Samsun ilinde elektrikli araç şarj istasyonu konumlarının ahp yöntemi ile analiz edilmesi
Analysis of electric vehicle charging station locations in the province of Samsun using the ahp method
- Tez No: 1010269
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTEN AKGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nüfus artışıyla birlikte motorlu taşıt sayısındaki hızlı yükseliş, özellikle içten yanmalı motorlu araçların yaygın kullanımı nedeniyle çevresel sorunları ve sera gazı emisyonlarını artırmaktadır. Bu durum, ulaşım sektöründe sürdürülebilir politikaların geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Elektrikli araçlar; düşük emisyon, sessiz çalışma ve yüksek enerji verimliliği özellikleriyle çevre dostu bir alternatif olarak öne çıkarken, batarya maliyetleri, menzil sınırlamaları, uzun şarj süreleri ve altyapı yetersizlikleri yaygınlaşmanın önündeki temel engeller olarak görülmektedir. Bu bağlamda, elektrikli araç şarj altyapısının planlı ve bütüncül bir yaklaşımla geliştirilmesi gerekmektedir. Kent içi ulaşım sistemlerinde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için elektrikli araç şarj istasyonlarının doğru ve erişilebilir alanlarda konumlandırılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, şarj istasyonu yer seçimi problemine çözüm üretmek amacıyla Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) uygulanmıştır. Nüfus yoğunluğu, mevcut elektrikli araç şarj istasyonlarına yakınlık, çalışma ve ticari alanlara yakınlık, sosyal, turistik ve tarihi alanlara yakınlık, kullanıcı potansiyeli ve arazi değeri gibi 70'ten fazla kriter kapsamlı bir literatür incelemesi sonucunda belirlenmiş; bu kriterler Samsun kenti özelinde ele alınarak, kullanım amacı, kullanıcı gereksinimleri, kentin mekânsal ve sosyoekonomik yapısı doğrultusunda şehir ölçeğindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bu çalışma kapsamında, kentsel yoğunluğun, nüfusun ve trafik hareketliliğinin yüksek olduğu Samsun ilinin Atakum ve İlkadım ilçeleri örnek alan olarak seçilmiştir. Belirlenen kriterlerin göreli önem düzeyleri Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi ile analiz edilerek ağırlıklandırılmış ve yaklaşık 1,5 milyon nüfusa sahip büyük bir kentte etkin şekilde işleyebilecek elektrikli araç şarj istasyonu ağı için en uygun alanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen bulguların, elektrikli araç şarj altyapısının planlanmasına yönelik karar alma süreçlerine bilimsel ve uygulamaya dönük katkılar sunması hedeflenmektedir. Kriterlerin göreli önem düzeylerini belirlemek amacıyla AHP yöntemi kullanılarak karşılaştırmalı analizler yapılarak, analiz sonuçlarına göre, elektrikli araç şarj istasyonu (EAŞİ) yer seçiminde en etkili kriterler sırasıyla nüfus yoğunluğu, mevcut EAŞİ'lere yakınlık, kullanıcı kitlesi, arazi değeri, çalışma alanlarına yakınlık ve sosyal yaşam alanlarına yakınlık olarak belirlenmiştir. Samsun ilinde Atakum ve İlkadım ilçelerinde yapılan değerlendirmede en uygun EAŞİ konumları sırasıyla İlkadım Gençlik Merkezi, Kalkancı Mahallesi, Küçükkolpınar Mahallesi, OMÜ Hastanesi ve Alanlı Mahallesi olarak tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında bazı kriterler, veri erişimi ve ölçülebilirlik kısıtları nedeniyle analize dâhil edilememiştir. Elektrik şebekesine olan mesafe, altyapı güvenliği ve veri gizliliği gerekçeleriyle kamuya açık kaynaklardan temin edilemediğinden değerlendirme dışı bırakılmıştır. Otoparklara yakınlık kriterine ilişkin kapsamlı ve güncel mekânsal veri setlerine ulaşılamamıştır. Şarj istasyonlarının teknik güvenilirlik ve kullanıcı güvenliğine yönelik standartlaştırılmış veri ve raporların bulunmaması, bu kriterlerin değerlendirme sürecine dâhil edilmesini sınırlandırmıştır. Yatırım, işletme ve bakım maliyetlerinin firmalara özgü ticari bilgiler kapsamında yer alması nedeniyle bu ekonomik göstergeler analiz kapsamında değerlendirilememiştir. Ayrıca Samsun ilinin düşük deprem riski taşıması ve mikro ölçekli afet verilerinin bulunmaması nedeniyle deprem riski kriteri değerlendirme kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu kriterlerin, ilgili kurumlarla yapılacak iş birlikleri ve daha detaylı veri tabanlarının oluşturulmasıyla gelecekteki çalışmalara dâhil edilebileceği değerlendirilmektedir. Bu çalışma, elektrikli araç kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik stratejik planlama süreçlerine teorik ve uygulamaya dönük bir çerçeve sağlamaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmaların, yenilenebilir enerji sistemleriyle entegre şarj altyapıları, hızlı şarj istasyonlarının konum tahmin modelleri ve toplu taşıma sistemleriyle bütünleşik çözümler üzerinde yoğunlaşması, alana yönelik gelişimi daha da ileri taşıyacaktır.
Özet (Çeviri)
The rapid increase in the number of motor vehicles, coupled with population growth, is exacerbating environmental problems and greenhouse gas emissions, particularly due to the widespread use of internal combustion engine vehicles. This situation necessitates the development of sustainable policies in the transportation sector. Electric vehicles stand out as an environmentally friendly alternative due to their low emissions, quiet operation, and high energy efficiency. However, battery costs, range limitations, long charging times, and infrastructure deficiencies are seen as the main obstacles to their widespread adoption. In this context, the electric vehicle charging infrastructure must be developed through a planned and comprehensive approach. Ensuring sustainability in urban transportation systems requires the proper and accessible placement of electric vehicle charging stations. In this study, the Analytic Hierarchy Process (AHP), one of the Multi-Criteria Decision Making methods, was applied to develop a solution for the charging station location selection problem. Over 70 criteria, including population density, proximity to existing electric vehicle charging stations, proximity to work and commercial areas, proximity to social, tourist, and historical areas, user potential, and land value, were identified through a comprehensive literature review. These criteria were considered specifically for the city of Samsun, and their impacts at the city level were evaluated in line with the purpose of use, user requirements, and the spatial and socio-economic structure of the city. Within the scope of this study, the districts of Atakum and İlkadım in the province of Samsun, which have high urban density, population, and traffic mobility, were selected as sample areas. The relative importance levels of the defined criteria were analyzed and weighted using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method, with the aim of determining the most suitable areas for an electric vehicle charging station network that could operate effectively in a large city with a population of approximately 1.5 million. The findings are intended to provide scientific and practical contributions to decision-making processes regarding the planning of electric vehicle charging infrastructure. Using the AHP method to determine the relative importance levels of the criteria, comparative analyses were conducted. Based on the analysis results, the most effective criteria for selecting the location of an electric vehicle charging station (EVCS) were determined to be, in order of importance: population density, proximity to existing EVCSs, user base, land value, proximity to workplaces, and proximity to social living areas. In the evaluation conducted in the districts of Atakum and İlkadım in the province of Samsun, the most suitable EVCS locations were determined to be, in order, the İlkadım Youth Center, Kalkancı Neighborhood, Küçükkolpınar Neighborhood, OMÜ Hospital, and Alanlı Neighborhood. Within the scope of this study, certain criteria could not be included in the analysis due to data access and measurability constraints. Distance to the electrical grid was excluded from the assessment because it could not be obtained from publicly available sources for reasons of infrastructure security and data privacy. Comprehensive and up-to-date spatial data sets related to the proximity to parking lots criterion could not be accessed. The lack of standardized data and reports on the technical reliability and user safety of charging stations limited the inclusion of these criteria in the evaluation process. Investment, operating, and maintenance costs were not evaluated in the analysis because they constitute commercial information specific to each company. Furthermore, the earthquake risk criterion was excluded from the evaluation due to Samsun province's low earthquake risk and the lack of micro-scale disaster data. It is considered that these criteria could be included in future studies through collaborations with relevant institutions and the creation of more detailed databases. This study provides a theoretical and practical framework for strategic planning processes aimed at promoting the use of electric vehicles. Future studies focusing on charging infrastructure integrated with renewable energy systems, location prediction models for fast charging stations, and integrated solutions with public transportation systems will further advance development in this field.
Benzer Tezler
- Atık elektrikli ve elektronik eşyaların geri kazanımının değerlendirilmesi ve Samsun ilinde seçilen pilot bir bölgede uygulanması
The evaluation of e-waste recycling and implementation of selected pilot area in Samsun
ESRA AY
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Çevre MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFE BÜYÜKGÜNGÖR
- Samsun ilindeki hastanelerde kısa ve uzun süreli elektromanyetik alan ölçümleri ve değerlendirmeler
Short and long term elektromagnetic field measurements and evaulations in hospitals in Samsun province
TÜLAY AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇETİN KURNAZ
- Elektrikli otomobillere geçişte bireylerin satın alma tutumu ve pazarlamasına yönelik Samsun'da bir uygulama çalışması
An application study in Samsun regarding the purchasing attitude and marketing of individuals in the transition to electric cars
ŞADİ ARLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeHitit Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÇAĞIRAN KENDİRLİ
- Kararsız bulanık çkkv yaklaşımı ile e-atık toplama kutuları için CBS tabanlı yer seçimi
Gis-based site selection for e-waste collection bins with hesitant fuzzy MCDM approach
AYŞEGÜL ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAkıllı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI ÇALIŞ BOYACI
- Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesi için şebekeden bağımsız fotovoltaik led'li yol aydınlatma sistemlerinin teknoekonomik açıdan incelenmesi
Technoeconomical analysis of stand-alone photovoltaic led street lighting systems for seven geographical regions of Turkey
ANIL CAN DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÜLER