Farklı sosyoekonomik düzeye sahip babaların beslenme bilgi düzeyi ve beslenme uygulamalarının çocuğun yeme tutumu ve çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisi
The nutrition knowledge level and nutrition practices of fathers from different socioeconomic statuses and their impact on childhood eating attitudes and childhood obesity
- Tez No: 1024351
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKİN ÖZYILMAZ KIRCALİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Çocuk beslenmesi, Çocuk obezitesi, İlkokul çocukları, Child nutrition, Pediatric obesity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Ekim 2024 – Ocak 2026 tarihleri arasında devlet ilkokulu olan Ulubey ve Şair Baki ilkokulları ile özel ilkokulu olan Akasya, Okyanus ve MEV kolejlerinde okuyan 7-11 yaş arası çocuklarda ve onların babaları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızın amacı, farklı sosyoekonomik düzeye sahip babaların beslenme bilgi düzeyi ve beslenme uygulamalarının çocuğun yeme tutumu ve çocukluk çağı obezitesi üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya 120'si devlet ve 120'si özel okuldan olacak şekilde toplam 240 öğrenci ve onların babaları dahil edilmiştir. Katılımcılara, genel bilgileri içeren bir anket formu, çocuklara“Çocuklar için Yeme Tutum Testi”ve“24 Saatlik Besin / İçecek Tüketim Kaydı”, babalara“Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi (YETBİD)”ölçeği uygulanmıştır. Okul faktörüne göre hem ortanca hafta içi enerji (kcal) değerleri hem de ortanca hafta sonu enerji (kcal) değerleri arasında istatistiksel olarak fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Devletlerde ortanca çocuk yeme tutum puanı değeri 11 iken, özellerde de 11 olarak bulunmuştur. Elde edilen ortanca çocuk yeme tutum puanı değerleri, okul faktöründe devlet ve özel grupları arasında farklılık göstermemektedir (p=0,536). BKİ-Z gruplarına göre ortanca Çocuk yeme tutum puanı değerleri arasında istatistiksel olarak fark olmadığı tespit edilmiştir (p=0,260). Temel beslenme puanı ve Besin tercihi puanı ile okul arasındaki bağlantı istatistiksel açıdan incelendiğinde anlamlı bir bağlantının mevcut olduğu saptanmıştır (p<0,001). Temel beslenme puanı ile çocuk BKİ arasındaki ilişki spearman korelasyon değeri (r=-0,134) için negatif çok zayıf anlamlı bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir (p=0,038). Temel beslenme puanı ile çocuk yeme tutum puanı arasındaki ilişki spearman korelasyonu ile incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı gözlemlenmiştir (r=-0,070; p=0,282). Besin tercihi puanı ile çocuk BKİ arasındaki ilişki spearman korelasyonu ile incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı negatif çok zayıf bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir (r=-0,159; p=0,014). Besin tercihi puanı ile çocuk yeme tutum puanı arasındaki ilişki spearman korelasyonu ile incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı gözlemlenmiştir (r=-0,058; p=0,375). Sonuç olarak her ne kadar literatürde çocuk beslenmesi üzerine olan çalışmalar genellikle annelere odaklansa da babaların da beslenme bilgisi ve tutumunun çocuğun beslenmesinde göz ardı edilemeyecek bir etkiye sahip olduğunu görülmektedir. Bu durum, çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasında yalnızca annelerin değil, babaların da aktif olarak sürece dahil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Toplumun her kesiminde ebeveyn temelli beslenme eğitim programlarına babalarında katılımının sağlanmasına destek verilmelidir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted between October 2024 and January 2026 on children aged 7-11 attending Ulubey and Şair Baki primary schools (state primary schools) and Akasya, Okyanus, and MEV colleges (private primary schools), and their fathers. The aim of our study is to examine the effect of nutritional knowledge and practices of fathers from different socioeconomic backgrounds on children's eating attitudes and childhood obesity. A total of 240 students (120 from state schools and 120 from private schools) and their fathers were included in the study. Participants completed a questionnaire containing general information, children completed the“Children's Eating Attitudes Test”and the“24-Hour Food/Beverage Consumption Record,”and fathers completed the“Adult Nutrition Knowledge Level (ETCL)”scale. Statistically significant differences were found between the median weekday and median weekend energy (kcal) values according to the school factor (p<0.001). The median child eating attitude score was found to be 11 in both public and private schools. The median child eating attitude scores did not differ significantly between public and private groups in terms of school (p=0.536). No statistically significant difference was found between the median child eating attitude scores according to BMI-Z groups (p=0.260). When the relationship between basic nutrition score, food preference score, and school was statistically examined, a significant relationship was found (p<0.001). The relationship between basic nutrition score and child BMI showed a very weak negative correlation (r=-0.134) using Spearman correlation (p=0.038). When the relationship between basic nutrition score and child eating attitude score was examined using Spearman correlation, no statistically significant relationship was observed (r=-0.070; p=0.282). When the relationship between food preference score and child BMI was examined using Spearman correlation, a statistically significant negative correlation was observed (r=-0.159; p=0.014). When the relationship between food preference score and child eating attitude score was examined using Spearman correlation, no statistically significant correlation was observed (r=-0.058; p=0.375). In conclusion, although studies on child nutrition in the literature generally focus on mothers, it is seen that fathers' nutritional knowledge and attitudes also have an undeniable impact on their children's nutrition. This situation reveals that in preventing childhood obesity and instilling healthy eating habits, not only mothers but also fathers should be actively involved in the process. Support should be given to ensuring the participation of fathers in parent-based nutrition education programs in all segments of society.
Benzer Tezler
- Konya Beyşehir Gölkaya köyünde aile-evlilik ve kız kaçırma konularının sosyal antropolojik açıdan değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞE KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiSosyal Antropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER İLBARS
- İlköğretim öğrencilerinin tüketici eğitimine yönelik bilgi ve tutum düzeyleri
The secondary school children's levels of knowledge and attitude towards consumer education
SEHER ERSOY
Doktora
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİL NAZİK
- Climate change communication for meaningful youth engagement: Insights from Turkish youth
Gençliğin anlamlı katılımı için iklim değişikliği iletişimi: Türk gençliğinden içgörüler
ÖMÜR GÖZDE SEVİMLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ASLI ÖĞÜT ERBİL
- Ege Sanayi İlköğretim Okulu öğrencilerinin besin tüketimleri ve antropometrik ölçümlerinin incelenmesi
Investigation of food consumtion and anthropometric measurements of Ege Sanayi Primary School students
SEVAL SEFERGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
- İlköğretim çağındaki çocuklarda obezite ve hipertansiyon sıklığının sosyoekonomik düzey ve beslenme ile ilişkisi
Socioeconomic status and nutrition of childhood obesity and hypertension among primary school children
AYŞE DERYA BULUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN