Enez arkeolojik kazılarından elde edilen cam buluntuların ftır spektroskopisi ile incelenmesi
Investigation of Glass Finds from Enez Archaeological Excavations by FTIR Spectroscopy
- Tez No: 1024949
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVİM AKYÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Arkeoloji, Physics and Physics Engineering, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fizik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmalara beş tarihi seramik parçasını titreşimsel spektroskopi yöntemi ile inceleyerek başlanmıştır. Çalışmadaki seramikler, 1971 yılından beri devam eden Enez (Ainos) arkeolojik kazısından çıkarılmıştır. Kazının bilimsel danışmanlığını yürüten Prof. Dr. Sait Başaran rehberliğinde buluntular elde edilmiştir. Enez arkeolojik kazısından elde edilen cam buluntular, FTIR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi) spektroskopisi ve EDXRF yöntemiyle incelenmiştir. Bu çalışmada sırasıyla incelenen örnekler E1 ,E2, E3, E3 tk E11 ve Enez cam 01 , Enez cam 03 , Enez cam 03 Powders, Enez cam09 allows, Enez cam 09 toz sample, Enez cam 10 Powders, Enez cam 10 allows, Enez cam 18 allows, Enez cam 18 Powders dır. Bu çalışma, camların kimyasal yapısını, üretim tekniklerini ve zaman içinde maruz kaldıkları bozulma süreçlerini anlamaya yönelik önemli veriler sağlamıştır. FTIR analizleri, camların temel bileşenlerinin silika (Si–O) bağlarından oluştuğunu ve farklı dönemlerde kullanılan katkı maddelerinin kimyasal imzalarını ortaya koymuştur. Analiz sonuçları, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait camların üretim teknolojilerindeki farklılıkları göstermiştir. Roma dönemi camları daha saf silika ve soda katkılı iken, Bizans dönemi camlarında kalsiyum ve magnezyum katkıları belirginleşmiştir. Osmanlı dönemi camlarında ise kurşun oksit (Pb–O) katkısına dair FTIR pikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, cam yüzeylerinde gözlenen OH grubu bantları, hidratasyon ve korozyon gibi bozulma süreçlerinin varlığını doğrulamıştır. Sonuç olarak, FTIR spektroskopisi Enez kazısından elde edilen cam buluntuların üretim teknikleri, kimyasal bileşimi ve bozulma mekanizmaları hakkında kapsamlı bilgiler sunmuş, cam teknolojisinin tarihsel evrimini aydınlatmıştır.
Özet (Çeviri)
The study began with an analysis of five historical ceramic fragments using vibrational spectroscopy. The ceramics in this study were recovered from the Enez (Ainos) archaeological excavation, which has been ongoing since 1971. The finds were obtained under the guidance of Prof. Dr. Sait Başaran, who serves as the scientific advisor for the excavation. Glass artifacts from the Enez archaeological excavation were analyzed using FTIR (Fourier Transform Infrared) spectroscopy and EDXRF methods. The samples analyzed in this study were, in order, E1, E2, E3, E3 tk E11, and Enez glass 01, Enez glass 03, Enez Glass 03 Powders, Enez Glass 09 Allows, Enez Glass 09 Powder Sample, Enez Glass 10 Powders, Enez Glass 10 Allows, Enez Glass 18 Allows, and Enez Glass 18 Powders. This study has provided important data for understanding the chemical composition of the glass, the production techniques used, and the degradation processes they have undergone over time. FTIR analyses revealed that the glass consists primarily of silica (Si–O) bonds and identified the chemical signatures of the additives used in different periods. The analysis results demonstrated differences in production technologies among glass from the Roman, Byzantine, and Ottoman periods. While Roman-period glass contained purer silica and soda additives, calcium and magnesium additives became more prominent in Byzantine-period glass. In Ottoman-period glass, FTIR peaks indicative of lead oxide (Pb–O) additives were detected. Additionally, the OH group bands observed on the glass surfaces confirm the presence of degradation processes such as hydration and corrosion.
Benzer Tezler
- Ainos (Enez) kazılarında bulunan kırmızı figürlü keramikler
Red figure ceramics from ainos(Enez)excavations
REYHAN ŞAHİN
- Ainos Antik Kenti buluntularının bölgedeki seramik anı eşyalarının tasarımına etkisi
The effect of Ainos Ancient City finds on the design of ceramic memorial in the region
EYÜP ARDALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSeramik ve Cam Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜJDE YÜCEL COŞAR
- Enez arkeolojik kazısından çıkan bazı seramiklerin FTIR ve Raman spektroskopik yöntemleri ile incelenmesi ve pişirilme sıcaklıklarının saptanması
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRAN BAHADIR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Kültür ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM AKYÜZ
- Enez (Ainos) kazısı Su Terazisi ve Kral Kızı bölgelerinde ele geçen camların bozulmaları üzerine arkeometrik çalışmalar
Archaeometric studies on the deterioration of glass artefacts of Su Terazisi and Kral Kızı regions in Enez (Ainos) excavation
DİDEM ÇOLAK BÜYÜKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Arkeometriİstanbul ÜniversitesiTaşınabilir Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE IŞIL KOCABAŞ
DOÇ. DR. ALİ AKIN AKYOL