik hali üzerindeki etkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, paralel gruplarda tek kör randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Aralık 2025-Mayıs 2026 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin tıbbi onkoloji polikliniği ve ayaktan kemoterapi ünitesine başvuran, yeni meme kanseri tanısı almış ve araştırma kriterlerini karşılayan, üç deney grubu ile bir kontrol grubuna ayrılan toplam 111 kadın (80 deney, 31 kontrol) oluşturmuştur. Veriler; Tanımlayıcı Bilgi Formu, Hastalıkla İlgili Bilgi Formu, Hastalığa Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği ve Wellness Çarkı kullanılarak toplanmıştır. Deney gruplarına 8 hafta süreyle mobil, bireysel ve bütünleşik wellness koçluğu uygulanırken, kontrol grubu rutin bakımını sürdürmüştür. Araştırmada katılımcılar toplam dört ay boyunca takip edilmiş; ölçümler başlangıçta, 8 haftalık müdahalenin sonunda, müdahale sonrası birinci ay ve ikinci ay izleminde gerçekleştirilmiştir. Veriler iki faktörlü karışık desen varyans analizi ve Bonferroni düzeltmeli post hoc testler ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Son test ve izlem ölçümlerinde bütünleşik wellness koçluğu grubunun Hastalığa Psikososyal Uyum-Öz Bildirim Ölçeği toplam puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde iyileşme sağladığı belirlenmiştir (F=9,234; p<0,001; η²=0,206). Sağlık bakımına oryantasyon, mesleki çevre, geniş aile ilişkileri ve psikolojik baskı alt boyutlarında da bütünleşik wellness koçluğu grubunda anlamlı fark saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların iyilik hallerinin değerlendirmelerinde son testte fiziksel, duygusal ve spiritüel alanlarda mobil wellness koçluğu; sosyal, zihinsel, mesleki, finansal ve çevresel alanlarda ise bütünleşik wellness koçluğu daha yüksek puanlar elde etmiştir (p<0,001). İzlem ölçümlerinde ise mobil wellness koçluğu grubunun tüm wellness boyutlarında diğer gruplardan daha yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Sonuç: Wellness koçluğu programlarının yeni meme kanseri tanısı almış kadınlarda psikososyal uyumu güçlendirdiği ve bütüncül iyilik halini artırdığı belirlenmiştir. Bütünleşik wellness koçluğu psikososyal uyumun geliştirilmesinde, mobil wellness koçluğu ise kazanımların sürdürülmesinde daha etkili bulunmuştur. Kanserli bireylere yönelik üçüncül koruma hizmetlerinde psikososyal uyumun güçlendirilmesi, iyilik halinin sürdürülmesi ve rehabilitasyonun desteklenmesi amacıyla halk sağlığı hemşirelerinin wellness koçluğu temelli girişimleri bakım süreçlerine entegre etmeleri önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to determine the effects of mobile, individual, and integrated (individual + mobile) wellness coaching programs on psychosocial adaptation to illness and well-being in women newly diagnosed with breast cancer. Materials and Methods: The study sample consisted of 111 women (80 experimental, 31 control) who were newly diagnosed with breast cancer, met the study eligibility criteria, and attended the medical oncology outpatient clinic and ambulatory chemotherapy unit of a university hospital between December 2025 and May 2026. Participants were allocated to three intervention groups and one control group. Data were collected using a Descriptive Information Form, a Disease Information Form, the Psychosocial Adaptation to Illness-Self-Report Scale, and the Wellness Wheel. Participants in the intervention groups received mobile, individual, or integrated wellness coaching for 8 weeks, whereas those in the control group received routine care. Participants were followed for a total of four months, with assessments conducted at baseline, immediately after the 8-week intervention, and at one- and two-month follow-up after the intervention. Data were analyzed using two-factor mixed design analysis of variance and Bonferroni-corrected post hoc tests. Results: In the final test and follow-up measurements, the integrated wellness coaching group showed a significant improvement in the total scores of the Psychosocial Adjustment to Illness-Self-Report Scale compared to the control group (F=9,234; p<0,001; η²=0,206). Significant differences were also found in the integrated wellness coaching group in the sub-dimensions of orientation to healthcare, professional environment, extended family relationships, and psychological pressure (p<0,001). In the assessment of participants' well-being, mobile wellness coaching scored higher in physical, emotional, and spiritual areas in the final test; while integrated wellness coaching scored higher in social, mental, professional, financial, and environmental areas (p<0,001). In the follow-up measurements, the mobile wellness coaching group was found to have higher mean scores than the other groups in all wellness dimensions (p<0,001). Conclusion: Wellness coaching programs have been found to strengthen psychosocial adjustment and improve overall well-being in women newly diagnosed with breast cancer. Integrated wellness coaching was found to be more effective in improving psychosocial adjustment, while mobile wellness coaching was more effective in maintaining these gains. It is recommended that public health nurses integrate wellness coaching-based interventions into care processes to strengthen psychosocial adjustment, maintain well-being, and support rehabilitation in tertiary prevention services for individuals with cancer.
Benzer Tezler
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Peyzaj düzenleme çalışmalarında kullanılan ve kullanılmaya uygun çeşitli taşların özellikleri ile İzmir ve yakın çevresinde bunlara ilişkin kaynaklar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E. VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER