Ortaöğretim öğrencilerinin müzik okuryazarlığı ve müzik dersine ilişkin tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between secondary school pupils' music literacy and their attitudes towards music lessons
- Tez No: 1024901
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN BAĞCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Müzik Eğitimi, Müzik Okuryazarlığı, Ortaöğretim Müzik Dersi, Ortaöğretim Müzik Dersi Tutumları, Ortaöğretim Müzik Okuryazarlık Düzeyi, Music Education, MusicLiteracy, Secondary School Music Lessons, Attitudes Towards Secondary School Music Lessons, Level of Music Literacyin Secondary Education
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzikoloji Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Performansları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel olarak amacı; müzik dersine yönelik tutum ile müzik okuryazarlık oranının arasındaki ilişkinin olup olmadığını, varsa ne denli olduğunu, hangi etkenlerden etkilendiğini ortaya koymaktır. Ebeveyn eğitim altyapısı, sosyokültürel etkenler, müziğe ve müzik ile ilgili şeylere ayrılan zaman gibi etkenlerin müzik okuryazarlığına ve müzik dersine yönelik tutumuna bir etkisinin olduğu veya olmadığını da araştırmak veeğer varsa bir ilişkinin ortaya çıkmasını sağlamak araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Araştırmada var olan ilşkinin saptanmasını için ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup; araştırmanın evrenini 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında (liselerde) öğrenim görmekte olan öğrenciler, örneklemini ise Kocaeli, İstanbul ve Şanlıurfa illerindeki resmi ve özel liselerde öğrenim gören öğrenciler oluşturmakatdır. Ayrıyetenaraştırmada veri toplama aracı olarak“Müzik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği”ve“Müzik Okuryazarlığı Ölçeği”kullanılmıştır. Yapılan araştırmanın betimsel istatiksel bulgularına göre araştırmada yer alan öğrencilerin müzik dersine yönelik tutum puanlarının yüksek düzeyde ve olumlu olduğu görülmüştür. Araştırmadaki öğrencilerin müzik okuryazarlık puanlarına bakıldığında ise orta düzeyin biraz daha yukarısında yer aldığı saptanmıştır. Bu bağlamda iki değişken arasındaki korelasyona bakıldığında ortaöğretim lise kademelerinde müzik dersi gören öğrencilerin; müzik okuryazarlık seviyeleri ve müzik dersine yönelik tutumları arasında pozitif ve olumlu bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır. Değişkenler bazında yapılan araştırmalarda öğrencilerin müzik dersine yönelik ve müzik okuryazarlık seviyelerinin etkileyen bir takımfaktörler olduğu bulunmuştur. Bunlar anne ve babanın kitap okuma alışkanlığı, ailenin müzik ve müzik dersine yönelik teşviki ve kültürel ve sanatsal gezilere katılma sıklığından oluşmuştur. Ayrıca öğrencileirn herhangi bir çalgı çalma durumunun da, okul dışında müzik veya çalgı dersi almasının, 10. Sınıf kademesinde öğrenim görmesinin, evinde çalgıbulunmasının, ailesinden müzik yönünden destek görmesinin, kültürel ve sanatsal gezilere katılmasının ve kendisinin kitap okuma alışkanlığına sahip olmasının öğrencilerde müzik dersine yönelik tutumu ve müzik okuryazarlık seviyelerinde olumlu ve pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Buna karşın anne ve babanıngelir düzeyinin, çalınan çalgının türnünün veya cinsiyet gibi değişkenler bazında öğrencilerin müzik okuryazarlık ve müzik dersine yönelik tutumları arasındaistatiksel olarak ayırt edici bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara bakılarak öğrencilerin müzik derslerinde daha sık uygulamalı eğitim görmesi, kültürel ve sanatsal gezilere teşviki, kitap okuma alışkanlığı edinmesi ve çalgı çalma oranın yükseltilmesi; müzik okuryazarlık seviyesinin ve müzik dersine yönelik tutum seviyesini de yükselteceğinden ötürü tavsiye edilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to determine whether there is a relationship between attitudes towards music lessons and the level of musical literacy, and, if so, to what extent this relationship exists and which factors influence it. The study also aims to investigate whether factors such as parents' educational background, sociocultural factors, and the time spent on music and music-related activities have an effect on music literacy and attitudes towards music lessons, and, if so, to establish the nature of any such relationship. To identify any existing relationship, a correlational survey model was employed; the population of the study comprises students enrolled in the 2025–2026 academic year in secondary schools (high schools) affiliated with the Ministry of National Education in Turkey, whilst the sample consists of students attending state and private high schools in the provinces of Kocaeli, Istanbul and Şanlıurfa. Furthermore, the 'Attitude Scale towards Music Lessons' and the 'Music Literacy Scale' were used as data collection tools in the study. According to the descriptive statistical findings of the study, it was observed that the students participating in the study had high and positive attitude scores towards music lessons. When examining the music literacy scores of the students in the study, it was found that these were slightly above the average level. In this context, when examining the correlation between the two variables, it was concluded that there is a positive and significant correlation between the music literacy levels and attitudes towards music lessons among students taking music lessons at upper secondary school level. In studies conducted on a variable-by-variable basis, it was found that there are a number of factors influencing students' attitudes towards music lessons and their levels of music literacy. These include the parents' reading habits, the family's encouragement of music and music lessons, and the frequency of participation in cultural and artistic excursions. Furthermore, it was found that students' ability to play a musical instrument, taking music or instrument lessons outside school, and attending the 10th , having a musical instrument at home, receiving musical support from their family, participating in cultural and artistic excursions, and having a habit of reading books were found to have a positive and beneficial effect on pupils' attitudes towards music lessons and their levels of musical literacy. However, it was found that variables such as parents' income level, the type of instrument played, or gender did not have a statistically significant effect on pupils' musical literacy or their attitudes towards music lessons. Based on the findings of the research, it is recommended that students receive more frequent practical training in music lessons, be encouraged to take part in cultural and artistic excursions, develop a habit of reading books, and that the proportion of students playing an instrument be increased; as these measures are likely to raise both the level of musical literacy and the level of positive attitudes towards music lessons.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim öğrencilerinin TV izleme alışkanlıklarının medya okuryazarlığı bağlamında incelenmesi: Azerbaycan örneği
Investigation of the secondary school students in the context of the media literature in the TV monitoring habits: Azerbaijan principles
MARAL NAJAFLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
GazetecilikErciyes ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇER
- Ortaöğretim öğrencilerinin müzik beğeni ve tercihlerinin çeşitli değişkenler yönünden incelenmesi (Sivas/Zara örneği)
Investigation of music like and preferences of secondary education students in terms of various variables (Sample of Sivas / Zara)
UĞUR DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MüzikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZALTUNOĞLU
- Ortaöğretim öğrencilerinin müzik kültürü bilgi yeterliliklerinin müzik türleri açısından karşılaştırılması
Comparison of music culture information competencies of secondary students in terms of music types
TUĞÇE KAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FEYZİ
- Ortaöğretim öğrencilerinin sosyal medyadaki müzik tercihlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
A study on the investigation of secondary school Students' prefences for music on the social media in terms of different variables
SEVİLAY ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ SEVİM ŞEN
- Ortaöğretim 9.sınıf öğrencilerinin müzik dersine karşı tutumları (Osmaniye ili örneği)
The attitudes of 9th grade students in secondary education towards musi̇c lessonv (Osmaniye province example)
SELÇUK KOCAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MüzikNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN ÖZAY