Morfo-anatomik ve fitokimyasal analizlerle desteklenen Tamarix smyrnensis bunge ve Tamarix parviflora DC (tamaricaceae) bitkilerinin antidiyabetik antikolinesteraz antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of antidiabetic, anticholinesterase, antioxidant, and antimicrobial effects of Tamarix smyrnensis bunge ve Tamarix parviflora DC (tamaricaceae) plants supported by morphoanatomical and phytochemical analyses
- Tez No: 1024864
- Danışmanlar: PROF. DR. SONGÜL KARAKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Antidiyabetik, antikolinesteraz, antimikrobiyal, antioksidan, Tamarix smyrnensis, Tamarix parviflora, izolasyon, Antidiabetic, anticholinesterase, antimicrobial, antioxidant, Tamarix smyrnensis, Tamarix parviflora, isolation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Morfo-Anatomik ve Fitokimyasal Analizlerle Desteklenen Tamarix smyrnensis Bunge ve Tamarix parviflora DC (Tamaricaceae) Bitkilerinin Antidiyabetik, Antikolinesteraz, Antioksidan ve Antimikrobiyal Etkilerinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu çalışma, Tamarix smyrnensis ve Tamarix parviflora türlerinin çiçek ve toprak üstü kısımlarından elde edilen ekstrelerin in vitro antidiyabetik, antikolinesteraz, antioksidan ve antimikrobiyal potansiyellerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, etkili bileşenlerin izolasyonu, LC-MS/MS ile miktar tayini, uçucu yağ kompozisyonlarının GC-MS/MS ile analizi ve bitkilerin morfo-anatomik özelliklerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Ekstrelerin antidiyabetik etkileri -glukozidaz ve -amilaz; antikolinesteraz etkileri ise AChE ve BChE enzim inhibisyon testleri ile değerlendirilmiştir Ayrıca tirozinaz, elastaz, kollajenaz ve hiyaluronidaz enzim inhibisyonları spektrofotometrik olarak incelenmiştir. Antimikrobiyal aktivite MİK değerleri üzerinden belirlenmiştir Antioksidan kapasite DPPH ve ABTS yöntemleriyle, genotoksik/anti-genotoksik etkiler Ames/Salmonella test sistemleriyle, sitotoksisite ise MTT testi ile analiz edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite MİK değerleri üzerinden belirlenmiştir. Ayrıca tirozinaz, elastaz, kollajenaz ve hiyaluronidaz enzim inhibisyonları spektrofotometrik olarak incelenmiştir. Toplam fenolik, flavonoit ve tanen miktarları kolorimetrik yöntemlerle tayin edilmiş; izolasyon çalışmalarında İTK ve kolon kromatografisi kullanılmıştır. Uçucu yağlar su distilasyonu ile elde edilerek GK-MS ile analiz edilmiştir. Bulgular: Morfolojik ve anatomik incelemeler, T. smyrnensis ve T. parviflora arasında ayırt edici karakterlerin bulunduğunu göstermiştir. LC-MS analizinde elajik asit 29,081.91 ng/mL, kemferol ise 19,117.76 ng/mL'ye ulaşan miktarlarda belirlenmiştir. En yüksek toplam fenolik ve tanen içerikleri T. smyrnensis pembe çiçekli toprak üstü metanol ekstresinde sırasıyla 222.47 ± 0.041 µg GAE/mg ve 622.94 ± 0.039 µg TAE/mg olarak saptanmıştır. T. smyrnensis pembe çiçek etil asetat ekstresi, α-glukozidaz ve α-amilaz inhibisyonunda sırasıyla 10.28 ± 1.32 ve 26.16 ± 3.28 µg/mL IC₅₀ değerleriyle öne çıkmıştır. T. parviflora pembe çiçek etil asetat ekstresi %99.23 ABTS süpürücü aktivite göstermiş ve tür özellikle antifungal aktivitesiyle dikkat çekmiştir. İzolasyon çalışmaları sonucunda altı bileşik elde edilmiş, β-sitosterol 877.15 ± 0.07 µg/mL IC₅₀ değeriyle güçlü α-glukozidaz inhibisyonu göstermiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, T. smyrnensis ve T. parviflora türlerinin farklı biyolojik aktivitelere sahip önemli bir fitokimyasal potansiyel taşıdığını göstermiştir. Özellikle T. smyrnensis'in antioksidan ve antidiyabetik, T. parviflora'nın ise antifungal aktivite bakımından öne çıkması, bu türlerin biyolojik ve fitokimyasal açıdan ileri araştırmalar için değerli kaynaklar olabileceğini ortaya koymuştur. Etkili ekstrelerden saf bileşiklerin izole edilmesi ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi, gözlenen aktivitelerde rol oynayabilecek bileşenlerin ortaya konulmasına katkı sağlamıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Evaluation of the Antidiabetic, Anticholinesterase, Antioxidant, and Antimicrobial Activities of Tamarix smyrnensis Bunge ve Tamarix parviflora DC (Tamaricaceae) Supported by Morpho-Anatomical and Phytochemical Analyses Aim: This study aimed to investigate the in vitro antidiabetic, anticholinesterase, antioxidant, and antimicrobial activities of Tamarix smyrnensis and Tamarix parviflora extracts, identify and quantify their bioactive compounds by LC-MS/MS, characterize their essential oils by GC-MS/MS, and evaluate the morpho-anatomical features of both species. Materials and Methods: The antidiabetic effects of the extracts were evaluated using α-glucosidase and α-amylase enzyme inhibition assays, while their anticholinesterase activities were assessed through AChE and BChE inhibition assays. Tyrosinase, elastase, collagenase, and hyaluronidase inhibition activities were also investigated spectrophotometrically. Antimicrobial activity was determined based on minimum inhibitory concentration (MIC) values. Antioxidant capacity was evaluated using the DPPH and ABTS assays, while genotoxic/antigenotoxic effects were assessed using the Ames/Salmonella test system and cytotoxicity was determined by the MTT assay. Total phenolic, flavonoid, and tannin contents were determined using colorimetric methods. Thin-layer chromatography (TLC) and column chromatography were employed for isolation studies, while HPLC was used for quantitative analysis. Essential oils were obtained by hydrodistillation and analyzed by GC–MS. Results: Morpho-anatomical examinations revealed distinguishing characteristics between T. smyrnensis and T. parviflora. LC-MS analysis identified ellagic acid and kaempferol at concentrations reaching 29,081.91 and 19,117.76 ng/mL, respectively. The highest total phenolic and tannin contents were detected in the methanolic extract of pink-flowered T. smyrnensis aerial parts, at 222.47 ± 0.041 µg GAE/mg and 622.94 ± 0.039 µg TAE/mg, respectively. The pink-flower ethyl acetate extract of T. smyrnensis exhibited prominent α-glucosidase and α-amylase inhibition, with IC₅₀ values of 10.28 ± 1.32 and 26.16 ± 3.28 µg/mL, respectively. The pink-flower ethyl acetate extract of T. parviflora showed 99.23% ABTS radical-scavenging activity, while this species was particularly notable for its antifungal activity. Six compounds were isolated, among which β-sitosterol exhibited α-glucosidase inhibition with an IC₅₀ value of 877.15 ± 0.07 µg/mL. Conclusion: The findings demonstrate that T. smyrnensis and T. parviflora possess significant phytochemical potential and diverse biological activities. T. smyrnensis showed particularly strong antioxidant and antidiabetic activities, whereas T. parviflora exhibited notable antifungal activity. The isolation and biological evaluation of active compounds further contributed to identifying potential constituents responsible for these activities, highlighting both species as promising sources for further phytochemical and biological research
Benzer Tezler
- Crocus satıvus l. (əkin zəfəranı) bitkisinin bəzi farmakoqnostik tədqiqi
Crocus sati̇vus l. (kültür safran'i) bi̇tki̇si̇ üzeri̇nde bazi farmakognozi̇k araştirmalar
LEYLA PASHAYEVA
Yüksek Lisans
Azerice
2010
Eczacılık ve FarmakolojiAzerbaycan Tıp UnıversıtesıFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAVANŞİR İSAYEV
- Türkiye'de yayılış gösteren Candelariella türlerinin morfo-anatomik karakterleri ve multilokus moleküler sekans analizleri ile modern revizyonu
A modern revision of the genus candelariella in Turkey using morpho-anatomical characters, multilocus molecular data
ZEKİYE KOCAKAYA
- Türkiye'de yayılış gösteren acarospora türlerinin morfo-anatomik karakterleri ve multigen filogenetik analizleri ile modern revizyonu
A modern revision of the genus acarospora in Turkeyusing morpho-anatomical characters, multigenephylogenetic analysis
MİTHAT GÜLLÜ
Doktora
Türkçe
2019
BiyolojiErciyes ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÖZTÜRK KÜP
PROF. DR. MEHMET GÖKHAN HALICI
- Türkiye'de yayılış gösteren Ramalina (Ach.) cinsine ait bazı türlerin morfo-anatomik karakterleri ve multilokus moleküler sekans analizleri ile modern revizyonu
Modern revision of the genus Ramalina (Ach.) in Turkey using morpho-anatomical characters and multilocus molecular sequence analyses
BETÜL PATAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BotanikErciyes ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÖKHAN HALICI
- Türkiye'de yayılan Carthamus L. türleri üzerinde morfolojik, anatomik ve sitotaxonomik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NEDİME AYDEM