Ruh sağlığı okuryazarlığı ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide kendini damgalamanın aracı rolü ve aracılık etkisinde öz şefkatin düzenleyici rolü
The mediating role of self-stigma in the relationship between mental health literacy and attitudes toward seeking psychological help, and the moderating role of self-compassion in the mediation effect
- Tez No: 1024217
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE GÖLCÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kendini damgalama, Psikolojik yardım, Self stigmatization, Psychological help
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ruh sağlığı okuryazarlığı ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide kendini damgalamanın aracılık etkisini ve bu aracılık etkisinde öz şefkatin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 18-29 yaş arasındaki 589 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler; demografik bilgi formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (RSOY), Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği-Kısa Formu ve Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Formu ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 27 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Düzenlenmiş aracılık analizi için PROCESS Makro Model 7 kullanılmıştır. Cinsiyet ve daha önce psikolojik yardım alma değişkenleri kontrol edildiğinde elde edilen bulgulara göre, ruh sağlığı okuryazarlığı ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide kendini damgalamanın aracı rolü bulunmuştur. Buna göre yüksek ruh sağlığı okuryazarlığının daha düşük kendini damgalama düzeyiyle, daha düşük kendini damgalama düzeyinin ise daha olumlu psikolojik yardım alma tutumuyla ilişkili olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, ruh sağlığı okuryazarlığı ile kendini damgalama arasındaki ilişkide öz şefkatin düzenleyici rolü anlamlı bulunmamıştır. Bulgular, ruh sağlığı okuryazarlığı ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide kendini damgalamanın önemli bir aracı mekanizma olduğunu göstermektedir. Araştırmanın, psikolojik yardım almayı artırmaya yönelik yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of self-stigma in the relationship between mental health literacy and attitudes toward seeking psychological help, as well as the moderating role of self-compassion within this mediation. The sample consisted of 589 university students aged 18 to 29. Data were collected using a demographic information form, the Mental Health Literacy Scale (MHLS), the Self-Stigma of Seeking Help Scale, the Self-Compassion Scale–Short Form, and the Attitudes Toward Seeking Professional Psychological Help Scale–Short Form. The data were analyzed using SPSS 27. PROCESS Macro Model 7 was employed to test the moderated mediation model. After controlling for gender and previous psychological help-seeking experience, the findings indicated that self-stigma mediated the relationship between mental health literacy and attitudes toward seeking psychological help. Specifically, higher mental health literacy was associated with lower levels of self-stigma, and lower levels of self-stigma were associated with more positive attitudes toward seeking psychological help. However, the moderating role of self-compassion in the relationship between mental health literacy and self-stigma was not statistically significant. This findings suggest that self-stigma is an important mediating mechanism in the relationship between mental health literacy and attitudes toward seeking psychological help. This study may contribute to future research aimed at increasing psychological help-seeking behaviors.
Benzer Tezler
- Adölesanlarda duygusal okur yazarlık ve ruh sağlığını geliştirici bilgi düzeyinin psikolojik yardım alma tutumu ile ilişkisi
The relationship of emotional literacy and mental health promoting knowledge level with psychological help attitude in adolescents
GÜL BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikOrdu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DİLEK KÜÇÜK ALEMDAR
- Hemşirelik öğrencilerinde ruh sağlığı okuryazarlığı ile yardım arama tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between mental health literacy and help seeking attitudes in nursing students
MEHTAP YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ŞEYDA ÖZBIÇAKÇI
- Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım aramaya yönelik tutumlarının yordayıcıları olarak ruh sağlığı okuryazarlığı ve duygusal yetkinlik
Mental health literacy and emotional efficacy as the predictors of attitudes towards seeking psychological help of university students
YASEMİN ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN YALÇIN
- Üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyinin belirlenmesi ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının incelenmesi
Determining the mental health literacy level of university students and examining their attitudes towards seeking psychological help
NEVRA DİDEM ÖZLÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN KENDİRKIRAN
- Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin COVID-19 pandemi sürecinde psikolojik sıkıntı ve ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of psychological distress and mental health literacy levels of nurses working a university hospital during the COVID-19 pandemic
FERDA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEDİA SUBAŞI BAYBUGA