Kemoterapi alan çocuklarda tat alma ve oral mukozit arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between taste and oral mucositis in children receiving chemotherapy
- Tez No: 1024890
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKAN TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma kemoterapi sonrası tat alma değişikliği ve oral mukozit arasında ilişki olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma Ekim 2024- Ekim 2025 tarihleri arasında Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi ve Pamukkale Üniversitesi Hastanesinde çocuk hematoloji servislerinde yatan çocuklarla yürütülmüştür. Örneklemi 6-18 yaş arası aktif kemoterapi alan 142 çocuk oluşturmuştur. Araştırma verileri Çocuk Tanıtım Formu, Uluslararası Çocuk Mukozit Değerlendirme Ölçeği (ChIMES) ve Kemoterapi Alan Çocuklar İçin Tat Alma Değişikliği Ölçeği (KAÇ-TADÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 paket programları kullanılmıştır. Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Çalışmada hastaların çoğunluğunda ağız kuruluğu, yutma güçlüğü, iştahsızlık, sıcak-soğuk duyarlılığı, kilo kaybı ve tat alma değişikliği görüldüğü belirlenmiştir. ChIMES puan ortalaması 13,26±6,41, KAÇ-TADÖ puan ortalaması ise 20,55±9,89 olarak bulunmuş, ölçeklerin Cronbach alfa katsayıları sırasıyla 0,903 ve 0,967 olarak bulunmuştur. ChIMES ve KAÇ-TADÖ ölçekleri puanları arasında güçlü ve pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,796; p<0,01). Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve tanı grupları ile ölçek puanları arasında anlamlı fark bulunmamış (p>0,05), hastalık süresi ve kemoterapi alma şeklinin her iki ölçek puanını anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür (p<0,05). Hastalık süresi uzadıkça oral mukozit şiddeti ve tat alma değişikliği puanlarının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular kemoterapi alan çocuklarda oral mukozit ile tat alma değişikliği arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Oral mukozit şiddeti arttıkça tat alma değişikliklerinin de arttığı görülmüştür. Bu bulgular sonucunda kemoterapi alan çocuklarda oral mukozit ve tat alma değişikliklerinin birlikte değerlendirilmesi, erken tanılanması ve uygun ağız bakım girişimlerinin planlanmasının çocukların yaşam kalitesi ve beslenme durumunun korunması açısından önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine whether there is an association between changes in taste perception following chemotherapy and oral mucositis. The study is a descriptive, exploratory research design. The study was conducted between October 2024 and October 2025 with children hospitalized in the pediatric hematology units at Antalya Training and Research Hospital and Pamukkale University Hospital. The sample consisted of 142 children aged 6–18 years who were undergoing active chemotherapy. Research data were collected using the Child Demographic Form, the International Child Mucositis Evaluation Scale (ChIMES), and the Taste Change Scale for Children Receiving Chemotherapy (KAÇ-TADÖ). SPSS 26.0 and AMOS 24.0 software packages were used to analyze the data. Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson correlation analyses were employed. The study found that the majority of patients experienced dry mouth, difficulty swallowing, loss of appetite, sensitivity to hot and cold, weight loss, and changes in taste perception. The mean ChIMES score was 13.26 ± 6.41, and the mean KAÇ-TADÖ score was 20.55 ± 9.89; the Cronbach's alpha coefficients for the scales were 0.903 and 0.967, respectively. A strong, positive, and statistically significant correlation was found between the ChIMES and KAÇ-TADÖ scale scores (r=0.796; p<0.01). No significant differences were found between scale scores and age, gender, education level, or diagnosis groups (p>0.05); however, disease duration and the method of chemotherapy administration were found to significantly affect the scores of both scales (p<0.05). It was concluded that as disease duration increased, the severity of oral mucositis and taste change scores also increased. These findings indicate a strong and significant association between oral mucositis and taste changes in children receiving chemotherapy. It was observed that as the severity of oral mucositis increased, so did the changes in taste perception. Based on these findings, it was concluded that the concurrent assessment of oral mucositis and changes in taste perception, their early diagnosis, and the planning of appropriate oral care interventions are crucial for preserving children's quality of life and nutritional status.
Benzer Tezler
- Kanserli çocuklarda kemoterapi öncesi ve kemoterapi sırasında tat alma değişikliği
Taste alteration in children with cancer before and during chemotherapy
SABİHA PEKMEZCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF BİLSİN KOCAMAZ
- Kanser tanısı alan solid tümörlü çocuklarda onkolojik tedavi rejimlerinin tat değişiklikleri ve beslenme durumu üzerine etkisi
The impact of oncological treatment regimens on taste changes and nutritional status in children diagnosed with solid tumors
PENBE ECEM MISIRLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Kanserli çocuklarda yeme davranışı, beslenme durumu ve tat alma değişikliği
Eating behaviour, nutritional status and taste alteration in children with cancer
YASEMİN YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGaziantep ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF BİLSİN KOCAMAZ
- Kanserden hayatta kalan çocukların tat alma değişikliği, beslenme alışkanlığı ve durumu
Taste alteration, food habits and nutritional status of children survivors of childhood cancer
DİLAN SÜLGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGaziantep ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF BİLSİN KOCAMAZ
- Kanserli çocuklarda kemoterapi ile ilişkili tat alma değişikliği ölçeğinin geliştirilmesi
Development of chemotherapy-induced taste alteration scale on children with cancer
ELİF BİLSİN
Doktora
Türkçe
2017
HemşirelikEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE BAL YILMAZ