Mastektomi ile eş zamanlı meme rekonstrüksiyonu uygulanan hastalarda dijital teknoloji destekli eğitim ve izlemin anksiyete, ağrı, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of digital technology supported education and follow-up onanxiety, pain, sleep and quality of life in patients undergoing immediate breast reconstruction with mastectomy: A randomized controlled study
- Tez No: 998797
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZE KARAHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Ağrı, Cerrahi hemşirelik, Dijital teknolojiler, Hemşirelik, Mastektomi, Meme, Rekonstrüksiyon, Uyku, Yaşam kalitesi, Anxiety, Pain, Digital technologies, Nursing, Mastectomy, Breast, Reconstruction, Sleep, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, mastektomi ile eş zamanlı meme rekonstrüksiyonu uygulanan meme kanseri hastalarında, dijital teknoloji destekli eğitim ve izlemin ameliyat sonrası anksiyete, ağrı, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla geçekleştirilmiştir. Araştırma, tek kör, paralel gruplu randomize kontrollü deneysel tasarımla Eylül 2024-Aralık 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Örneklemi, bir üniversite hastanesinin Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Polikliniğine başvuran, 32 kadın hasta oluşturmuştur. Katılımcılar bilgisayar ortamında basit randomizasyon yöntemiyle müdahale (n=16) ve kontrol (n=16) gruplarına atanmıştır. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği–Anksiyete Alt Ölçeği (HAD-A), Sayısal Derecelendirme Skalası (NRS), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Kısa Form-12 (SF-12) kullanılarak ilk görüşme (Tilk), ameliyat öncesi (T0), taburculuk günü (T1), taburculuk sonrası 5. gün (T2), 15. gün (T3), 30. gün (T4) olmak üzere altı zaman noktasında toplanmıştır. Müdahale grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen mobil uygulama aracılığıyla ameliyat sürecine yönelik yapılandırılmış eğitim içerikleri ve videolar sunulmuş; akıllı bileklik ile uyku ve fiziksel aktivite izlenmiş, gereksinim halinde cerrahi hemşiresi tarafından hemşirelik danışmanlığı sağlanmıştır. Kontrol grubuna klinikte uygulanan rutin eğitim ve bakım verilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız ve bağımlı gruplar t testi, ki-kare testi ve tekrarlı ölçümler varyans analizi kullanılmış, etki büyüklükleri η²p ve Cohen d ile değerlendirilmiştir. HAD-A puanları açısından ameliyat öncesi dönemde gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), anksiyete düzeylerinin zaman içinde azaldığı ve müdahale grubunda anlamlı olarak daha düşük seyrettiği belirlenmiştir. NRS puanları her iki grupta da zamanla azalmış, ancak gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Müdahale grubunda ağrı şiddeti T1'de 3,42±2,47 iken T4'te 0,57±1,22'ye gerilemiştir. Uyku kalitesi açısından başlangıçta gruplar arasında fark bulunmazken, taburculuk sonrası 30. günde müdahale grubunda PUKİ puanlarında kontrol grubuna göre belirgin bir iyileşme gözlenmiştir. Yaşam kalitesi sonuçları, dijital müdahalenin özellikle mental boyutta güçlü bir etki oluşturduğunu göstermiştir. SF-12 fiziksel bileşen skorlarında grup ve zaman etkileri sınırlı düzeyde anlamlı bulunurken, mental bileşen skorlarında grup, zaman ve grup–zaman etkileşimi anlamlıdır. Müdahale grubunda mental yaşam kalitesindeki artışın etki büyüklüğü yüksek düzeydedir (Cohen d=1,50). Sonuç olarak, dijital teknoloji destekli hemşirelik eğitimi ve izlemin; anksiyetenin azaltılması, uyku kalitesinin iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin özellikle mental boyutunun güçlendirilmesi üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir. Ağrı düzeylerindeki azalmanın ise müdahaleden bağımsız olarak doğal iyileşme süreciyle ilişkili olduğu değerlendirilmiştir. Bu bulgular, dijital sağlık uygulamalarının cerrahi hemşireliği alanında hasta sonuçlarını iyileştirmeye yönelik yenilikçi ve sürdürülebilir bir bakım modeli olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effects of digital technology supported education and follow-up on postoperative anxiety, pain, sleep quality, and quality of life in breast cancer patients who underwent immediate with mastectomy. The study was conducted between September 2024 and December 2025 using a single-blind, parallel-group randomized controlled experimental design. The sample consisted of 32 female patients who applied to the Plastic, Reconstructive, and Aesthetic Surgery Outpatient Clinic of a university hospital. Participants were assigned to the intervention (n=16) and control (n=16) groups using a simple randomization method via computer. Data were collected at six time points; baseline interview (T_baseline), preoperative period (T0), day of discharge (T1), postoperative day 5 (T2), postoperative day 15 (T3), and postoperative day 30 (T4) using the Sociodemographic Characteristics Form, the Hospital Anxiety and Depression Scale–Anxiety subscale (HADS-A), the Numeric Rating Scale (NRS), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Short Form-12 (SF-12).Patients in the intervention group received structured educational content and videos related to the surgical process via a mobile application developed by the researcher; sleep and physical activity data were monitored using a smart wristband, and nursing counseling was provided by a surgical nurse when needed. The control group received routine education and care provided in the clinical setting. Descriptive statistics, independent and paired samples t-tests, chi-square tests, and repeated measures analysis of variance were used for data analysis, and effect sizes were evaluated using partial eta squared and Cohen's d. While no statistically significant difference was found between the groups in terms of preoperative HADS-A scores (p>0.05); anxiety levels decreased over time and were found to be significantly lower in the intervention group. NRS scores decreased over time in both groups; however, no significant difference was found between the groups. In the intervention group, pain scores decreased from 3.42 ± 2.47 at T1 to 0.57 ± 1.22 at T4. In terms of sleep quality, no difference was observed between the groups at baseline, whereas a marked improvement in PSQI scores was observed in the intervention group compared with the control group on postoperative day 30. Quality of life outcomes indicated that the digital intervention exerted a strong effect, particularly on the mental dimension. While group and time effects were found to be of limited significance for the SF-12 physical component scores, the group effect, time effect, and group–time interaction were significant for the mental component scores. The increase in mental quality of life in the intervention group demonstrated a large effect size (Cohen's d = 1.50). In conclusion, digital technology–supported nursing education and follow-up were shown to be effective in reducing anxiety, improving sleep quality, and enhancing quality of life, particularly the mental component. The reduction in pain levels was considered to be associated with the natural recovery process rather than the intervention itself. These findings suggest that digital health interventions may be used as an innovative and sustainable care model to improve patient outcomes in the field of surgical nursing.
Benzer Tezler
- Göğüs yan duvarı perforatörleri bazlı adipofasyal flep tekniğinin mastektomi ile eş zamanlı implant ile meme rekonstrüksiyonunda hasta memnuniyeti üzerine etkileri
The effect of lateral chest wall perforator-based adipofascial flap technique on patient satisfaction in direct-to-implant breast reconstruction patients
TUNAHAN BERK BAŞOL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPlastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN AKŞAM
- Risk azaltıcı mastektomi kararında etkili olan faktörler
Factors influencing the decision for risk-reducing mastectomy
SAMAD MAMMADOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Genel CerrahiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER KAMALI POLAT
- Meme başı areola koruyucu mastektomi + meme silikon implant ile rekonstrüksiyon yapılan olgularda geleneksel elektrokoter ile düşük termal diseksiyon koterin karşılaştırılması
Comparison of conventional electrocautery and low thermal dissection cautery in patients undergoing nipple-sparing mastectomy with silicone implant reconstruction
MUSTAFA CANER AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TÜKENMEZ
- Mastektomi sonrası ertelenmiş eş zamanlı meme onarımında radyoterapinin onarım başarısı ve kozmetik sonuçlar üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
YUNUS DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahiİstanbul ÜniversitesiPlastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ÇELET ÖZDEN
- Meme koruyucu cerrahi ve implant ile meme rekonstrüksiyonu yapılan hastaların memnuniyetinin Breast-Q ölçeği iledeğerlendirilerek karşılaştırılması
A comparison of the satisfaction of patients who underwent Breast conserving surgery and Breast reconstruction with implants evaluated with the Breast-Q scale
GUDRAT ALIBALAYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Genel Cerrahiİstanbul ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TÜKENMEZ