Yeşil bilişimin benimsenmesindeki engellerin bulanık delphi ve AHP yöntemleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of barriers to the adoption of green it using fuzzy delphi and AHP methods
- Tez No: 1024427
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE ŞENEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Yeşil Bilişim, Bulanık Delphi Yöntemi, Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP), Sürdürülebilirlik, Çok Kriterli Karar Verme, Green Computing, Fuzzy Delphi Method, Analytic Hierarchy Process (AHP), Sustainability, Multi-Criteria Decision Making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı büyüme, organizasyonlara operasyonel verimlilik sağlarken artan enerji tüketimi ve elektronik atık gibi ciddi çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu olumsuz etkileri asgariye indirmeyi hedefleyen“yeşil bilişim”uygulamalarının kurumlar tarafından benimsenmesi, sürdürülebilirlik hedefleri açısından kritik bir önem taşımaktadır. Ancak literatür ve saha gözlemleri, bu geçiş sürecinde işletmelerin birçok yapısal ve yönetimsel engelle karşılaştığını göstermektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, kurumların yeşil bilişim uygulamalarını benimsemesinin önündeki engelleri belirlemek ve önem derecelerine göre önceliklendirmektir. Araştırmanın ilk aşamasında, literatür taramasıyla tespit edilen 44 olası engel, 12 kişilik bir uzman grubu ile Bulanık Delphi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Uzman mutabakatı sonucunda kritik eşik değerini aşan 32 engel, 8 ana başlık altında sınıflandırılmıştır. İkinci aşamada ise, belirlenen bu engellerin birbirlerine göre ağırlıklarını saptamak amacıyla 3 uzman katılımcı ile Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) uygulanmıştır. Analiz bulgularına göre, yeşil bilişime geçişin önündeki en büyük zorluk %21,68'lik ağırlıkla“Finansal ve Ekonomik Engeller”olmuştur. Özellikle maliyetfayda analizi yapmanın zorluğu, finansal açıdan işletmeleri en çok düşündüren alt faktör olarak öne çıkmaktadır. Bunu sırasıyla“Yönetimsel Engeller”(%19,49) ve“Teknolojik Engeller”(%14,62) takip etmiştir. Ayrıca araştırma, değişime isteksizlik ve çevresel farkındalık eksikliği gibi organizasyonel ve kültürel dirençlerin, en az teknik altyapı yetersizlikleri kadar süreci yavaşlattığı saptamıştır. Sonuç olarak bu çalışma; yeşil bilişim dönüşümünün sadece teknik bir donanım meselesi olmadığını, güçlü bir yönetim iradesi, finansal netlik ve somut yasal düzenlemeler gerektiren çok boyutlu bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, karar vericilere, BT yöneticilerine ve politika yapıcılara stratejik yol haritaları oluşturmada rehberlik etmesi öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Today, the rapid growth of information and communication technologies provides operational efficiency to organizations while simultaneously bringing about serious environmental issues such as increased energy consumption and electronic waste. The adoption of“green computing”practices by institutions, which aims to minimize these negative impacts, is of critical importance for sustainability goals. However, literature and field observations indicate that businesses face numerous structural and managerial barriers during this transition process. The main purpose of this thesis is to identify the barriers to the adoption of green computing practices by organizations and to prioritize them according to their level of importance. In the first stage of the research, 44 potential barriers identified through a literature review were analyzed using the Fuzzy Delphi method with an expert of 12 people. As a result of expert consensus, 32 barriers that exceeded the critical threshold were classified under 8 main categories. In the second stage, the Analytic Hierarchy Process (AHP) was applied with 3 expert participants to determine the relative weights of these identified barriers. According to the analysis findings, the most significant challenge to the transition to green computing is“Financial and Economic Barriers”with a weight of 21.68%. Specifically, the difficulty of conducting a cost-benefit analysis stands out as the financial sub-factor that concerns businesses the most. This is followed by“Managerial Barriers”(19.49%) and“Technological Barriers”(14.62%), respectively. Furthermore, the research found that organizational and cultural resistances, such as a reluctance to change and a lack of environmental awareness, slow down the process just as much as technical infrastructure inadequacies. In conclusion, this study reveals that green computing transformation is not merely a technical hardware issue, but a multidimensional process requiring strong managerial will, financial clarity, and concrete legal regulations. The findings are expected to guide decision-makers, IT managers, and policymakers in creating strategic roadmaps.
Benzer Tezler
- Yeşil bilişim yaklaşımıyla bilgisayar kullanım oranının ölçülmesi ve bir uygulama
Measurement of computer use rate by a green it approach and an applications
MUHAMMET DAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ GÖKŞEN
- Yeşil bilişim farkındalığı: örnek bir webuygulaması
Green it awareness: A sample web application
FATMANUR YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriAksaray ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA SEÇKİN
- A novel power consumption model for cloud resource scheduling problem
Bulut çizelgelme problemi için yeni bir güç tüketimi modeli
ALPER KIZIL
Doktora
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolYaşar ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORHAN KARABULUT
- The effects of dıgıtalızatıon on clımate change
Dijitalleşmenin iklim değişikliğine etkileri
IŞIL ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDAN BÜYÜKKAMACI
- The impact of cloud computing in delivering sustainable business welfare as a part of a green ict strategy in developing countries
Bulut bilişim teknolojisinin, gelişmekte olan ülkelerde yeşil bit strateji olarak sürdürülebilir iş refahı sağalama konusundaki etkisi
BAWAR SALIH
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolÇankaya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REZA HANSSANPOUR