النحو الوظيفي وطرائق تدريسه للناطقين بغير العربية
İşlevsel gramer ve anadili Arapça olmayanlara öğretim yöntemleri
- Tez No: 1024865
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ÖZAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, dilbilimde işlevsellik kavramını ve özel olarak işlevsel dilbilgisi yaklaşımını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, işlevsel dilbilgisinin kökenleri, Doğu'daki ilk temelleri, Batı'da bir dil kuramı olarak gelişimi ve daha sonra Arap dünyasına yeniden aktarılması ele alınmaktadır. Ayrıca araştırmada, Arapça dilbilgisinin kolaylaştırılması ve sadeleştirilmesine yönelik yaklaşımlar ile nahvin gereksiz illet ve yorumlardan arındırılmasına ilişkin görüşler tartışılmaktadır. Araştırmacı, işlevsel dilbilgisi yaklaşımını esas alarak bir dizi uygulamalı dilbilgisi dersi hazırlamış ve bu derslerin sunumunda işlevsel öğretim yaklaşımını destekleyen yöntem ve stratejilerden yararlanmıştır. Bu çalışma, betimsel ve analitik araştırma yöntemine dayanmaktadır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; giriş, araştırma problemi, araştırmanın önemi, amaçları, soruları, sınırları, temel kavramları, önceki çalışmalar, araştırma yöntemi ve veri toplama süreci ele alınmaktadır. İkinci bölümde, i'râbın önemi, dili anlamadaki rolü ile Arapça dilbilgisinin kolaylaştırılması ve sadeleştirilmesine yönelik yaklaşımlar incelenmektedir. Üçüncü bölüm, işlevsel dilbilgisinin doğuşu, ilk temelleri ve bir dil kuramı olarak gelişimine ayrılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise işlevsel dilbilgisi yaklaşımıyla hazırlanan uygulamalı dilbilgisi dersi örneklerine yer verilmektedir. Araştırmanın sonuçları, i'râbın Arapça dilbilgisindeki temel önemini ortaya koymaktadır. Nahvin sadeleştirilmesine yönelik çağrıların, i'râbı veya dilbilgisi kurallarını ortadan kaldırmayı değil; aksine bu kuralların daha sistemli, anlaşılır ve iletişim ile anlama becerilerini geliştirecek şekilde yeniden düzenlenmesini amaçladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, işlevsel dilbilgisi yaklaşımının Arapça dilbilgisinin öğretimini daha etkili ve işlevsel hâle getirmeye önemli katkılar sağladığı değerlendirilmiştir
Özet (Çeviri)
This study aims to explore the concept of functionalism in linguistics، with particular focus on Functional Grammar—its roots، its early foundations in the East، its subsequent emergence in Western scholarship، and its reintroduction into the Arab intellectual context. The research also addresses calls for simplifying and facilitating Arabic grammar by reducing its reliance on complex causal explanations and intricate interpretive analyses. Furthermore، the researcher presents a set of grammatical lessons designed and implemented according to the principles of Functional Grammar. In presenting these lessons، she adopts teaching methods and strategies that support a functional approach to language instruction. The study employs a descriptive-analytical methodology، which involves describing the phenomenon under investigation and analyzing it in depth. The thesis is organized into four chapters. The first chapter provides an introduction، outlining the research problem، its significance، objectives، research questions، scope، terminology، review of previous studies، research methodology، and data collection procedures. The second chapter discusses the importance of grammatical inflection (iʿrāb) and its role in language comprehension، as well as the calls for simplifying and streamlining Arabic grammar. The third chapter is devoted to Functional Grammar—its origins، early foundations، and its development into a linguistic theory. The fourth and final chapter presents practical models of grammar lessons delivered through a functional approach. The findings of this study, which focused on the significance of I'rab, suggest that advocating for the simplification of grammar does not equate to the elimination of I'rab or grammatical rules. Instead, such proposals emphasize the necessity of structuring and presenting these elements in a manner that cultivates communicative competence and comprehension; indeed, functional grammar constitutes a highly effective pedagogical approach in this context.
Benzer Tezler
- النحو البصري في الجواهر الحسان في تفسير القرآن لعبد الرحمن الثعالبي؛ أصوله ورجاله
Se'âlebî'nin el-Cevâhiru'l-Hisân fi-Tefsîri'l-Kurân adlı eserinde Basra Nahvi; usulü ve alimleri
MOHAMMED RASUL PIROT
Yüksek Lisans
Arapça
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
- النحو الكوفي في غنية الأريب عن شروح مغني اللبيب لـ“مصطفى رمزي الأنطاكي”عرض ودراسة
Al-Nahv Al-Kûfi fi Ginniyyet Al-Arib ân Şuruh Muğanni Al-Labib Al-Mustafa Ramzi Al-Antaki"، sunum ve çalışma
MUSTAFA ADEEB AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMMAD NADER ALİ
- مفهوم النحو التعليمي وأثره في تعليم العربية للناطقين بغيرها: دراسة نظرية -تطبيقية
Eğitici nahvin mefhumu ve yabancılara Arapça öğretmekte etkisi: Teori-uygulama bir çalışma
MOHAMAD SADDIK
Yüksek Lisans
Arapça
2018
Doğu Dilleri ve EdebiyatıYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SOUMIA HAJNAYEF
- أبواب النحو العربي ومعايير التصنيف
Arapça gramer konuları ve konuların sınıflandırma kriterleri / Arabic grammar topics and classification criteria of subjects
AYŞE ELREŞİT
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED ALADWANI
- نحو النـص ذي الجملة الواحدة: دراسة تطبيقيّة في مجمع الأمثال للميداني
Tek Cümleli Metnin Sözdizimine Yönelik Saha Çalışması: Meydânîʾnin Mecmaʾuʾl-Emsâlî örneği
MAHMUD KADDUM
Doktora
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıUnıversıty Of Jordan (al-Jamı'ah Al-Urdunıa)Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. Nihad el-MÛSÂ