Kentsel mekânın yaya hareketi temelinde okunması: Bütünleşik, çoklu, dinamik bir analiz modeli
Reading urban space through pedestrian movement: An integrated, multiple, and dynamic analytical model
- Tez No: 1025157
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DEMET YILMAZ YILDIRIM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaya hareketleri-hareketliliği, kentsel tasarım pratiğinde sınırlı, parçalı ve disiplin-spesifik verilerle değerlendirilmekte; mimarlık, mühendislik-bilişim ve sosyal bilimler arasında sistematik bir yöntemsel bütünleşme bulunmamaktadır. Bu eksikliğe karşılık tez, kentsel kamusal mekânda yaya hareketleri-hareketliliğini sokak ölçeğinde çok boyutlu, dinamik ve disiplinlerarası bir yaklaşımla çözümleyen bütünleşik analiz modeli geliştirmektedir. Yaya hareketleri-hareketliliği; yaya hızı, yoğunluğu, akışı ve yönelimi, fiziksel mekân (konfigürasyon-düzenleme), sosyal çevre (toplumsal etkileşimler) ve algısal-psikolojik-davranışsal unsurların, bileşenleri çapraz kesen zaman ekseniyle ele alındığı çok boyutlu kentsel olgu olarak kavramsallaştırılmıştır. Model; on bir disiplinden uzman görüşmeleri (ana katman), Analitik Hiyerarşi Süreci (destek katmanı) ve literatürün (dış katman) eklemlendiği üç katmanlı çoklu doğrulama mimarisine dayanmaktadır. Nitel-nicel veri toplama, nicel veri analizi, ileri modelleme-tahmin ve yaya hareket simülasyonu yöntemlerini bütünleştiren modüler karar destek çerçevesi geliştirilmiş; tasarımcı, plancı ve karar vericilere disiplinlerarası yöntem entegrasyonu için metodolojik referans sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Urban design practice assesses pedestrian movement and mobility through limited, fragmented, discipline-specific data, lacking systematic methodological integration among architecture, engineering-informatics, and the social sciences. Addressing this gap, the dissertation develops an integrated analytical model examining pedestrian movement and mobility in urban public space at street scale through a multidimensional, dynamic, interdisciplinary approach. They are conceptualized as a multidimensional urban phenomenon where pedestrian speed, density, flow, and directionality, the physical environment (configuration-arrangement), the social environment (social interactions), and perceptual-psychological-behavioral factors are addressed with the temporal axis cross-cutting them. The model rests on a three-layered multi-validation architecture articulating expert interviews from eleven disciplines (core layer), the Analytic Hierarchy Process (supporting layer), and the literature (outer layer). A modular decision-support framework integrates qualitative-quantitative data collection, quantitative analysis, advanced modeling-forecasting, and pedestrian movement simulation, offering designers, planners, decision-makers a methodological reference for interdisciplinary method integration.
Benzer Tezler
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İmara ilişkin bağışlamaların gelişimi ve değerlendirilmesi
Evoution et evaluation des amnisties concernant le constructions et le development du territoire
AHMET LÜTFİ UZEL
Doktora
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Anıtkabir çevresi yapılaşma düzeni ve çevre ilişkilerinin görsel değerlendirilmesi üzerinde uygulamalı bir araştırma
Structural developments around Anıtkabir and a research on visual evaluation of environmental relations
IŞIK UÇMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Şehircilik ve Bölge PlanlamaAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN MEMLUK
- Tokat kentinin açık ve yeşil alan ilişkileri ve peyzaj mimarlığı açısından alınması gereken önlemler
Relations between open and green areas in Tokat and measures to be taken from the standpoint of landscape archtitecture
M.EMİN BARIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ