Gebelerin Deprem Korkusu, Uyku Sorunları İle Psikolojik Sağlamlılık Düzeylerinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
Determination of Pregnant Women's Earthquake Fear, Sleep Problems and Psychological Resilience Levels and Affecting Factors
- Tez No: 1025021
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI SİS ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Deprem korkusu, gebelik, hemşirelik, psikolojik sağlamlık, uyku sorunları, Earthquake fear, nursing, pregnancy, psychological resilience, sleep problems
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğum-Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gebelerin Deprem Korkusu, Uyku Sorunları ile Psikolojik Sağlamlılık Düzeylerinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Amaç: Bu araştırma, Erzurum ilinde yaşayan gebelerin deprem korkusu, gebelikte yaşanan uyku sorunları ve psikolojik sağlamlık düzeylerini değerlendirmek; bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek ve söz konusu değişkenleri etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte yapılan araştırma Ekim 2024-Ağustos 2026 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Ekim 2024–Aralık 2025 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Erzurum Şehir Hastanesi gebe polikliniklerinde toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 600 gebe oluşturdu. Veriler; Tanıtıcı Anket Formu, Deprem Korkusu Ölçeği, Gebelikte Yaşanan Uyku Sorunlarını Belirleme Ölçeği ve Connor–Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 29,74±4,80 yıl olup %53,2'si üniversite mezunudur ve gebeler trimesterlere göre eşit dağılım göstermiştir. Psikolojik sağlamlık, deprem korkusu ve gebelikte yaşanan uyku sorunları puan ortalamaları sırasıyla 60,63±15,45, 22,09±6,49 ve 67,70±16,48 olarak bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık ile deprem korkusu arasında istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf düzeyde negatif yönlü (r=-0.309; p<0.001), psikolojik sağlamlık ile uyku sorunları arasında istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf düzeyde negatif yönlü bir ilişki (r=-0.244; p<0.001), deprem korkusu ile uyku sorunları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf düzeyde pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r=0.173; p<0.001). Deprem korkusunun uyku sorunlarını, psikolojik sağlamlığın ise deprem korkusunu ve uyku sorunlarını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir (p<0,001). Gelir getiren bir işte çalışma durumu, yaşanılan yerleşim yeri, gebelikte önemli bir rahatsızlık geçirme durumu, gebelik öncesi uyku problemi yaşama durumu ve 6 Şubat depremini hissetme durumunun deprem korkusunun anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (R²=0,151; düzeltilmiş R²=0,138; p<0,001). Eşin mesleği, aile tipi, gebeliğin planlı olma durumu, gebelik haftası, fetüse ilişkin sağlık problemi varlığı, doğum öncesi kontrole gitme sıklığı ve gebelik öncesi uyku problemi yaşama durumu uyku sorunları ile ilişkili değişkenler olarak belirlenmiştir (R²=0,220; düzeltilmiş R²=0,211; p<0,001). Gelir getiren bir işte çalışma durumu, yaşanılan yerleşim yeri ve gebeliğin planlı olma durumunun psikolojik sağlamlığın anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir (R²=0,060; düzeltilmiş R²=0,047; p<0,001). Sonuç: Gebelerin deprem korkusu, gebelikte yaşanan uyku sorunları ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Deprem korkusu arttıkça uyku sorunlarının arttığı; psikolojik sağlamlık yükseldikçe deprem korkusu ve uyku sorunlarının azaldığı saptanmıştır. İlköğretim mezunu olan, gelir getiren bir işte çalışmayan, gebelikte önemli bir rahatsızlık geçiren, gebelik öncesinde uyku problemi yaşayan ve 6 Şubat depremini hisseden gebelerin deprem korkusu düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Eşi işçi olan, geniş ailede yaşayan, gebeliği planlı olan, üçüncü trimesterde bulunan, fetüse ilişkin sağlık problemi bulunan ve gebelik öncesinde uyku problemi yaşayan gebelerin daha fazla uyku sorunu yaşadığı, uyku sorunu yaşayan gebelerin daha fazla doğum öncesi kontrole gittiği saptanmıştır. Üniversite mezunu olan, gelir getiren bir işte çalışan, eşi üniversite mezunu ve memur olan, gelir düzeyi iyi olan ve il/ilçede yaşayan gebelerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Assessment of Pregnant Women's Earthquake Fear, Sleep Problems, Psychological Resilience Levels, and the Factors Associated with Them Aim: This study aimed to evaluate fear of earthquakes, sleep problems experienced during pregnancy, and psychological resilience among pregnant women living in Erzurum; to examine the relationships among these variables; and to identify the factors affecting them. Material and method: This descriptive and correlational study was conducted between October 2024 and August 2026. Data were collected between October 2024 and December 2025 at the antenatal clinics of Atatürk University Health Research and Application Center and Erzurum City Hospital. The study sample consisted of 600 pregnant women. Data were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form, Fear of Earthquake Scale, Scale for Identifying Sleep Problems in Pregnancy, and Connor–Davidson Resilience Scale. Results: The mean age of the pregnant women was 29.74±4.80 years, 53.2% were university graduates, and the participants were equally distributed across the three trimesters. The mean psychological resilience, fear of earthquakes, and sleep problems during pregnancy scores were 60.63±15.45, 22.09±6.49, and 67.70±16.48, respectively. A statistically significant but weak negative correlation was found between psychological resilience and fear of earthquakes (r = -0.309, p <0.001), as well as between psychological resilience and sleep problems (r = -0.244, p <0.001). In contrast, a statistically significant but weak positive correlation was observed between fear of earthquakes and sleep problems (r =0.173, p <0.001). Fear of earthquakes significantly predicted sleep problems, while psychological resilience significantly predicted both fear of earthquakes and sleep problems (p<0.001). Employment status, place of residence, experience of a significant health problem during pregnancy, pre-pregnancy sleep problems, and experience of the February 6 earthquakes were significant predictors of fear of earthquakes (R²=0.151; adjusted R²=0.138; p<0.001). Spouse's occupation, family type, planned pregnancy status, gestational week, presence of a fetal health problem, frequency of antenatal visits, and pre-pregnancy sleep problems were identified as variables associated with sleep problems during pregnancy (R²=0.220; adjusted R²=0.211; p<0.001). Employment status, place of residence, and planned pregnancy status were significant predictors of psychological resilience (R²=0.060; adjusted R²=0.047; p<0.001). Conclusion: The pregnant women had moderate levels of fear of earthquakes, sleep problems during pregnancy, and psychological resilience. Sleep problems increased as fear of earthquakes increased, whereas fear of earthquakes and sleep problems decreased as psychological resilience increased. Fear of earthquakes was higher among pregnant women who were primary school graduates, were not engaged in income-generating employment, had experienced a significant health problem during pregnancy, had pre-pregnancy sleep problems, or had experienced the February 6 earthquakes. Sleep problems were more common among pregnant women whose spouses were manual workers, who lived in extended families, had planned pregnancies, were in the third trimester, had a fetus with a health problem, or had experienced sleep problems before pregnancy. Pregnant women experiencing sleep problems also attended antenatal check-ups more frequently. Psychological resilience was higher among pregnant women who were university graduates, engaged in income-generating employment, had spouses who were university graduates and civil servants, had a good income level, and lived in urban or district centres.
Benzer Tezler
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gebelik ve doğum olgularında prolaktin düzeylerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of prolactin values during pregnancy labour and in deliveries
TÜLİN AKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Sivas yöresindeki gebelerin doğum öncesi bakıma ilişkin bilgi ve uygulamaları
The knowledge and applications of pregnant women related to prenatal care in the Sivas region
ARZU SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY