Ortodonti hastalarının yapay zekâ algısı ve etik endişelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of artificial intelligence perception and ethical concerns of orthodontic patients
- Tez No: 1025158
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA HALUK İŞERİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, ortodonti hastalarının yapay zekâ (YZ) uygulamalarına yönelik bilgi düzeylerini, algılarını, güvenlerini ve etik endişelerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve anket temelli araştırmaya, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda tedavi gören veya geçmişte ortodontik tedavi almış 150 hasta dahil edilmiştir. YZ farkındalığı, tutum, güven/etik algı ve gelecek beklentileri Likert tipi anketle değerlendirilmiş; veriler IBM SPSS Statistics 27 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların genel sağlık alanında YZ farkındalığı yüksek, diş hekimliği ve ortodonti özelindeki bilgi düzeyi daha sınırlı bulunmuştur. Hastalar YZ'yi tanı, tedavi planlaması ve hekim iş yükünün azaltılması açısından yararlı görmüş; ancak maliyet, veri gizliliği ve hata sorumluluğu konularında temkinli yaklaşmıştır. YZ'nin tek başına karar vermesine destek düşükken, hekim onaylı YZ destekli planlar daha güvenilir bulunmuştur. Ölçek puanları 18 yaş ve üzeri bireylerde ve üniversite mezunlarında daha yüksek saptanmış; cinsiyete göre belirgin farklılık görülmemiştir. Sonuç: Ortodonti hastaları YZ'yi hekimin yerini alan bir sistemden çok destekleyici bir araç olarak değerlendirmektedir. Hasta güveninin artırılması için YZ uygulamaları hekim gözetiminde, şeffaf, veri güvenliği sağlanmış ve sorumluluk sınırları açık biçimde uygulanmalıdır. Hasta bilgilendirmesi ve diş hekimliği eğitiminde YZ içeriklerinin güçlendirilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate orthodontic patients' knowledge, perceptions, trust, and ethical concerns regarding artificial intelligence (AI) applications. Material and Method: This cross-sectional survey included 150 patients receiving or having previously received orthodontic treatment at the Department of Orthodontics, Faculty of Dentistry, Istanbul Yeni Yüzyıl University. AI awareness, attitudes, trust/ethical perception, and future expectations were assessed with a Likert-type questionnaire. Data were analyzed using IBM SPSS Statistics 27. Results: Participants showed high AI awareness in general healthcare, but more limited knowledge in dentistry and orthodontics. AI was considered useful for diagnosis, treatment planning, and reducing dentists' workload; however, cost, data privacy, and error responsibility caused caution. Support for AI as an independent decision-maker was low, whereas physician-approved AI-supported plans were considered more reliable. Scores were higher among participants aged ≥18 years and university graduates, with no significant gender difference. Conclusion: Orthodontic patients view AI as a supportive tool rather than a replacement for physicians. To improve patient trust, AI should be used transparently, under physician supervision, with data security and clear responsibility boundaries. Patient information and AI-related content in dental education should be strengthened.
Benzer Tezler
- Yapay zeka yaklaşımı ile sefalometrik filmler üzerinden anatomik referans noktalarının tahmini ve açısal analizi
Estimation and angular analysis of anatomical reference points on cephalometric films with artificial intelligence approach
AYŞE BAŞAĞAOĞLU FINDIK
Doktora
Türkçe
2025
Mühendislik BilimleriSüleyman Demirel ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEKİN ÖZDEMİR
- Ortognatik tedavide ölçüm hatalarının azaltılmasında yeni bir yaklaşım
A new approach to reduce measurement errors in orthognathi̇c treatment
İSMAİL TAHA ÇÖMLEKCİLER
Doktora
Türkçe
2016
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSelçuk ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH GÜNEŞ
- Ortodonti kliniğine başvuran hastaların okluzal fotoğraflarından yapay zeka kullanılarak çapraşıklık şiddetinin belirlenmesi
Determining the severity of crowding from the occlusal photosof the patients applying to the orthodontics clinicsby using artificial intelligence
BEYZA NUR İLHAN MAVİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERCAN CENK DORUK
- Ortognatik cerrahi hastalarında yapay zeka algoritmasına sahip sefalometrik analizlerin dijital iki ve üç boyutlu sefalometrik analizler ile karşılaştırılması
Comparison of cephalometric analyses with artificial intelligence algorithm with digital two and three dimensional cephalometric analyses in orthognatic surgery patients
ENES TEMİZKAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU KILIÇ
- Sefalometrik ölçümlere göre eğitilen derin öğrenme algoritmalarının ortodontik profil fotoğraflarını sınıflandırma performansının değerlendirilmesi
Orthodontic analysis of deep learning algorithms trained according to cephalometric measurements evaluation of profile photos classification performance
DUYGU NUR CESUR KOCAKAYA
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiKocaeli ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİROL ÖZEL