İspanyol Altın Çağ sahnesinde Türk imgesi: İmgebilimsel bir yaklaşım
The image of the Turk on the Spanish Golden Age stage: An imagological approach
- Tez No: 1025069
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MARİA ANTONİA BÜYÜKKOYUNCU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Batı Dilleri ve Edebiyatı, Western Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk-İspanyol ilişkileri, İmgebilim, İspanyol edebiyatı, İspanyol tiyatrosu, Turkish-Spanish relations, Imagology, Spainsh literature, Spainsh theatre
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Yeni Çağ Akdeniz dünyasının iki büyük siyasi ve askerî gücü olan İspanya Monarşisi ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki rekabetin İspanyol Altın Çağ tiyatrosuna yansımalarını mercek altına almaktadır. Araştırmanın temel amacı, söz konusu tiyatro geleneğinde Türkleri temsil eden Büyük Türk figürünün niteliğini ve bu figürü şekillendiren imge repertuvarının oluşum sürecini, bileşenlerini ve işlevlerini incelemektir. Bu doğrultuda çalışma, imgebilimsel bir yaklaşımdan hareketle Türk imgesini tarihî hakikatlerin doğrudan yansıması olarak değil, ideolojik, kültürel ve söylemsel pratikler aracılığıyla zihinlerde inşa edilen bir ürün olarak ele almaktadır. Bu nedenle araştırmaya konu olan metinler doğruluk ölçütüne göre değil, temsil ettikleri ötekinin karşıladığı siyasal, toplumsal ve kültürel ihtiyaçlar üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmada Türk imgesinin İber Yarımadası'ndaki temelleri tarih, ideoloji ve edebiyat yönünden sırasıyla incelenmektedir. İspanyol tiyatrosundaki Türk temsilini çözümleyebilmek adına öncelikle Orta Çağ'dan itibaren Avrupa'da ve İber Yarımadası'nda şekillenen Türk etnotipinin gelişimi dikkate alınmıştır. Türklerin bu coğrafyanın geçmişindeki yeri ifade edilmiş, ardından Antik Çağ'a uzanan barbarlık tasavvurları ve Orta Çağ Hristiyan eskatolojisinin apokaliptik anlatıları aracılığıyla Türklere dair stereotipler ortaya konmuştur. Son olarak Osmanlı tehdidinin zirveye ulaştığı 16. yüzyılda bu siyasi gücün İspanyol yazınında nasıl algılandığı ve Türk imgesinin ne şekilde yorumlandığı tartışılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında tahlil edilen tiyatro oyunları, Türklerin temsilcisi Büyük Türk'ün tarihî bağlamından koparılmış kurmaca bir antagonistten ibaret olmadığını, İspanya Monarşisi ile karşı karşıya getirilen siyasi bir rakip olarak kurgulandığını göstermektedir. Kurmaca dışı metinlerde vurgulanan rekabetin yansıması olan bu dramatik temsilin sonucunda oyunlarda iki tür karakter öne çıkmaktadır. Bunlar, siyasi ve askerî tehdidin ifadesi olan“Mağrur Türk”ile Katolik İspanyol üstünlüğünü vurgulayan“Âciz Türk”tiplemeleridir. Çelişkili görünseler de birbirini destekleyen bu iki temsil, İspanya Monarşisi'nin siyasi meşruiyetini, dinî kimliğini ve üstünlük iddiasını tesis etmeye yarayan propagandistik söylem ile örtüşmektedir. Sonuç olarak çalışma, İspanyol Altın Çağ tiyatrosunda Türk imgesini Büyük Türk figürü üzerinden incelerken, bu karakterin İspanya Monarşisi ve tebaasının kimliği ile ilişkisini değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the reflections of the rivalry between the Spanish Monarchy and the Ottoman Empire, the two major political and military powers of the early modern Mediterranean world, in Spanish Golden Age theatre. The principal aim of the study is to analyse the nature of the figure of the Great Turk, who represents the Turks in this theatrical tradition, together with the formation process, components, and functions of the imagological repertoire that shaped this figure. To this end, adopting an imagological approach, the dissertation treats the image of the Turk not as a direct reflection of historical realities, but rather as a construct formed in the collective mind through ideological, cultural, and discursive practices. Consequently, the texts examined in this study are evaluated not according to their factual accuracy, but rather in terms of the political, social, and cultural needs to which the other they represented corresponded. The study examines the foundations of the image of the Turk in the Iberian Peninsula from historical, ideological, and literary perspectives respectively. In order to analyse the representation of the Turk in Spanish theatre, it first takes into account the development of the Turkish ethnotype formed in Europe and the Iberian Peninsula since the Middle Ages. The historical presence of the Turks in this geographical sphere is outlined, followed by an examination of stereotypes associated with the Turks through notions of barbarity inherited from Antiquity and the apocalyptic narratives of medieval Christian eschatology. Finally, the dissertation discusses how this political power was perceived in Spanish literature and how the image of the Turk was interpreted during the sixteenth century, when the Ottoman threat reached its peak. In light of the findings, the theatrical works analysed demonstrate that the Great Turk, the representative of the Turks, is not merely a fictional antagonist detached from its historical context, but rather a political rival constructed in opposition to the Spanish Monarchy. As a dramatic reflection of the rivalry emphasized in non-fictional texts, two dominant character types emerge in these plays: the“Haughty Turk”, embodying political and military threat, and the“Weak Turk”, emphasizing Catholic Spanish superiority. Although seemingly contradictory, these two complementary representations align with the propagandistic discourse that served to establish the Spanish Monarchy's political legitimacy, religious identity, and claims to superiority. Ultimately, by examining the image of the Turk in Spanish Golden Age theatre through the figure of the Great Turk, this dissertation assesses the relationship between this character and the identity of the Spanish Monarchy and its subjects.
Benzer Tezler
- Bakteri (Rhiozobium ssp.) aşılama, azot dozları ve ekim sıklığının nohut (Cicer arietinum L.)un verim ve verim unsurlarına etkileri
The Effects of inoculation (rhizobium ssp.) nitrogen application and plant density on the yield and yield components of chickpea (cicer arietinum L.)
CEVDET AKDAĞ
- Endülüs'te son müslüman kalıntısı Morisko'ların Cezayir'e göçü ve Osmanlı yardımı (1492-1614)
Başlık çevirisi yok
BENAFRİ CHAKİB
- Nohutta ekim zamanının büyüme, verim ve verim ögelerine etkileri üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
H.HÜLYA AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
ZiraatEge ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN SEPETOĞLU
- İspanyol natüralizminde Vicente Blasco Ibanez'in yeri
Başlık çevirisi yok
ERTUĞRUL ÖNALP
Doktora
Türkçe
1989
DilbilimAnkara Üniversitesiİspanyol Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ARIKAN
- Los Personajes y los temas en las novelas de unamuno
Başlık çevirisi yok
HALE GÖKNAR
Doktora
İspanyolca
1989
DilbilimAnkara Üniversitesiİspanyol Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ARIKAN