Tepecik-Çiftlik hayvan kalıntıları ve çanak çömlek organik kalıntılarının kararlı izotop analizi
Stable isotope analysis of animal remains and pottery organic residues from Tepeci̇k-Çi̇ftli̇k
- Tez No: 1025263
- Danışmanlar: PROF. DR. NECMİ KARUL, PROF. DR. RANA ÖZBAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Arkeometri, Archeology, Archaeometry
- Anahtar Kelimeler: Neolitik Dönem, Neolithic Period
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Volkanik Kapadokya Bölgesi'nde Neolitik Dönem'den İlk Kalkolitik Dönem'e uzanan kesintisiz iskânıyla önemli bir yere sahip Tepecik-Çiftlik Höyüğü üzerinden, geçmiş toplumların doğayla kurduğu ilişkiyi biyoarkeolojik bir perspektifle incelemektedir. MÖ 7000-5800 yılları arasını kapsayan araştırmada insan, hayvan ve çevre etkileşimleri, sürü yönetimi stratejileri ve hayvan hareketliliği çoklu veri setleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bu amaçla 67 hayvan kemiğine kolajen karbon ve azot kararlı izotop analizi, 2 koyun dişine ardışık mine oksijen ve karbon izotop ölçümleri ve 13 çanak çömlek parçasına organik yağ kalıntılarına yönelik bileşen spesifik izotop analizi uygulanmıştır. Elde edilen veriler, Tepecik-Çiftlik'te yaklaşık 1200 yıl boyunca hayvanların beslendiği ekolojik alanlarda büyük ölçekli bir kırılma olmadığını ve C₃ ağırlıklı bitkisel kaynakların süreklilik gösterdiğini düşündürmektedir. Evcil türlerin daha çok yerleşim çevresiyle ilişkili açık alanları, yabani türlerin ise farklı ve yer yer daha kapalı habitatları kullanmış olabileceği izotopik olarak desteklenmektedir. Erken dönem kaplarında tespit edilen süt ürünü izleri, küçükbaş hayvanların etin yanı sıra süt ürünleri açısından da değerlendirilmiş olabileceğini göstermektedir. Çoklu veri setlerinin biyoarkeolojik yöntemlerle bütüncül biçimde değerlendirildiği bu tez, Volkanik Kapadokya Bölgesi Neolitiği'nde insan-hayvan-çevre ilişkilerinin anlaşılmasına katkı sağlarken bölgede yerel referans verilerinin oluşturulması ve ilerleyen araştırmalar için öncü bir zemin hazırlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines past societies' relationships with their environment from a bioarchaeological perspective through the case of Tepecik-Çiftlik Höyük, a key settlement in the Volcanic Cappadocia Region distinguished by its uninterrupted occupation from the Neolithic to the Early Chalcolithic period. Covering the period between 7000 and 5800 cal BC, the research evaluates human-animal-environment interactions, herd management strategies, and animal mobility through multiple lines of evidence. To this end, carbon and nitrogen stable isotope analysis of bone collagen was conducted on 67 animal bones; sequential oxygen and carbon isotope measurements of tooth enamel were carried out on two sheep teeth; and compound-specific isotope analysis of organic lipit residues was applied to 13 pottery sherds. The resulting data may reflect the presence of a relatively stable and homogeneous ecological environment at Tepecik-Çiftlik over a period of approximately 1,200 years. Domestic species appear to have exploited open areas near the settlement, whereas wild species utilized more closed habitats. Traces of dairy products identified in vessels from the earlier phases suggest that caprines were managed not only for meat but also for milk production and local dairy-processing practices. Through the integrative application of bioarchaeological methods across multiple datasets, this thesis advances understanding of human-animal-environment relationships in the Neolithic Volcanic Cappadocia Region and pioneers a framework for local reference data and future comparative studies in the field.
Benzer Tezler
- Prehistorik dönemlerde Anadolu'da kemik alet endüstrisi: Bölgesel sentezler ve karşılaştırmalı değerlendirmeler
Bone tool industry in prehistoric periods in Anatolia: Regional synthesis and comparative evolutions
HANDE BULUT
- Orta Anadolu'da geç Neolitik Dönem çanak çömlekleri üzerindeki sembolik betimlemeler
Symbolic representations on pottery in late Neolithic Central Anatolia
EBRU UĞRAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiKütahya Dumlupınar ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE SAVRUM KORTANOĞLU
- Türkiye-Suriye sınırı boylarındaki köy yerleşmelerinin başlıca sorunları: Asmacık köyü örneği
Başlık çevirisi yok
ÖKKEŞ KESİCİ
- Tepecik-Çiftlik Son Neolitik mimarisi
The Late Neolithic architecture in Tepecik-Çiftlik
YASİN GÖKHAN ÇAKAN