Polikistik over sendromu tanılı hastaların serum ve idrar örneklerinin metabolomik analizinin sağlıklı kadınlarla karşılaştırılması
Comparison of the metabolomic analysis of serum and urine samples from patients with polycystic ovary syndrome with healthy women
- Tez No: 1024350
- Danışmanlar: PROF. DR. OKAN BÜLENT YILDIZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Utku Maraşlı, Polikistik Over Sendromu Tanılı Hastaların Serum ve İdrar Örneklerinin Metabolomik Analizinin Sağlıklı Kadınlarla Karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Uzmanlık Tezi. Ankara, 2026. Polikistik over sendromu (PKOS), reprodüktif bozukluk, hiperandrojenizm ve metabolik anormalliklerle ilişkili heterojen bir endokrin bozukluktur. Obezite ve androjen fazlalığı sendromun önemli özellikleri arasında yer alsa da, PKOS'ta görülen metabolik değişiklikler yalnızca bu faktörlerle tam olarak açıklanamayabilir. Son yıllarda metabolomik yaklaşımlar, hastalıkla ilişkili metabolik değişikliklerin ve yeni biyobelirteçlerin belirlenmesinde önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Bu çalışmada, PKOS tanılı kadınlar ile sağlıklı kontrollerin plazma ve idrar metabolomik profillerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 40 PKOS'lu kadın (ortalama yaş: 22,9 ± 2,7 yıl; ortalama VKİ: 23,4 ± 4,6 kg/m²) ile yaş ve VKİ açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara standart klinik, biyokimyasal ve hormonal değerlendirmeleri yapılmıştır. Plazma metabolomik profillemesi, entegre GC–MS ve LC–MS platformları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler; temel bileşen analizi (PCA), çapraz doğrulama ve permütasyon testi ile desteklenmiş kısmi en küçük kareler-ayırıcı analiz (PLS-DA), yanlış keşif oranı (FDR) ile düzeltilmiş tek değişkenli analiz, yolak zenginleştirme analizi ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. PCA ve PLS-DA analizleri, PKOS ve kontrol grupları arasında ayrışma olduğunu göstermiştir. PLS-DA ayırt edici performans ortaya koymuştur (doğruluk = 0,95, R² = 0,92, Q² = 0,78) ve bu sonuç permütasyon testi ile desteklenmiştir (p = 0,002). FDR düzeltmesi sonrasında 31 metabolitin anlamlı olarak farklı kaldığı saptanmıştır. Bu metabolitler arasında treitol, kontrol grubunda daha yüksek bulunmuş ve ayırt edici bir metabolit olarak belirlenmiştir (kat değişimi = 5,86, FDR = 3,59 × 10⁻14). Ayrıca çok değişkenli model ROC analizinde yüksek tanısal performans göstermiştir (AUC = 0,993; %95 GA: 0,962–1,000). Amino asit, enerji ve açilkarnitin metabolizması ile ilişkili çeşitli metabolitler de iki grup arasındaki ayrımda etkili bulunmuştur. Yolak analizi, dallı zincirli amino asit biyosentezi, alanin-aspartat-glutamat metabolizması ve sitrat döngüsünde anlamlı değişiklikler olduğunu göstermiştir. Korelasyon analizlerinde treitolün total testosteron, serbest androjen indeksi ve anti-Müllerian hormon ile negatif; palmitoilkarnitinin ise total testosteron ile pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. İdrar metabolomik analizinde de gruplar arasında farklılık gösteren bazı metabolitler saptanmakla birlikte, ayırt edici metabolik patern plazma örneklerinde izlenmiştir. Plazma metabolomik analiz, PKOS'lu kadınlarda VKİ'den bağımsız bir metabolik patern ortaya koymuştur. Bu patern, özellikle dallı zincirli amino asit metabolizması, enerji metabolizması ve seçilmiş lipid ilişkili metabolitlerdeki değişikliklerle karakterizeydi. Bazı metabolitlerin androjenle ilişkili parametrelerle bağlantı göstermesi, bu metabolitlerin PKOS'un metabolik ve hormonal heterojenitesini yansıtabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, plazma metabolomiğinin PKOS'un daha iyi anlaşılmasına ve gelecekteki biyobelirteç çalışmalarına katkı sağlayabileceğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Utku Maraşlı, Comparison of the Metabolomic Analysis of Serum and Urine Samples from Patients with Polycystic Ovary Syndrome with Healthy Women. Hacettepe University Faculty of Medicine, Thesis in Internal Medicine. Ankara, 2026. Polycystic ovary syndrome (PCOS) is a heterogeneous endocrine disorder associated with reproductive dysfunction, hyperandrogenism, and metabolic abnormalities. Although obesity and androgen excess are important features of the syndrome, the metabolic changes observed in PCOS may not be fully explained by these factors alone. In recent years, metabolomic approaches have become an important area of research for identifying disease-related metabolic alterations and novel biomarkers. This study aimed to compare the plasma and urine metabolomic profiles of women with PCOS and healthy controls. The study included 40 women with PCOS (mean age: 22.9 ± 2.7 years; mean BMI: 23.4 ± 4.6 kg/m²) and 40 healthy controls matched for age and BMI. All participants underwent standard clinical, biochemical, and hormonal evaluation. Plasma metabolomic profiling was performed using integrated GC–MS and LC–MS platforms. Data were evaluated using principal component analysis (PCA), partial least squares-discriminant analysis (PLS-DA) supported by cross-validation and permutation testing, false disvovery rate (FDR)- adjusted univariate analysis, pathway enrichment analysis, and Spearman correlation analysis. PCA and PLS-DA demonstrated separation between the PCOS and control groups. PLS-DA showed discriminatory performance (accuracy = 0.95, R² = 0.92, Q² = 0.78), and this result was supported by permutation testing (p = 0.002). After FDR correction, 31 metabolites remained significantly different. Among these metabolites, threitol was found at higher levels in the control group and was identified as a discriminatory metabolite (fold change = 5.86, FDR = 3.59 × 10⁻14). It also showed high diagnostic performance in multivariate ROC analysis (AUC = 0.993; 95% CI: 0.962–1.000). Various metabolites related to amino acid, energy, and acylcarnitine metabolism were also found to contribute to the distinction between the two groups. Pathway analysis showed significant alterations in branched-chain amino acid biosynthesis, alanine-aspartate-glutamate metabolism, and the citrate cycle. Correlation analyses showed that threitol was negatively correlated with total testosterone, free androgen index, and anti-Müllerian hormone, whereas palmitoylcarnitine was positively correlated with total testosterone. Although some metabolites also differed between groups in the urine metabolomic analysis, the discriminatory metabolic pattern was observed in plasma samples. Plasma metabolomic analysis revealed a BMI-independent metabolic pattern in women with PCOS. This pattern was characterized particularly by alterations in branched-chain amino acid metabolism, energy metabolism, and selected lipid-related metabolites. The association of certain metabolites with androgen-related parameters suggested that these metabolites might reflect the metabolic and hormonal heterogeneity of PCOS. These findings support that plasma metabolomics may contribute to a better understanding of PCOS and to future biomarker studies.
Benzer Tezler
- Polikistik over sendromlu hastalarda renal fonksiyonların değerlendirilmesi ve metabolik parametrelerle ilişkisi
Assessment of renal functions in patients with polycystic ovary syndrome and its relationship to metabolic parameters
AYŞEGÜL YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEGÜM YILDIZHAN
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Polikistik over sendromunda subklinik otonomik glukokortikoid hipersekresyonunun araştırılması
The investigation of subclinical autonomous glucocorticoid hypersecretion in polycystic ovary syndrome
ESRA TUTAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIFAT EMRAL
- İn-vitro fertilizasyon uygulanan polikistik over sendromu tanılı hastalarda, serum anti-müllerian hormon ve androjen düzeylerinin müllerian anomali sıklığı ve gebelik sonuçları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of serum anti-mullerian hormones and androgens levels on the frequency of mullerian anomaly and pregnancy results in patients diagnosed with pcos undergoi̇ng in vitro fertilization
ÖZGE ALBAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumBursa Uludağ ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜRKAN UNCU
- Polikistik over sendromu tanılı hastalardaön segment ve fundus bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of the anterior segment and fundus findigs in women with polycystic ovary Syndrome
SEDA KARACA ADIYEKE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Göz HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE TÜRE