Bir mekân hafızası olarak Tatavla / Kurtuluş: Görünmez ama bilinir sınırlar
Tatavla / Kurtuluş as a memory of space: Invisible yet recognized boundaries
- Tez No: 1024948
- Danışmanlar: PROF. DR. DERYA FIRAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde Kurtuluş adıyla bilinen Tatavla, İstanbul'un çok kültürlü mahallelerinden biridir. Bu tez çalışması, Tatavla'nın bir mekân olarak sınırları içinde barındırdığı birtakım kimlik inşalarını, topluluklar arası etkileşimleri ve kolektif hafızasını tanıklar üzerinden tartışmayı amaçlamıştır. 17. yüzyılda Rum halkının yerleştirilmesinden sonra zamanla artan Ermeni, Türk, Kürt, Süryani ve ulusaşırı göçmen topluluklarıyla bir arada yaşam üzerine örnek sunan Tatavla, son on yıldır da kentsel soylulaşmadan nasibini almıştır. Söz konusu mahallenin, farklı etnik, kültürel ve sınıfsal gruplarla oluşan popülasyon içerisinde barındırdığı aidiyet ve dayanışma ilişkileri, kolektif hafıza bağlamında ele alınmaktadır. Bu süreçte tarihsel arka plandan çok kimliksel sınırlar, bahsedilen sınırların dönüşümü ve birlikte yaşama biçimleri, uyum mu yoksa yan yana var oluş mu, tartışılmaktadır. Nitel yöntemlerle yürütülen bu çalışmada, doğrudan gözlem ve otoetnografik anlatılar temel veri kaynaklarını oluşturmaktadır. Eski bir mahalle sakini olarak kendi gözlemlerim ve deneyimlerime ek olarak 30 kişiyle gerçekleştirilen görüşmeler bu çalışmaya dahil edilmiştir. İçerik analizi yoluyla görüşme verileri, gözlem notları ve mahallenin tarihsel/edebi belgeleri tematik olarak değerlendirilmekte, elde edilen bulgular ışığında kolektif belleğin mekânsal izleri haritalandırılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Nowadays, known as Tatavla in its historical context, Kurtuluş is one of the multicultural neighborhoods of Istanbul. This research aims to discuss the identity constructions, intercommunal interactions, and collective memory embedded within the spatial boundaries of Tatavla. Following the settlement of the Greek population in the 17th century, Tatavla has become a site of coexistence for Armenian, Turkish, Kurdish, Syriac, and transnational immigrant communities, and has also been affected by urban gentrification over the past decade. The relations of belonging and solidarity within this neighborhood—composed of diverse ethnic, cultural, and socioeconomic groups—are examined within the framework of collective memory. In this context, rather than focusing solely on the historical background, the study explores identity boundaries, their transformation, and forms of coexistence, questioning whether these relations reflect integration or mere co-presence. This research employs qualitative methods; in-depth interviews, direct observation, and autoethnographic narratives constitute the main data sources. In addition to my own observations and experiences as a former resident of Tatavla / Kurtuluş, interviews were conducted with 30 participants. The data obtained from interviews, observation notes, and historical/literary documents are analyzed thematically through content analysis; spatial traces of collective memory are mapped in light of the findings.
Benzer Tezler
- Kolektif hafıza bağlamında kamusal mekan ve gündelik yaşamın değişimi üzerine bir değerlendirme: İzmir Konak Atatürk Meydanı
An evaluation on the change of public space and daily life in the context of collective memory: İzmir Konak Atatürk Square
BETÜL AYBÜKE MERAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDEN DEMET ORUÇ ERTEKİN
- Kolektif hafızanın üretildiği ve aktarıldığı bir mekan: Çerkes konukevi (Haçeş)
A place where collective memory is produced and transferred: Circassian guesthouse (Haçeş)
JANSET DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA FIRAT
- Andrei Tarkovsky sinemasında distopik mekân ve varoluşsal kaygı: İvan'ın çocukluğu, Solaris ve Stalker üzerine Kierkegaardcı bir okuma
Dystopian space and existential anxiety in Andrei Tarkovsky's cinema: A Kierkegaardian reading of Ivan's childhood, Solaris and Stalker
ZERDEŞT YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ÖZKEÇECİ
- Diyarbakır sur dışında 1950-1980 yılları arasında yapılan konutların cephe, mekân okumaları açısından incelenmesi
An analysis of the houses built between 1950-1980 in Diyarbakır city wall in terms of facade and space readings
BERİVAN ŞEHİR
- Sürrealist mekân algısının tiyatro mekânları üzerinden irdelenmesi
Examination of the surrealist perception of space through theater spaces
MERVE ÖZKALDI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkKonya Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLGEHAN YILMAZ ÇAKMAK