G20 ülkelerinde güneş enerjisi yatırım potansiyelinin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of solar energy investment potential in G20 countries using multi-criteria decision-making methods
- Tez No: 1024432
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ZİYAEDDİN BULUM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Güneş enerjisi, Yatırım analizi, Çok kriterli karar verme, Solar energy, Investment analysis, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, G20 ülkelerinin güneş enerjisi yatırım potansiyelini bütünleşik çok kriterli karar verme (ÇKKV) çerçevesi kapsamında değerlendirmektedir. Güneş enerjisi yatırımları teknik, ekonomik, finansal, çevresel ve politika temelli faktörlerden etkilendiği için, ülke düzeyinde yatırım potansiyelini değerlendirmeye yönelik kapsamlı bir değerlendirme yapısı geliştirilmiştir. Bu çerçevede, kriterlerin göreli önem düzeyleri Rank Order Centroid (ROC) yöntemi ile belirlenmiş, ülkelerin performansları ise Weighted Aggregated Sum Product Assessment (WASPAS) yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Daha sağlam bir değerlendirme sunmak amacıyla elde edilen sonuçlar, TOPSIS, COPRAS ve CoCoSo yöntemleri kullanılarak yapılan karşılaştırmalı analizlerle ve korelasyon analiziyle desteklenmiştir. Bulgular, G20 ülkeleri arasında güneş enerjisi yatırım potansiyeli açısından belirgin farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlara göre Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Avustralya güneş enerjisi yatırım potansiyeli açısından öne çıkan ülkeler olmuştur. Çin en yüksek WASPAS skoruna (0,625) sahip olurken, onu Amerika Birleşik Devletleri (0,537) ve Avustralya (0,474) takip etmiştir. Suudi Arabistan (0,224), Rusya (0,239) ve Endonezya (0,239) ise dikkate alınan tüm kriterler kapsamında en düşük bileşik skorlara sahip ülkeler olarak belirlenmiştir. Korelasyon analizi, WASPAS ve CoCoSo yöntemleri arasında güçlü bir uyum bulunduğunu (Spearman rho = 0,974), WASPAS ile TOPSIS (rho = 0,537) ve WASPAS ile COPRAS (rho = 0,521) arasında orta düzeyde korelasyon olduğunu, buna karşılık TOPSIS ile COPRAS arasında oldukça zayıf bir ilişki bulunduğunu (rho = -0,172) göstermiştir. Bu durum, ülkeler arası güneş enerjisi yatırım değerlendirmelerinde yöntem seçiminin sıralama sonuçlarını önemli ölçüde etkileyebildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, politika yapıcılar ve yatırımcılar için karar destek aracı sunmakta ve büyük ekonomilerde güneş enerjisi yatırım ortamlarının karşılaştırmalı değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study evaluates the solar energy investment potential of G20 countries using an integrated multi-criteria decision-making (MCDM) framework. Since solar energy investments are influenced by technical, economic, financial, environmental, and policy-related factors, a comprehensive evaluation structure was developed to assess country-level investment potential. Within this framework, the relative importance of the criteria was determined using the Rank Order Centroid (ROC) method, while country performance was assessed using the Weighted Aggregated Sum Product Assessment (WASPAS) method. To provide a more robust evaluation, the results were examined through comparative analysis using TOPSIS, COPRAS, and CoCoSo, supported by correlation analysis. The findings reveal significant differences among G20 countries in terms of solar energy investment potential. According to the results, China, the United States, and Australia emerged as the leading countries in terms of solar energy investment potential. China had the highest WASPAS score (0.625), followed by the United States (0.537) and Australia (0.474). Saudi Arabia (0.224), Russia (0.239), and Indonesia (0.239) had the lowest composite scores across all the criteria considered. The correlation analysis demonstrated a robust concordance between WASPAS and CoCoSo (Spearman rho = 0.974), a moderate correlation between WASPAS and TOPSIS (rho = 0.537) as well as WASPAS and COPRAS (rho = 0.521), and a weak association between TOPSIS and COPRAS (rho = -0.172). This indicates that methodological selection significantly affects ranking results in cross-country solar investment evaluations. The study provides a decision-support tool for policymakers and investors and supports comparative assessment of solar energy investment environments across major economies.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Burdur ili mermer sektörünün kurumsal ve ekonomik yapısı
İnstitutional and economic structure of marble sector in burdur
AHMET SARITAŞ
- Doğu Avrupa gelişmeleri -Türkiye'ye etkileri-
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Bioethanol production from lignocellulosic biomass
Lignoselülozik atıklardan biyoetanol üretimi
ÖZNUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT ALTINBAŞ
PROF. DR. BESTAMİ ÖZKAYA
- Türkiye'nin farklı iklim bölgeleri için optimal fotovoltaik panel eğim açılarının belirlenmesi
Optimal photovoltaic panel tilt angle determination for different climate zones of Turkey
ÖMER GÖNÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK BARUTÇU