Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ve dijital ayak izi farkındalıklarının incelenmesi
Examination of social media addiction and digital footprint awareness of secondary students
- Tez No: 1024185
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜL ÖZÜDOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Ortaöğretim öğrencileri, Sayısal ayak izi, Sosyal medya, Sosyal medya bağımlılığı, Awareness, Secondary education students, Digital footprint, Social media, Social media addiction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile dijital ayak izi farkındalık düzeylerinin ve bu iki değişken arası ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca bu değişkenlerin cinsiyet, sınıf düzeyi, internet erişim durumu, günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi ve sosyal medyayı en çok kullandıkları cihaz türü bakımından farklılaşma durumlarını araştırmak amaçlanmıştır. Araştırma Kırşehir ilinde 2024–2025 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinden oluşan 1095 katılımcı ile yürütülmüştür. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde“Kişisel Bilgi Formu”,“Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği”ve“Dijital Ayak İzi Farkındalık Ölçeği”uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23 programı kullanılmış; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeyi puan ortalaması X̅=2,08 olup, bu değer 5'li Likert tipi ölçek bağlamında değerlendirildiğinde ortalamanın altında kalmaktadır. Sosyal medya bağımlılık düzeyleri cinsiyete ve sosyal medyayı en çok kullandıkları cihaz türüne göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Sosyal medya bağımlılık düzeyleri internet erişimi, sınıf düzeyi ve günlük ortalama sosyal medya kullanım süresine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Öğrencilerin dijital ayak izi farkındalık düzeyleri puan ortalamaları X̅=3,55 olup, 5'li likert tipi bir ölçekte ortalamanın üzerinde olduğu şeklinde yorumlanabilir. Dijital ayak izi farkındalıkları cinsiyete, sınıf düzeyine ve günlük ortalama sosyal medya kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Dijital ayak izi farkındalıkları internet erişimine ve sosyal medyayı en çok kullandıkları cihaz türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir. Korelasyon sonuçları, sosyal medya bağımlılık düzeyi ile dijital ayak izi farkındalığı düzeyi arasında negatif yönlü, zayıf, anlamlı ilişki ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine secondary school students' social media addiction and digital footprint awareness levels, and the relationship between these two variables. It also aimed to investigate whether these variables differed in terms of gender, grade level, internet access status, average daily social media usage time, and type of device most frequently used for social media. The study was conducted with 1095 participants from 5th, 6th, 7th, and 8th grades in Kırşehir province during the 2024–2025 academic year. A correlational survey model, a quantitative research method, was used. Data collection included a“Personal Information Form,”the“Social Media Addiction Scale for Adolescents,”and the“Digital Footprint Awareness Scale.”SPSS 23 was used for data analysis, and descriptive statistics, independent samples t-tests, ANOVA, and correlation analyses were conducted. According to the research results, the students' mean social media addiction score is X̅=2.08, which is below the average when evaluated in the context of a 5-point Likert-type scale. Social media addiction levels do not differ significantly by gender or the type of device they use most. Social media addiction levels differ significantly by internet access, grade level, and average daily social media usage time. The students' mean digital footprint awareness score is X̅=3.55, which can be interpreted as above the average on a 5-point Likert-type scale. Digital footprint awareness does not differ significantly by gender, grade level, or average daily social media use time. Digital footprint awareness varies significantly by internet access and the type of device they use most. Correlation results revealed a negative, weak, and significant relationship between social media addiction level and digital footprint awareness level.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin konuşma kaygıları ile dijital oyun, sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the speaking anxieties of secondary school students and their dependencies of digital games, social media and smart phones
NESLİHAN ALTURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF EMİNE BALTA
- Ortaokul öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve umut düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between social media addiction and hope levels among middle school students
HANİFE BERİDE KOCATÜRK BURSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE İLERİSOY
- Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin genel iyi oluşlarının yordanmasında dijital oyun bağımlılığı ve popülerlik algısının incelenmesi
Investigation of digital game addiction and popularity perceptions in predicting students' general well-being
TUBA ACUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
- Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığının yalnızlık ve benlik saygısı arasındaki ilişkisi ve dijital oyun bağımlılığının çeşitli demografikler açısından incelenmesi
Analysis of the digital game addiction of middle school students in terms of the relationship between loneliness and self-esteem, and investigation of digital game addiction in terms of various demographics
ELİF ARAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ SAMUR
- Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir çalışma
A study on determi̇ni̇ng the soci̇al medi̇a addi̇cti̇on levels of mi̇ddle school students
EMİNE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TAHİR KARABOĞA