Kentsel planlama süreçlerinde elektrikli araç şarj istasyonlarının yasal ve mekânsal entegrasyonu üzerine bir değerlendirme
A study on the legal and spatial integration of electric vehicle charging stations in urban planning processes
- Tez No: 1024951
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEMAL CENK HAMAMCIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Elektrikli araçlar (EA), iklim krizi, sürdürülebilirlik ve emisyon azaltım hedefleri doğrultusunda günümüz ulaşım politikalarının merkezinde yer almaktadır. Ancak EA'ların yaygınlaşması yalnızca teknolojik gelişmelerle değil, kent mekânıyla kurduğu ilişki ve şarj altyapısının doğru planlanmasıyla mümkündür. Yakın gelecekte hala kent hayatında olacağı varsayılan EA'ların gerektirdikleri şarj altyapısının bir kentsel hizmet donatısı olarak nitelendirilmesi ve mekânsal adalet çerçevesinde erişilebilir olması gerekmektedir. Dolayısıyla şarj istasyonları bir“kentsel hizmet donatısı”olarak kentte planlama ilkeleriyle uyumlu, optimum koşulları sağlayacak yerlere konumlandırılmayı gerektirmektedir. Makro ölçekte fiziksel mekân seçiminin yanı sıra sürdürülebilir bir şarj altyapısının sağlanabilmesi için mikro ölçekte mekânla birebir ilişki içerisinde olacak şarj istasyonlarının tasarım ilkeleriyle uyumluluğu da önem arz etmektedir. Planlama süreçlerinde yasal süreçlerin uygulamadaki etkileri göz önüne alındığında EA şarj istasyonlarına dair tanım ve standartların eksiklikleri bir“gri alan”yaratmaktadır. Nitekim yasal ve mekânsal entegrasyonun sağlanabilmesi için şarj altyapısının planlanması; bütüncül bir planlama sürecini ve uygulamayı yönlendirici çok disiplinli uzmanlık alanlarının eşgüdümünde hazırlanmış bir rehbere ihtiyacı gerektirmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, EA şarj istasyonlarının makro ölçekte yer seçim parametrelerini ve mikro ölçekte tasarım kriterlerini belirleyerek planlama süreçlerine altlık oluşturmaktır. Çalışma kapsamında, 2012–2025 yılları arasında Scopus veri tabanında yayımlanan 33 makale incelenerek yer seçim parametreleri saptanmıştır. Bu yer seçim parametreler seti; planlama ve tasarım süreçlerinde standartları ve belli ilişkileri tanımlayacak bir altlık niteliği kazanmaktadır. Aynı zamanda uluslararası tasarım rehberleri analiz edilerek tasarım kriter seti oluşturulmuştur. Ayrıca ulusal ve uluslararası mevzuattaki yasal eksiklikler tespit edilmiştir. Son aşamada ise Konya ili çalışma alanı olarak belirlenmiş ve yer seçim parametre ve tasarım kriterleri seti çerçevesinde kentteki mevcut şarj istasyonlarının fizik mekan analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, EA şarj istasyonlarının planlama disiplini çerçevesinde makro ölçekte yer seçimi ve mikro ölçekte tasarımına yönelik çok kriterli karar verme süreçlerine bütüncül bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Electric vehicles (EVs) are at the center of today's transportation policies in line with climate crisis, sustainability, and emission reduction goals. However, the widespread adoption of EVs is possible not only through technological advancements, but also through their relationship with urban space and the proper planning of charging infrastructure. Assuming EVs will remain central to urban life, their charging infrastructure must be treated as an essential urban service facility, accessible within the framework of spatial justice. Thus, charging stations require placement in locations providing optimum conditions-ensuring fairness, accessibility, and alignment with planning principles. Beyond macro-scale physical location selection, micro-scale compatibility with design principles directly affects street cross-sections and spatial interaction, which is crucial for long-term sustainability. When considering the practical impacts of legal procedures on planning processes, the lack of definitions and standards regarding EV charging stations creates a“gray area”. Indeed, to ensure legal and spatial integration, planning charging infrastructure requires a holistic planning process and a guideline prepared in coordination with multidisciplinary fields of expertise. This research aims to reveal macro-scale location selection parameters via literature analysis, examine international micro-scale guidelines, and define design criteria for planning processes. Analyzing 33 Scopus-indexed articles (2012–2025) established the location parameter set, while international guidelines the design criteria. Furthermore, legislative gaps were identified across national and international literature. Finally, Konya province served as the case study to conduct physical spatial analyses of existing charging stations. Ultimately, the study makes a holistic contribution to multi-criteria decision-making processes for the macro-scale site selection and micro-scale design of EV charging stations within the framework of the planning discipline.
Benzer Tezler
- Samsun ilinde elektrikli araç şarj istasyonu konumlarının ahp yöntemi ile analiz edilmesi
Analysis of electric vehicle charging station locations in the province of Samsun using the ahp method
MUSTAFA YASİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İnşaat MühendisliğiBursa Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTEN AKGÜN
- Siting and sizing of renewable energy supported electric vehicle charging stations along highways with a novel interoperable smart energy management system
Yenilenebilir enerji destekli elektrikli araç şarj istasyonlarının otoyollar boyunca konumlandırılması ve boyutlandırılmasına yönelik yeni birlikte çalışabilir akıllı enerji yönetim sistemi
ÖMER GÖNÜL
Doktora
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER
- Assessment of the autonomous vehicles impacts on urban mobility and urban form
Sürücüsüz araçların kentsel hareketlilik ve kentsel yapısı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
MAZDAK SADEGHPOUR
Doktora
İngilizce
2024
Ulaşımİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. EDA BEYAZIT
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Fire vulnerability assessment for heritage places:a case of the city of Safranbolu world heritage site
Miras yerleri için yangın hasar görebilirlik değerlendirmesi: Safranbolu kenti dünya miras alanı örneği
AYNUR ULUÇ KEÇİK
Doktora
İngilizce
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM ŞENOL BALABAN
YRD. DOÇ. DR. SİBEL YILDIRIM ESEN