Cumhuriyet Devri Türk Romanında Suçluluk (1950-1980)
Guilt in the Turkish Novel of the Republican Era (1950-1980)
- Tez No: 1024426
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET GÜNEŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Psikoloji, sosyoloji ve hukuk gibi disiplinlerce ele alınan, çok boyutlu bir kavram olan suçluluk, bireysel ve toplumsal düzlemde farklı şekillerde tanımlanabilir. Kişinin yanlış olarak nitelendirilebilecek bir eylemi sonrasında hissettiği rahatsız edici duygu şeklinde açıklanabilecek suçluluğun psikanalitik kuramlarda kişiliği açıklayan önemli bir unsur olarak ele alındığı görülmektedir. Kişinin iç dünyasında önemeli olan suçluluk, sosyal meselelerde de güç ilişkileri, ataerkil sistem, toplumsal düzen eksiklikleri doğrultusunda şekillenir. Suçluluğun romanlarda değişik bakış açılarından işlenmesi farklı anlam katmanlarının meydana çıkarılmasına olanak tanır. Bu çalışmada suçluluk bireysel ve toplumsal düzlemlerde çeşitli kuramların ışığında açıklanmıştır. Bireysel boyutlarıyla ele alınırken psikanalitik okuma yöntemi kullanılmış ve Freudyen ekolün çizgisi takip edilerek kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Bu bağlamda suçluluğun bilinç düzeyindeki görünümleriyle bilinçdışı izleri irdelenmiştir. Modernist romanlardaki kişilerin bilinçdışı, varoluşsal suçlulukları tespit edilmiştir. Suçluluğun hissedilmediği durumlar da bu irdelemenin bir parçası olarak ele alınmıştır. Toplumsal düzlemde görülen suçluluk, devlet, toplum ve birey arasındaki güç ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutularak toplumcu gerçekçi romanlardaki izdüşümleri incelenmiştir. Toplumdaki sistematik sorunların bir çıktısı olarak çocukların suça sürüklenmesiyle meydana çıkan çocuk suçluluğu da sosyal meseleleri konu alan romanlarda tespit edilmiştir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir sonucu olarak doğan kadına özgü suçluluk ise hem günah keçisi kavramı etrafında toplumsal boyutlarıyla hem de erkeklik kurgularının kişilerde yarattığı çarpık algılarla şekillenen kadın nefreti kapsamında bireysel boyutlarıyla incelenmiştir. Bu çerçevede kadın suçluluğu hem psikanalitik hem sosyolojik kuramsal çerçevesiyle modernist romanlarda da toplumcu çizgideki romanlarda da görülmektedir. Son olarak Türkiye modernleşme sürecinin önemli bir unsuru olan aydınların toplumla ilişkileri ve sorumlulukları sorunsallarıyla şekillenen suçlulukları dönemin aydın kesimini işleyen romanlarda değerlendirilmiştir. Böylelikle suçluluk kavramı disiplinlerarası bir yaklaşımla Türk edebiyatının modernist ve toplumcu gerçekçi romanlarında incelemeye tabi tutulmuştur.
Özet (Çeviri)
Guilt, a multidimensional concept addressed by disciplines such as psychology, sociology, and law, can be defined differently on individual and societal levels. Explained as the distressing emotion an individual experiences following an action that can be characterized as wrong, guilt is observed to be treated as a crucial element explaining personality within psychoanalytic theories. Possessing such profound significance in the individual's inner world, guilt also manifests in social matters, shaped by power relations, the patriarchal system, and systemic deficiencies in the social order. Examining the various perspectives of guilt in novels allows for the uncovering of diverse layers of meaning. In this study, guilt is explained on individual and societal levels in the light of various theories. In addressing its individual dimensions, the psychoanalytic reading method was employed, and a theoretical framework was established by following the lineage of the Freudian school. In this context, the manifestations of guilt at the conscious level and its unconscious traces were scrutinized. The unconscious, existential guilt of characters in modernist novels was identified. Instances where guilt is absent were also addressed as part of this examination. Societal guilt was evaluated within the framework of power relations between the state, society, and the individual, and its reflections in social realist novels were examined. Juvenile delinquency, which emerges as an outcome of systemic problems in society driving children into crime, was also identified in novels dealing with social issues. Gender-specific guilt, arising as a consequence of gender inequality, was examined both in its societal dimensions through the concept of the scapegoat and in its individual dimensions within the scope of misogyny, which is shaped by the distorted perceptions that constructs of masculinity create in individuals. Within this framework, gender-specific guilt—with both its psychoanalytic and sociological theoretical backdrops—is observed in both modernist and social realist novels. Lastly, the guilt of intellectuals, shaped by the problems concerning their relationships with society and their responsibilities as crucial actors in Turkey's modernization process, was evaluated in novels depicting the intellectual class of the period. Thus, the concept of guilt was subjected to analysis in the modernist and social realist novels of Turkish literature through an interdisciplinary approach.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet devri Türk romanında Beyoğlu (1924-1980)
Başlık çevirisi yok
ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAZIM YETİŞ
- Cumhuriyet Devri Türk romanında erkek (1923-1938)
The Men charecters in Turkish novels during the“Republican Era”(1923-1938)
GÜLDEREN ÖZTÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİLEK YALÇIN ÇELİK
- Cumhuriyet devri Türk romanında Balkan Türkleri
Balkan Turks in the republican age Turkish novels
DİLEK NALBANTLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM YETİŞ
- Cumhuriyet devri Türk romanında kadına yönelik istismar(1923-1950)
Women abuse in the Turkish novel of republic period (1923-50)
NİHAL ÖZCAN
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SECAATTİN TURAL
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında Osmanlıya bakış (1920-1970)
The overview to Ottoman in Republican period Turkish novel (1920-1970)
TAYFUN BARIŞ
Doktora
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıUludağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV SINAR UĞURLU