Geri Dön

Yükselen piyasa ülkelerinde beşeri sermaye, enerji ve ekonomik büyüme ilişkisi üzerine ampirik bir analiz

An empirical analysis of the relationship between human capital, energy, and economic growth in emerging market countries

  1. Tez No: 1024781
  2. Yazar: MERYEM İNCİ GÜLEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DURMUŞ ÇAĞRI YILDIRIM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği ve büyüme sürecini belirleyen faktörler, iktisat literatüründe uzun yıllardır önemini koruyan temel araştırma alanlarından biridir. Özellikle küreselleşme, teknolojik dönüşüm ve üretim yapılarındaki değişimlerle birlikte beşeri sermaye, enerji kullanımı ve yapısal ekonomik faktörlerin büyüme üzerindeki etkileri daha fazla önem kazanmıştır. Bu çalışmada, E7 ülkelerinde ekonomik büyümenin belirleyicileri beşeri sermaye, enerji kullanımı, fiziki sermaye birikimi ve ticari açıklık değişkenleri çerçevesinde incelenmekte; ayrıca enerji kullanımı ile beşeri sermaye arasındaki etkileşimin ekonomik büyüme üzerindeki uzun dönemli etkisi analiz edilmektedir. Araştırma kapsamına Çin, Hindistan, Brezilya, Rusya, Endonezya, Meksika ve Türkiye dahil edilmiş olup, 1990-2022 dönemine ait yıllık panel veri seti kullanılmıştır. Çalışmada öncelikle panelin yapısal özellikleri eğim homojenliği ve yatay kesit bağımlılığı testleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ardından değişkenlerin durağanlık düzeyleri panel birim kök testleriyle incelenmiş ve değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı Pedroni ve Westerlund eşbütünleşme testleriyle araştırılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Uzun dönem katsayı tahminleri AMG, CCEMG ve FMOLS yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, beşeri sermaye, enerji kullanımı, fiziki sermaye birikimi ve ticari açıklığın ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemde anlamlı etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Ayrıca enerji kullanımı ile beşeri sermaye arasındaki etkileşim teriminin ekonomik büyüme üzerinde anlamlı bir rol oynadığı belirlenmiştir. Son aşamada gerçekleştirilen panel nedensellik analizleri ise değişkenler arasında karşılıklı nedensellik ilişkileri bulunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda E7 ülkelerinde sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesi için beşeri sermaye yatırımlarının artırılması, enerji verimliliğinin geliştirilmesi ve üretim sürecinde yapısal dönüşümü destekleyen politikaların uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

The sustainability of economic growth and the factors determining the growth process have long been a fundamental research area in economics literature. Particularly with globalization, technological transformation, and changes in production structures, the effects of human capital, energy use, and structural economic factors on growth have gained even more importance. This study examines the determinants of economic growth in the E7 countries within the framework of human capital, energy use, physical capital accumulation, and trade openness variables; furthermore, it analyzes the long-term impact of the interaction between energy use and human capital on economic growth. The study includes China, India, Brazil, Russia, Indonesia, Mexico, and Turkey, and uses an annual panel dataset covering the period 1990-2022. First, the structural properties of the panel were evaluated using slope homogeneity and cross-sectional dependence tests. Then, the stationarity levels of the variables were examined using panel unit root tests, and the existence of a long-term relationship between the variables was investigated using Pedroni and Westerlund cointegration tests. Based on the findings, a long-term cointegration relationship was identified between the variables. Long-term coefficient estimations were performed using AMG, CCEMG, and FMOLS methods. The analysis results show that human capital, energy use, physical capital accumulation, and trade openness have significant long-term effects on economic growth. Furthermore, the interaction between energy use and human capital was found to play a significant role in economic growth. Panel causality analyses conducted in the final stage revealed that there are reciprocal causal relationships between the variables. Based on these findings, it was concluded that in order to achieve sustainable growth in E7 countries, it is necessary to increase human capital investments, improve energy efficiency, and implement policies that support structural transformation in the production process.

Benzer Tezler

  1. Yükselen piyasa ekonomilerinde sağlık harcamalarını etkileyen değişkenlerin analizi

    Analysis of variables affecting healthcare expenditures in emerging market economies

    FATMA CEREN ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    EkonomiTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BÜŞRA KARATAŞER

  2. Sosyal sermayenin ekonomik büyümeye etkisi: Kamu kesimi etkililiğine dayalı ampirik bir inceleme

    The effect of social capital on economic growth: An empirical examination based on effectiveness of public sector

    NAZMİYE TEKDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    MaliyeHacettepe Üniversitesi

    Maliye Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PELİN VAROL İYİDOĞAN

  3. Yükselen ekonomilerde sanayi politikalarının iktisadi büyüme ve teknolojik gelişmeye etkisi: Ekonometrik bir analiz

    The impact of industrial policies on economic growth and technological progress in emerging economies: An econometric analysis

    AYŞE YAMAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    EkonometriGazi Üniversitesi

    Ekonometri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPASLAN AKÇORAOĞLU

  4. Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia

    Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi

    ABDURAHMAN HUSSEN YIMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU

  5. İktisadi ve politik kurumların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Gelişmiş ülkeler ve yükselen piyasa ekonomileri üzerine ampirik bir çalışma

    The effect of economic and political institutions on economic growth: An empirical study on developed countries and emerging market economies

    AHMET BURAK ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    EkonomiGazi Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FETULLAH AKIN