Mahkeme bağlantılı arabuluculuk
Court connected mediation
- Tez No: 1025421
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT BÖRÜ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mahkeme bağlantılı arabuluculuk, günümüzde başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere, bir çok ülkenin hukuk sisteminde uygulanmakta olan ve temelde mahkemelerdeki ağır iş yükünü hafifletmek ve uyuşmazlıkların dostane yollarla çözümünü temin ederek toplum barışına da katkı sağlamayı hedefleyen alternatif uyuşmazlık çözüm yoludur. Bu çözüm yolunun karakteristik özelliği Türk Hukukunda uygulanan arabuluculuk çözüm yolunun aksine, mahkemeler aracılığıyla veya mahkemelerce yapılan yönlendirme sonucunda uyuşmazlık taraflarının bu sürece başvurmasının sağlanması, başka bir ifadeyle arabuluculuğun mahkeme sürecine entegre edilmiş ve yargı sisteminin bütüncül bir parçasına dönüştürülmüş olmasıdır. Zorunluluk veya gönüllülük esasına göre uygulanabilmekte olan mahkeme bağlantılı arabuluculuk çözüm yolu, farklı usullere tabi olarak Avrupa'nın bir çok ülkesinde de uygulama alanına sahiptir. Uygulandığı ülkelerde arabuluculuğun bir uyuşmazlık çözüm yöntimi olarak daha fazla tanınmasına, itibar edilmesine ve dava yoluna bir alternatif olarak görülmesine imkan sağlayan bu çözüm yolu, yapılan araştırmalarda da hem yargı aktörleri hem de uyuşmazlık tarafları nezdinde etkili ve verimli bir çözüm yolu olarak tanımlanmaktadır. Mahkeme bağlantılı arabuluculuğun uygulamasından etkili bir sonuç elde etmede en önemli faktör, bu çözüm yoluna etkili bir yönlendirme süreci geliştirilmesidir. Bu noktada tarafların güven duyacağı, sistematize edilmiş bir süreç planlaması pozitif etkiler ortaya çıkarır. Bu kapsamda mevzuatla ayrıntılı olarak düzenlenmiş bir yönlendirme evresi, yönlendirme süreçlerinde rol alacak bir yönlendirme ofisi, bu çözüm yoluna hakimler ve avukatlar vasıtasıyla teşvik yapılması, hakim arabuluculuğu ve personel arabuluculuk sistemlerinin varlığı kamuoyu nezdinde bu süreçlerin gerçek anlamda yargı sisteminin bütüncül bir parçası olarak görülmesini temin etmektedir. Bu noktada en önemli hususlardan biri de yönlendirme oturumunda taraflarda uyuşmazlıklarını arabuluculuk yoluyla çözmek konusunda bir irade geliştirebilmek ve niyet oluşturabilmek için yönlendiren kişinin kullanması gereken yöntemler ve yaklaşımlardır. Kapsamlı ve tarafları da dahil ederek yürütülecek etkili bir yönlendirme duruşması, taraflarda bu çözüm yoluna karşı önyargıyı giderip, direnci kırmaya ve uyuşmazlığı dostane çözüm yollarıyla çözme konusunda bir irade geliştirmek bakımından önemli bir faktördür.
Özet (Çeviri)
Court-connected mediation is an alternative dispute resolution mechanism that is currently implemented in the legal systems of many countries, particularly in the United States, and fundamentally aims to alleviate the heavy caseload of courts and to contribute to social peace by ensuring the amicable resolution of disputes. The characteristic feature of this mechanism, unlike the mediation system applied under Turkish law, is that the parties to a dispute are directed to this process through the courts or as a result of a referral made by the courts; in other words, mediation has been integrated into the judicial process and transformed into an integral component of the judicial system. Court-connected mediation, which may be implemented on either a mandatory or a voluntary basis, is also applied in many European countries under different procedural frameworks. This mechanism enables mediation to become more widely recognized and respected as a dispute resolution method and to be perceived as an alternative to litigation in the jurisdictions where it is implemented. Empirical studies further identify it as an effective and efficient dispute resolution mechanism both from the perspective of judicial actors and that of disputing parties. The most important factor in achieving effective outcomes from the implementation of court-connected mediation is the development of an effective referral process to this mechanism. In this regard, a systematized process design that inspires confidence in the parties produces positive effects. Within this framework, a referral stage regulated in detail by legislation, the establishment of a referral office to take part in referral processes, the promotion of this mechanism through judges and lawyers, and the existence of judicial mediation and staff mediation systems ensure that these processes are perceived by the public as a genuine and integral part of the judicial system. One of the most important issues at this point is the methods and approaches that should be employed by the person conducting the referral session in order to develop the parties' willingness and intention to resolve their dispute through mediation. An effective referral hearing conducted comprehensively and with the active participation of the parties constitutes an important factor in eliminating prejudice against this mechanism, overcoming resistance, and fostering a genuine willingness to resolve disputes through amicable means.
Benzer Tezler
- Arabuluculuk yoluyla uyuşmazlık çözümünde temel aşamalar ve taktikler
Main stages and tactics in dispute resolution through mediation
ELİF KISMET KEKEÇ
- Dönüştürücü arabuluculuk ve problem çözücü arabuluculuk ile uyumlaştırılması
Transformative mediation and harmonising with problem solving mediation
EMRE KIYAK
Doktora
Türkçe
2017
İşletmeAtatürk ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KAMİL YILDIRIM
- Türk inşaat sektöründe arabuluculuk üzerine hizmet verecek bir kurum önerisi
A mediation institution model for turkish construction sector
YAPRAK ARICI ÜSTÜNER
Doktora
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ
- İnşaat sözleşmelerinde uyuşmazlık çözüm/ tahkim
Dispute resolution in construction concracts/ arbitration
ÖZLEM SORAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ