Akıl yürütmelerdeki içerik yanlışlarının modern/sembolik mantık açısından incelenmesi
Investigation of content errors in reasoning in terms of modern/symbolic logic
- Tez No: 1024584
- Danışmanlar: PROF. DR. FİKRET OSMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, tarihsel süreçte Aristoteles ile sistemleşen ve Frege ile sembolik bir yapıya kavuşan mantık disiplininin, akıl yürütme süreçlerinde sıklıkla karşılaşılan içerik yanlışları modern/sembolik mantık açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Mantığın en temel işlevi olan zihni yanlışa düşmekten koruma hedefinden hareketle, argümanlarda zihni yanılgıya sürükleyen içerik hatalarının biçimsel geçerlilik durumları sorgulanmıştır. Araştırmanın yöntemi kapsamında, gündelik dilden seçilen safsata örnekleri modern mantık ilkeleri doğrultusunda sonek notasyonu kullanılarak sembolleştirilmiştir. Sembolleştirilen bu argümanların mantıksal geçerliliği, iki değerli mantık bağlamında çözümleyici çizelge yöntemiyle denetlenmiştir. Yapılan bu çözümlemelerde yalnızca önermeler ve niceleme mantığı ile sınırlı kalınmamış; aynı zamanda argümanların yapısına uygun olarak özdeşlik ve kiplik mantığı kurallarından da yararlanılmıştır. Çalışmanın kapsamını oluşturan içerik yanlışları; Kişiye Yönelik ve Sosyal Safsatalar, Duygulara Dayalı Yanlışlar, Genelleme ve İstatistik Yanlışları, Nedensellik ve Zamanlama Yanlışları, Yapıyla İlgili Bozukluklar, Epistemik Sorumluluk İhlalleri, Kavramsal ve Dilsel Yanlışlar olmak üzere yedi ana bölüm ve yirmi altı alt başlık altında incelenmiştir. Sonuç olarak, içerik bakımından kusurlu olan bu hatalı akıl yürütmelerin belirli biçimsel yapılara aktarılarak sembolik mantık bağlamında nesnel bir biçimde analiz edilebileceği gösterilmiştir. Yapılan denetlemeler sonucunda, içerik bakımından kusurlu olan bu hatalı akıl yürütmelerin iki değerli mantık bağlamında bazıların biçimsel olarak geçersiz, bazıların geçerli oldukları tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine, from the perspective of modern/symbolic logic, the content fallacies frequently encountered in reasoning processes within the framework of the discipline of logic a discipline that was systematized by Aristotle and acquired a symbolic structure through Frege. Proceeding from the goal of protecting the mind from fallacies the most fundamental function of logic the formal validity of content errors in arguments that lead to mental fallacy has been examined. As part of the research methodology, examples of fallacies selected from everyday language were symbolized using suffix notation in accordance with the principles of modern logic. The logical validity of these symbolized arguments was examined using the truth-table method within the context of two-valued logic. These analyses were not limited to propositions and quantification logic; rules of identity and modal logic were also utilized as appropriate to the structure of the arguments. The content fallacies covered in this study were examined under seven main sections and twenty-six subheadings: Ad Hominem and Social Fallacies, Emotional Fallacies, Generalization and Statistical Fallacies, Causality and Timing Fallacies, Structural Flaws, Violations of Epistemic Responsibility, and Conceptual and Linguistic Fallacies. In conclusion, it has been demonstrated that these fallacious arguments, which are flawed in terms of content, can be objectively analyzed within the context of symbolic logic by translating them into specific formal structures. As a result of the analyses conducted, it was determined that, within the context of two-valued logic, some of these fallacious arguments which are flawed in terms of content are formally invalid, while others are valid.
Benzer Tezler
- Developmental Differences in Bystander Reactions to and Social and Moral Reasoning about Social Exclusion: The Role of Group Membership, Group Status and Group Norms
Sosyal Dışlamaya Verilen Seyirci Tepkileri ile Sosyal-Ahlaki Akıl Yürütmelerdeki Gelişimsel Farklılıklar: Grup Üyeliği, Grup Statüsü ve Grup Normlarının Rolü
AYŞE ŞULE YÜKSEL
- La recepción de la poesia de Antonio Machado desde el punto de vista del 'yo poético' y la 'temporalidad' en el siglo XX
Antonio Machado'nun şiirlerinde“şiirsel ben”ve“zamansallık”kavramlarının XX: Yüzyıl boyunca alımlanması
OLCAY ÖZTUNALI
Doktora
İspanyolca
2005
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUKADDER YAYCIOĞLU
- 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın siyasi biyografisi
8th President Turgut Özal's political biography
SAMİ ORÇUN ERSAY
Doktora
Türkçe
2024
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR ADADAĞ
- Bilişsel olarak zorlayıcı etkinlikler yoluyla 7. sınıf öğrencilerinin matematiksel akıl yürütmelerinin geliştirilmesi
Enhancing 7th grade students' mathematical reasoning throught cognitively demanding tasks
MERVE TOKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL YEŞİLDERE İMRE
- Fourth grade students' geometrical reasoning related to 2d and 3d shapes
4. sınıf öğrencilerinin iki ve üç boyutlu şekillere ilişkin geometrik akıl yürütmeleri
ELİF TUĞÇE KARACA
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM AKYÜZ
PROF. DR. ÇİĞDEM HASER