Amalgamlama atıklarından au/ag/hg metallerinin glisin ileliçi ve aktif karbon kullanılarak kazanımı
Recovery of au/ag/hg metals from amalgamation wastes by glycine leaching and activated carbon adsorption
- Tez No: 1024304
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 14 g/t Au ve 180 g/t Hg içeren amalgamlama atıklarından glisin liçi ve aktif karbon (AK) adsorpsiyonu ile Au ve Hg kazanımını ve seçici ayırmayı kapsayan bir proses geliştirilmiştir. Glisin liçinin optimum koşullarında (30 °C, 2,5 g/L glisin, pH 10,09, 13 saat) Au için %98, Hg için %85'in üzerinde kazanım sağlanmış; reaktif tüketimi ton cevher başına yaklaşık 6 kg glisin ve 17 kg KMnO₄ olarak belirlenmiştir. Her iki metal için de en etkili parametrenin glisin konsantrasyonu olduğu belirlenmiştir. Çözünme kinetiği karma kontrol mekanizmasıyla işlemekte olup sıcaklık artışıyla birlikte K değerlerinin yükselmesi, sürecin sıcaklığa duyarlı olduğunu ortaya koymaktadır. AK adsorpsiyonunda optimum (3,45 g/L AK, 14,1 saat, 20 °C ve pH 10,81) koşullar altında Au için %100, Hg için %96,72 kazanım sağlanmıştır. Au adsorpsiyonunda en etkili parametre süre iken Hg için AK dozajı belirleyici olmuştur. Au, Ag ve Hg'nin bir arada bulunduğu sistemde rekabetçi adsorpsiyon gözlemlenmemiştir. Au ve Hg adsorpsiyonunun Langmuir izotermine ve PSO kinetiğine uyduğu, kemisorpsiyon mekanizmasıyla çok basamaklı gerçekleştiği saptanmıştır. Seçici sıyırma aşamasında HNO3 ile Hg %95'in üzerinde kazanılırken, Au ise aseton yardımıyla glisin kullanılarak atmosferik koşullarda %100'e yakın verimle geri kazanılmıştır. Hg sıyırmasında en etkili parametre asit oranı iken Au için aseton miktarı belirleyici olmuştur. Döngüsel testlerde Hg verimi 5. döngüye doğru azalırken Au yüksek verimini korumuştur. SEM analizleri, gözenek çökmesi ve partikül birleşmesi nedeniyle aktif yüzey alanının azaldığını ve bunun uzun vadeli adsorpsiyon kapasitesini olumsuz etkilediğini göstermiştir. Sonuç olarak, amalgamlama atıklarının glisin liçi ve AK adsorpsiyonu ile etkin biçimde değerlendirilebileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, a process was developed for the recovery and selective separation of Au and Hg from amalgamation tailings containing 14 g/t Au and 180 g/t Hg, using glycine leaching and activated carbon (AC) adsorption. Under optimum glycine leaching conditions (30 °C, 2.5 g/L glycine, pH 10.09, 13 hours), recoveries exceeding 98% for Au and 85% for Hg were achieved, with reagent consumption of approximately 6 kg glycine and 17 kg KMnO4 per tonne of ore. Glycine concentration was the most influential parameter for both metals. Dissolution kinetics followed a mixed control mechanism, and rising K values with increasing temperature confirmed the process is temperature-sensitive. Under optimum AC adsorption conditions (3.45 g/L AC, 14.1 hours, 20 °C, pH 10.81), recoveries of 100% for Au and 96.72% for Hg were obtained. Contact time was the dominant parameter for Au adsorption, while AC dosage governed Hg uptake. No competitive adsorption was observed in Au-Ag-Hg multi-metal systems. Both Au and Hg adsorption conformed to the Langmuir isotherm and pseudo-second-order kinetics, proceeding through a chemisorption mechanism in multiple steps. In the selective stripping stage, HNO3 achieved over 95% Hg recovery, while acetone-assisted glycine stripping recovered Au at nearly 100% efficiency under atmospheric conditions. Acid concentration was the key parameter for Hg stripping, whereas acetone volume governed Au elution. Cyclic testing showed a gradual decline in Hg recovery by the 5th cycle, while Au maintained consistently high efficiency. SEM analyses confirmed that pore collapse and particle agglomeration progressively reduced active surface area, limiting long-term adsorption performance. Overall, glycine leaching combined with AC adsorption presents an effective and selective hydrometallurgical route for processing amalgamation tailings.
Benzer Tezler
- Amalgamlama atıklarından cıva uzaklaştırma ve altın kazanım yöntemlerinin araştırılması
Investigation of mercury removal and gold recovery methods from amalgaming wastes
ABDOU AZIZI YOUPOUNGAM
Doktora
Türkçe
2023
Maden Mühendisliği ve MadencilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ALP
- Amalgamlama atıklarında bulunan altın ve cıvanın mineralojik karakterizasyonu
Mineralogical characterization of gold and mercury found in amalgamation waste
MOUHAMED VADEL ETHMANE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Maden Mühendisliği ve MadencilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ALP
- Dental amalgam atıklarından metalik değerlerin geri kazanımı için proses parametrelerinin optimizasyonu
Optimization of dental amalgam recycling process
EMRE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ARSLAN
- Konya bölgesinde cıva maden atıklarıyla olası kirliliğin çevresel bir örnekle araştırılması
Environmental monitoring of Konya region near an abandoned mercury mine in Turkey
MEVLÜT ULUKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENSU KARAHALİL
- Koronal-radiküler restorasyonların in vitro olarak değerlendirilmesi
In-vitro evaluation of coronal-radiculer buildup for endodontically treated maxiller premolars
GAMZE EREN
Doktora
Türkçe
1998
Diş HekimliğiAnkara ÜniversitesiDiş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SOLAK