Deprem yaşamış adölesanların yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Evaluation of quality of life and factors affecting quality of life in adolescents who experienced an earthquake
- Tez No: 1024698
- Danışmanlar: PROF. DR. GONCA KARAYAĞIZ MUSLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Deprem, adölesan, yaşam kalitesi, pediatri hemşireliği, Doğal afetler, Eartquake, adolescent, quality of life, pediatric nursing, Natural disasters
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Merkezi Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi olan 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem, başta Hatay ili olmak üzere Türkiye'nin 11 ilinde ciddi can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Depremin yıkıcı etkileri, fiziksel ve psikososyal gelişim sürecinde bulunan adölesan bireyler üzerinde çok boyutlu sonuçlar doğurmuştur. Bu çalışma, deprem yaşamış adölesanların yaşam kalitesini ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ve kesitsel türde planlanan araştırma, Hatay ilinin İskenderun ilçesinde bulunan ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören adölesanlar ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini ilgili okullarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmuş, örneklemini evreni bilinen örneklem hesabına göre belirlenen 753 adölesan oluşturmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası karşılaştırma testleri ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yaşam kalitesinin özellikle duygusal işlevsellik ve okul işlevselliği alt boyutlarında daha düşük olduğu saptanmıştır. Cinsiyet değişkenine göre erkek adölesanların fiziksel, duygusal, okul, psikososyal ve toplam yaşam kalitesi puanlarının kız adölesanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Anne eğitim düzeyi ve algılanan sosyoekonomik durumunun yaşam kalitesi üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptanmıştır. Deprem sırasında kendisinin veya yakınlarının yaralanması, aile bireyi, akraba ya da arkadaş kaybı yaşanması ve depremde yaralı veya ölü birey görme durumunun adölesanların yaşam kalitesi puanlarını tüm alt boyutlarda anlamlı düzeyde düşürdüğü belirlenmiştir (p<0.05). Çoklu doğrusal regresyon analizine göre cinsiyet değişkeninin adölesanların yaşam kalitesini yordayan en güçlü değişken olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak deprem yaşamış adölesanların yaşam kalitesinin fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutlarda olumsuz etkilendiği görülmüştür. Elde edilen bulguların, afet sonrası dönemde adölesanlara yönelik koruyucu, destekleyici ve bütüncül sağlık hizmetlerinin planlanmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The earthquake that occurred on February 6, 2023, with its epicenter in Pazarcık district of Kahramanmaraş province, caused severe loss of life and property in 11 provinces of Türkiye, particularly in Hatay. The destructive effects of the earthquake resulted in multidimensional consequences for adolescents who are in a critical period of physical and psychosocial development. This study was conducted to determine the quality of life of adolescents who experienced the earthquake and the factors affecting their quality of life. This descriptive and cross-sectional study was carried out with adolescents attending secondary education institutions in the İskenderun district of Hatay province. The population of the study consisted of students enrolled in the relevant schools, and the sample included 753 adolescents determined using a known population sampling method. Descriptive statistics, group comparison tests, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. Lower scores were observed particularly in the emotional functioning and school functioning subscales. Male adolescents had significantly higher physical, emotional, school, psychosocial, and total quality of life scores compared to female adolescents (p<0.05). Maternal education level and perceived socioeconomic status were found to have significant effects on quality of life. In addition, experiencing injury to oneself or relatives during the earthquake, loss of a family member, relative, or friend, and witnessing injured or deceased individuals were associated with significantly lower quality of life scores across all subscales (p<0.05). Multiple linear regression analysis revealed that gender was the strongest predictor of adolescents' quality of life. In conclusion, the quality of life of adolescents who experienced the earthquake was negatively affected in physical, psychological, and social dimensions. The findings are expected to contribute to the planning of protective, supportive, and comprehensive health services for adolescents in the post-disaster period.
Benzer Tezler
- Kahramanmaraş depremi sonrası Tip 1 diyabetliçocuk ve adölesanlarda akdeniz diyetine uyumunve yeme davranış bozukluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of mediterranean diet compliance and eatingbehavior disorder in children and adolescents with Type 1diabetes after Kahramanmaraş earthquake
ESRA BÖREKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA YILMAZ
- Voleybol sporu yapan ve spor yapmayan adölesan depremzede kızlarda fiziksel uygunluk düzeyi ve psikolojik durumun karşılaştırılması: Malatya ili örneği
Comparison of physical fitness level and psychological status in volleyball and non-sport adolescent earthquake victim girls: The Malatya province example
GAMZE ÇALIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DELEN
- Deprem yaşamış bireylerde EMDR flash tekniği uygulamasının travmatik stres, depresyon, kaygı belirtileri üzerine etkisi ve duygusal işlemlemenin rolü: randomize kontrollü pilot çalışma
The effect of EMDRb flash technique application on traumatic stress, depression, anxiety symptoms in individuals with earthquake experience and the role of emotional processing: A randomized controlled pilot study
AYŞE BAYKARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ERSİN UYGUN
- Deprem yaşamış bireylerde EMDR 2.0'ın travmatik stres, depresyon ve kaygı belirtileri üzerine etkisi randomize kontrollü pilot çalışma
Randomized controlled pilot study among earthquake survivors who traumatic stress, depression and anxiety of EMDR 2.0 in effect on symptoms
FURKAN GEÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ERSİN UYGUN
- Deprem yaşamış çocukların depreme ilişkin algılarının resim analizi yoluyla değerlendirilmesi
Evaluation of earthquake-related perceptions of children who have experienced an earthquake through image analysis
EZGİ KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİCRAN ÇETİN GÜNDÜZ