Meme kanserli hastalarda mastektomi öncesi anksiyetenin uyku kalitesi üzerine etkisi
Effect of pre-mastectomy anxiety on sleep quality in breast cancer patients
- Tez No: 1025094
- Danışmanlar: PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Mastektomi, Uyku, Anxiety, Mastectomy, Sleep
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, meme kanseri tanısı koyulan mastektomi hastalarında ameliyat öncesi anksiyetenin uyku kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla uygulandı. Araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olup, İstanbul ilindeki bir üniversite hastanesinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemini, araştırmaya katılmayı kabul eden 222 hasta birey oluşturdu. Araştırmanın verileri, Bireysel Bilgi Formu, Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği ve Richards-Campbell Uyku Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde SPSS 27 programı kullanıldı. Sürekli değişkenlerin normal dağılımı Kolmogorov-Smirnov testi ile, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), farkların belirlenmesinde Tukey testi, kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Ki- kare testi kullanıldı. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği ile katılımcıların ameliyat öncesine ilişkin belirgin ve çok yönlü anksiyete düzeylerine sahip olduğu, puan ortalamasının 25,52±4,59 olduğu, anksiyete düzeyinin ve odak noktasının tek boyutlu maddelere göre önemli farklar gösterdiği bulundu. Richards-Campbell Uyku Ölçeği ile elde edilen ortalama değerlerin 47,45-56,28 ve puan ortalamasının 48,71±13,41 olduğu bulundu. Ameliyata Özgü Anksiyete düzeyi ile uyku kalitesi arasında negatif yönde, zayıf-orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu (r=-0,342; p=0,001), anksiyete düzeyi arttıkça uyku kalitesi puanlarının azaldığı ve ameliyat öncesi anksiyeteli hastaların uyku kalitesi puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlendi (p=0,001). Uyku kalitesinin; yaş, medeni durum, kronik hastalık varlığı, hastane deneyimi, normal uyku süresi ve subjektif uyku değerlendirmesi gibi değişkenlerden etkilendiği, ameliyata özgü anksiyete düzeyinin ise yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, medeni durum, aile tipi ve bazı klinik özelliklere göre anlamlı fark gösterdiği bulundu. Sonuç olarak, mastektomi olan meme kanserli hasta bireylerde ameliyat öncesi anksiyete, uyku kalitesini olumsuz yönde etkilemekte, bu doğrultuda mastektomi öncesi anksiyete düzeyleri değerlendirilerek uygun hemşirelik girişimlerinin planlanması, ayrıca, uyku kalitesinin objektif yöntemlerle değerlendirilebileceği ve çevresel faktörlerin uyku kalitesi üzerine etkilerinin kontrol altına alınabileceği farklı araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis study was conducted to examine the effect of pre-operative anxiety on sleep quality in mastectomy patients diagnosed with breast cancer. The research is descriptive, cross-sectional, and correlational in nature and was conducted at a university hospital in İstanbul. The sample consisted of 222 patients who agreed to participate in the study. Research data were collected using the Individual Information Form, the Surgery-Specific Anxiety Scale, and the Richards-Campbell Sleep Scale. SPSS 27 program was used for data analysis. Data were analyzed using SPSS 27. Appropriate parametric tests and Pearson correlation analysis were performed. The significance level was accepted as p<0.05. The Surgery Specific Anxiety Scale revealed that participants had significant and multifaceted anxiety levels regarding the preoperative process, with a mean score of 25.52±4.59, and that anxiety levels and focus showed significant differences depending on the items. The Richards-Campbell Sleep Scale yielded mean values of 47.45-56.28 and a mean score of 48.71±13.41. A negative, weak-to-moderate, and statistically significant correlation was found between surgery-specific anxiety level and sleep quality (r=-0.342; p=0.001), with sleep quality scores decreasing as anxiety levels increased, and sleep quality scores significantly lower in patients with preoperative anxiety (p=0.001). Sleep quality and surgery-specific anxiety differed according to several sociodemographic and clinical characteristcs. In conclusion, preoperative anxiety in breast cancer patients undergoing mastectomy negatively affects sleep quality. Therefore, it is recommended that preoperative anxiety levels be asessem and appropriate nursing interventions planned accordingly. Furthermore, further research is suggested to evaluate sleep quality using objective methods and to explore how the effects of environmental factors on sleep quality can be controll.
Benzer Tezler
- Mastektomi ile eş zamanlı meme rekonstrüksiyonu uygulanan hastalarda dijital teknoloji destekli eğitim ve izlemin anksiyete, ağrı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of digital technology supported education and follow-up onanxiety, pain, sleep and quality of life in patients undergoing immediate breast reconstruction with mastectomy: A randomized controlled study
AYLİN GÜNAY
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Peyzaj düzenleme çalışmalarında kullanılan ve kullanılmaya uygun çeşitli taşların özellikleri ile İzmir ve yakın çevresinde bunlara ilişkin kaynaklar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E. VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER