Kompleksite iktisadı üzerine üç makale
Three essays on complexity economics
- Tez No: 1024938
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCAN EREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, ekonomiyi kompleks adaptif bir sistem olarak ele alan Kompleksite İktisadının makroiktisat açısından sunduğu teorik ve yöntemsel imkânları incelemektedir. Çalışmanın temel hareket noktası, modern makroiktisadın denge merkezli, temsili ajan temelli ve dışsal şoklara dayalı modelleme yaklaşımının ekonomik sistemlerin gerçek işleyişini açıklamada önemli sınırlılıklar taşıdığı düşüncesidir. Özellikle 2008 Küresel Finans Krizi sonrasında belirginleşen bu sınırlılıklar, ekonomik sistemlerin evrimsel doğasını, adaptif davranışlarını ve belirim gösteren yapıları (emergent properties) kavrayacak yaklaşımların geliştirilmesi ihtiyacını arttırmıştır. Bu doğrultuda üç makaleden oluşan tezde ilk olarak, modern makroiktisadın temel varsayımları eleştirel biçimde değerlendirilmekte ve Kompleksite İktisadının makroiktisat için daha gerçekçi bir çerçeve sunup sunmadığı tartışılmaktadır. Kompleksite iktisadının argümanları doğrultusunda, ikinci makalede heterojen firmalar ve hanehalklarından oluşan temel bir ajan bazlı makro model geliştirilerek makroekonomik düzenliliklerin önceden varsayılmış denge koşullarına başvurulmadan, mikro düzeydeki etkileşimlerden nasıl ortaya çıkabileceği incelenmektedir. Üçüncü makalede ise kompleks bir ekonomik sistemde hanehalkı borcu, finansal kırılganlık ve makroekonomik dinamikler arasındaki ilişki stok-akım tutarlı ajan bazlı bir model aracılığıyla analiz edilmektedir. Genel olarak tez, Kompleksite İktisadının makroiktisat için yalnızca eleştirel bir perspektif değil, aynı zamanda ekonominin doğasına uygun bir teori çerçeve, modelleme ve politika analizi çerçevesi sunduğunu ileri sürmektedir. Nitekim çalışmanın bulguları, makroekonomik dalgalanmaların ve finansal kırılganlıkların yalnızca dışsal şoklarla değil, heterojen ajanların etkileşimleri, bilanço ilişkileri ve geri besleme mekanizmalarıyla içsel olarak ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Bu çerçevede tez, Kompleksite İktisadının savunduğu üzere ekonomiyi heterojen ajanların etkileşimleriyle şekillenen ve sürekli evrilen bir sistem olarak ele almanın, krizlerin, finansal kırılganlıkların ve makroekonomik dinamiklerin daha gerçekçi biçimde analiz edilmesine imkân sağladığını vurgulamaktadır
Özet (Çeviri)
This dissertation explores the theoretical and methodological potential of Complexity Economics for macroeconomic analysis by conceptualizing the economy as a complex adaptive system. The study is primarily motivated by the significant limitations of modern macroeconomics—predicated on equilibrium-centered analysis, the representative agent assumption, and reliance on exogenous shocks—in explaining the actual functioning of economic systems. These limitations, which became particularly salient following the 2008 Global Financial Crisis, highlighted the need for approaches capable of capturing the evolutionary nature, adaptive behaviors, and emergent properties of the economy. The dissertation is composed of three essays. The first essay provides a critical evaluation of the foundational assumptions of mainstream macroeconomics and discusses whether Complexity Economics offers a more realistic framework for macroeconomic analysis. Grounded in the core arguments of this paradigm, the second article develops a baseline macro agent-based model (ABM) featuring heterogeneous firms and households to investigate how macroeconomic regularities can emerge from micro-level interactions without relying on pre-imposed equilibrium conditions. The third article analyzes the dynamic relationship between household debt, financial fragility, and macroeconomic stability within a complex economic system through a Stock-Flow Consistent Agent-Based Model (SFC-ABM). Taken together, the dissertation argues that Complexity Economics offers not only a critical perspective on modern macroeconomics but also a theoretical framework, a modeling and policy analysis framework that is more consistent with the nature of the economy. The findings demonstrate that macroeconomic fluctuations and financial fragilities can arise endogenously through the interactions of heterogeneous agents, balance sheet interdependencies, and feedback mechanisms, rather than being mere responses to exogenous shocks. In this respect, the dissertation emphasizes that treating the economy as a continuously evolving system shaped by decentralized interactions enables a significantly more realistic and comprehensive analysis of crises, financial vulnerabilities, and macroeconomic dynamics.
Benzer Tezler
- Ekonomik karmaşıklık endeksi (EKE) ile gelir eşitsizliği arasındaki ilişki: OECD ülkeleri üzerine bir uygulama
The relationship between economic complexity index (ECI) and income inequality: An application on OECD countries
CEREN KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYBERK ŞEKER
- Nöroiktisat ve davranışsal finans
Neuroeconomics and behavioral finance
ANAKIZ TUĞBA DURUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiSelçuk Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA NUR YORGANCILAR ATATOPRAK
- Yurtdışı finansmanın Türkiye'nin ekonomik zenginliğine etkisi
The impact of foreign financing on Türkiye's economic wealth
KAYHAN ÖCAL
- Bomonti Bira Fabrikası restorasyon projesi
Restoration project of bomonti brewery
SİNAN AKYURTLAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLSÜN TANYELİ