In the era of twin transformation: Digitalisation and green production capabilities
İkiz dönüşüm çağında: Dijitalleşme ve yeşil üretim yetenekleri
- Tez No: 1025379
- Danışmanlar: PROF. DR. BAŞAK DALGIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dijital dönüşümün iklim krizi ve Avrupa Yeşil Mutabakatı ile güçlenen yeşil büyüme gündemi altında ülkelerin yeşil üretim yetkinliklerini nasıl şekillendirdiğini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, dijitalleşme ve yapay zekânın yeşil üretim kapasitesi üzerindeki etkilerini Yeşil Karmaşıklık Endeksi (GCI) ve çevresel ürün ihracatı göstergeleri üzerinden çok katmanlı bir çerçevede ortaya koymaktır. Bu doğrultuda tez, dört aşamalı bir tasarımla ilerlemektedir: (i) Türkiye'nin yeşil karmaşıklık performansının uluslararası karşılaştırmalarla konumlandırılması, (ii) gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri kapsayan panel veri ile ülke düzeyinde dijitalleşme ve yeşil karmaşıklık ilişkisinin test edilmesi, (iii) Türkiye'nin 81 ili için il düzeyinde yeşil karmaşıklık endekslerinin hesaplanarak dijitalleşmenin bölgesel yeşil dönüşüm üzerindeki etkilerinin analiz edilmesi ve (iv) Türkiye'de imalat sektörlerindeki firmalar için dijital teknoloji benimsenmesi, özellikle yapay zeka kullanımı, ile yeşil karmaşıklık ve çevresel ürün ihracatı arasındaki bağın firma düzeyinde sınanması. Ampirik bölümlerde ülke düzeyi analizler dijitalleşmenin tek boyutlu olmadığı gösterilmektedir: sabit geniş bant abonelikleri özellikle gelişmekte olan ülkelerde GCI'yi artırırken, mobil aboneliklerin etkisi gelişmiş ülkelerde daha belirgindir; geleneksel sabit hat göstergeleri ise daha zayıf veya olumsuz örüntüler sergileyebilmektedir. Türkiye'nin 81 iline ilişkin analizler, dijitalleşmenin düşük gelirli illerde yeşil karmaşıklığı daha güçlü biçimde desteklediğini ortaya koymaktadır. Firma düzeyinde ise örneklem seçilimi sorununu dikkate alan bir yapı kapsamında, yapay zekânın firmaların çevresel ürün ihracatı yapma olasılığını artırdığı ve pazara girdikten sonra ihracat performansının ölçeğini ve yeşil ürün sepetinin sofistikasyonunu güçlendirdiği bulgulamaktadır. Bu tez, dijitalleşme ile yeşil ekonomik karmaşıklık arasındaki ilişkiyi doğrudan test eden sınırlı literatüre önemli bir katkı sunmakta; uluslararası, il ve firma düzeylerini birleştiren bütüncül tasarımıyla Türkiye bağlamında politika tartışmalarına kanıt temelli bir zemin sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines how digital transformation shapes countries' green production capabilities within the context of a green growth agenda that has been reinforced by the climate crisis and the European Green Deal. The primary objective of the study is to reveal the effects of digitalisation and artificial intelligence on green production capacity through a multi-layered framework, using the Green Complexity Index (GCI) and indicators of environmental goods exports. Accordingly, the dissertation adopts a four-stage research design: (i) positioning Türkiye's green complexity performance through international comparisons; (ii) testing the relationship between digitalisation and GCI at the country level using panel data covering both developed and developing economies; (iii) analysing the effects of digitalisation on regional green transformation by calculating the GCI at the provincial level for Türkiye's 81 provinces; and (iv) examining, at the firm level, the link between digital technology adoption, particularly the use of artificial intelligence and green complexity as well as environmental goods exports for firms operating in the manufacturing sectors in Türkiye. In the empirical sections, the country-level analyses demonstrate that digitalisation is not a one-dimensional process. While fixed broadband subscriptions increase GCI particularly in developing countries, the impact of mobile subscriptions is more pronounced in developed economies; in contrast, traditional fixed-line indicators tend to exhibit weaker or even adverse patterns. Analyses based on Türkiye's 81 provinces reveal that digitalisation more strongly supports green complexity in lower-income regions. At the firm level, within a framework that accounts for sample selection bias, the findings indicate that artificial intelligence raise firms' environmental goods exports both at intensive and extensive margins i.e. probability of entering environmental goods export markets and, conditional on market entry as well as enhancing the scale of export performance and the sophistication of the green product basket. This dissertation makes a significant contribution to the limited literature that directly tests the relationship between digitalisation and green economic complexity. Through its holistic design that integrates international, provincial, and firm-level analyses, it aims to provide an evidence-based foundation for policy discussions within the context of Türkiye.
Benzer Tezler
- Sosyal hızlanma teorisi kapsamında zaman kavramı ve yaşam hızı: Dijital kuşaklar üzerine bir analiz
Concept of time and pace of life within the scope of social acceleration theory: An analysis on digital generations
METİN DÜZ
Doktora
Türkçe
2024
Halkla İlişkilerGazi ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM ÇETİN
- Elektronik devletten akıllı devlete dönüşüm
Transformation from electronic state to smart state
FATİH TÜREDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN CANDAN
- An analysis of the Turkish agricultural sector: Long-term sustainability question in the post-2000 era
Türkiye'de tarım sektörü üzerine bir inceleme: 2000 yılı sonrası dönemde uzun vadeli sürdürülebilirlik sorunsalı
GÜLCAN MELİS KÖYMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL BOYRAZ
- Mühendislik doküman ve veri yönetim sistemlerinin kurumsal hafıza bağlamında modellenmesi
Engineering document and operational data management in the context of corporate memory
ZEHRA ÖZCÖMERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Bilgi ve Belge YönetimiMarmara ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHATTİN YALÇINKAYA
- Gödel'in eksiklik teoremleriyle yapay zeka sınırlarına kavramsal bir eleştiri
A conceptual critique of the limits of artificial intelligence through Gödel's incompleteness theorems
FATMA NUR BİLKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN ÇÖKELEZ