Selanikli Tevfik'in hayatı ve eserlerinin incelenmesi
An examination of the life and works of Tevfik of Thessaloniki
- Tez No: 1025182
- Danışmanlar: PROF. DR. BEYHAN KANTER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Selanikli Tevfik, Osmanlı matbuatı, Ara Nesil, çeviri faaliyetleri, gazetecilik, Tevfik of Thessaloniki, Ottoman press, Intermediate Generation, translation activities, journalism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Asıl ismi Mehmet Tevfik olan Selanikli Tevfik, başta Sabah gazetesi olmak üzere dönemin çeşitli gazete ve dergilerinde yayımlanan hikâyeleri ve çevirileriyle matbuat ve edebiyat hayatının dikkat çekici derecede üretken isimlerinden biri olarak öne çıkar. Ancak bu üretkenliğine rağmen edebiyat tarihi literatüründe görece geri planda kalmış yazarlar arasında yer alır. Osmanlının modernleşme sürecinin önemli bir bileşeni olan matbuat faaliyetlerinde aktif bir rol üstlenen Selanikli Tevfik'in, gazetecilik, yazarlık ve çevirmenlik yönleriyle dönemin kültürel aktarım süreçlerine sağladığı katkılar dönemine damga vurmuştur. Bu çalışmada Selanikli Tevfik'in telif ve tercüme niteliğindeki eski harfli metinleri incelenmiş; tespit edilen eserler Osmanlı Türkçesinden Latin alfabesine aktarılmış ve söz konusu metinler metin merkezli bir inceleme yöntemi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler aracılığıyla Selanikli Tevfik'in edebî üretimi, yazı faaliyetleri ve yayımlandığı mecralar dikkate alınarak Osmanlı basın ve edebiyat hayatı içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda Selanikli Tevfik'in Osmanlı matbuat hayatı içerisinde aktif ve üretken bir yazar olarak yer aldığı, farklı türlerde eserler kaleme aldığı özellikle çeviri faaliyetleri aracılığıyla dönemin kültürel aktarım süreçlerinde önemli bir rol üstlendiği anlaşılmaktadır. Selanikli Tevfik'in edebî üretimi, eserlerini yayımladığı mecralar ve ele aldığı konular dikkate alındığında edebiyat tarihinde“Ara Nesil”olarak adlandırılan sanatçı kuşağı içerisinde değerlendirilebilecek isimlerden biri olduğu anlaşılmaktadır. Selanikli Tevfik'in Osmanlı basın ve edebiyat tarihindeki yerinin yeniden ele alınması, hem literatürde kendisiyle ilgili mevcut boşlukların doldurulmasına katkı sağlaması hem de Ara Nesil tartışmalarına yeni veriler sunması bakımından önem taşımaktadır. Bu yönüyle Selanikli Tevfik üzerine yapılacak çalışmaların, geç Osmanlı dönemi matbuat ve edebiyat ortamının daha bütünlüklü biçimde anlaşılmasına katkı sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Tevfik of Thessaloniki, whose real name was Mehmet Tevfik, stands out as one of the most prolific figures in the press and literary life of the time, primarily through his stories and translations published in various newspapers and magazines, including the Sabah newspaper. However, despite this productivity, he remains relatively overlooked in literary history. Playing an active role in the press activities, a significant component of the Ottoman modernization process, Tevfik of Thessaloniki's contributions to the cultural transmission processes of the era through his journalism, writing, and translation skills left a lasting mark on his time. This study examines Tevfik of Thessaloniki's original and translated texts written in the old Ottoman script; the identified works have been transcribed from Ottoman Turkish to the Latin alphabet, and these texts have been evaluated within the framework of a text-centered analysis method. Through these evaluations, an attempt has been made to determine Tevfik of Thessaloniki's place within Ottoman press and literary life, considering his literary output, writing activities, and the media in which he was published. This study reveals that Tevfik of Thessaloniki was an active and prolific writer within the Ottoman press, authoring works in various genres and playing a significant role in the cultural transmission processes of the period, particularly through his translation activities. Considering his literary output, the publications he produced, and the subjects he addressed, Tevfik of Thessaloniki is seen as one of the figures who can be considered part of the generation of artists known as the“Intermediate Generation”in literary history. Re-examining Tevfik of Thessaloniki's place in Ottoman press and literary history is important both for filling existing gaps in the literature regarding him and for providing new data to the discussions on the Intermediate Generation. In this respect, it is believed that studies on Tevfik of Thessaloniki will contribute to a more comprehensive understanding of the late Ottoman press and literary environment.
Benzer Tezler
- Çekmece mecmuasının çeviri yazısı ve edebiyat ile ilgili metinlerin incelenmesi
Transcription of Çekmece journal and analysing of texts about the literature
TUĞÇE BAŞOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÜR
- Hüseyin Cahit (Yalçın) Bey`in siyasi hayatı (1908 - 1913)
Political life of Hüseyin Cahit (Yalçın) (1908 - 1913)
AHMET ALİ GAZEL
- Mütalaa mecmuası: Tahlili fihrist, inceleme, metinler
Başlık çevirisi yok
OĞUZHAN DAVUT İSLAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZAN BEKİROĞLU
- Selanikli Tevfik'in (1860-1910) Hindistan seyahatnamesi, (Metin-inceleme-indeks)
Selanikli Tevfik's (1860-1910) India travelogue (Text-analysis-index)
NADEEM JAVED
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET GÜR
- Selanikli Tevfik'in Mir'ât-ı Vuku'ât-ı Harbiye isimli eserinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of Selanikli Tevfik Mirât-ı Vuku'ât-ı Harbiye
MURAT DERİN