Öğrencinin akademik başarısı ile duygu durumlarının yordayıcısı olarak ebeveynlerin eğitim harcamaları ve beklentileri
Parents' educational expenditures and expectations as predictors of students' academic achievement and moods
- Tez No: 1025486
- Danışmanlar: PROF. DR. ERCAN YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, Ana-baba beklentileri, Eğitim harcamaları, Olumlu duygulanım, Olumsuz duygulanım, Academic achievement, Parents expectations, Education expenditures, Positive mood, Negative mood
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı ortaokul ve lise düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerin ebeveynleri tarafından yapılan eğitim harcamalarının ve ebeveynlerin öğrenciler üzerinde meydana gelen beklentilerinin, öğrencilerin duygu durumunu ile akademik başarılarını yordama düzeyini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için araştırma nicel araştırma yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmada nedensel karşılaştırma ve korelasyonel desen benimsenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri öğrencilerin akademik başarısı ve duygu durum düzeyleridir. Bağımsız değişkenler ise ebeveynlerin eğitim harcamaları ve beklentileridir. Araştırmada ebeveynlerin eğitim düzeyleri ile kişi başı hane geliri sosyoekonomik gösterge olarak kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi çok aşamalı örnekleme yöntemi ile tespit edilmiştir. Araştırmanın evreni 2024/2025 eğitim öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerinde (Selçuklu, Meram, Karatay) öğrenim gören ortaokul ve lise öğrencilerinden ve bu öğrencilerin ebeveynlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda araştırmaya 768 öğrenci ve 768 ebeveyn dahil edilmiştir. Araştırmada öğrencilerin pozitif ve negatif duygu durumları duygu durum ölçeği ile, akademik başarıları ise okullarında yapılan kurumsal deneme sınavlarının ortalamaları ile belirlenmiştir. Ebeveyn beklentisinin belirlenmesinde ebeveyn beklenti ölçeği, eğitim harcamalarının belirlenmesi için eğitim harcaması envanteri kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi tercih edilmiş, oluşturulan modellerde ebeveyn beklentisi hem aracı hem de düzenleyici olarak modele dahil edilmiştir. Ebeveynlerin eğitim düzeyleri ile kişi başı hane gelirinden oluşan sosyoekonomik göstergeler koşullu aracılık analizlerinde kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre ebeveyn beklentisinin akademik başarı üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisinin olmadığı ancak negatif duygu durum üzerinde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Ebeveyn beklentilerinin aynı zamanda pozitif duygu durumu olumsuz olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada eğitim harcamalarının akademik başarı, pozitif ve negatif duygu durumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Yapılan aracılık analizleri ebeveyn beklentisinin eğitim harcamaları ile akademik başarı arasında aracı bir rol üstlenmediğini ancak eğitim harcamaları ile öğrencilerin pozitif ve negatif duygu durumları arasındaki ilişkide anlamlı bir aracılık işlevi gördüğünü ortaya koymuştur. Koşullu aracılık analizlerinde ebeveyn eğitim düzeyinin akademik başarıyı ve pozitif duygu durumunu anlamlı biçimde yordadığı; kişi başı hane gelirinin ise pozitif ve negatif duygu durumu üzerinde anlamlı etkiler gösterdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to determine the extent to which educational expenditure by parents of secondary school and sixth-form students, and the expectations parents have of their children, predict students' mood and academic achievement. To achieve this aim, the study was conducted using a quantitative research approach. A causal-comparative and correlational design was adopted in the study. The dependent variables of the study are students' academic achievement and mood levels. The independent variables are parents' educational expenditure and expectations. In the study, parents' educational levels and per capita household income were used as socio-economic indicators. The study sample was determined using a multi-stage sampling method. The study population consists of secondary school and sixth-form students attending schools in the central districts of Konya Province (Selçuklu, Meram, Karatay) during the 2024/2025 academic year, and their parents. Within this scope, 768 students and their parents were included in the study. In the study, students' positive and negative moods were determined using an mood scale, whilst their academic achievement was determined by the averages of institutional mock exams conducted at their schools. A parental expectation scale was used to determine parental expectations, and an education expenditure inventory was used to determine education expenditure. Structural equation modelling was employed for data analysis in the study, and in the models constructed, parental expectations were included in the model both as a mediator and as a moderator. Socio-economic indicators comprising parents' educational levels and per capita household income were used in conditional mediation analyses. According to the findings of the study, it was observed that parental expectations had no direct or significant effect on academic achievement, but had a positive effect on negative mood. It was concluded that parental expectations also had a negative effect on positive mood. The study revealed that educational expenditure has a significant effect on academic achievement, positive and negative moods. The mediation analyses conducted showed that parental expectations do not play a mediating role between educational expenditure and academic achievement; however, they do play a significant mediating role in the relationship between educational expenditure and students' positive and negative moods. Conditional mediation analyses revealed that parental educational attainment significantly predicted academic achievement and positive mood, whilst per capita household income had significant effects on both positive and negative moods.
Benzer Tezler
- Çeviri dersinde yapılaşma (uygulama sorunları-yöntem önerileri)
Strukturierung im übersetzungsunterricht (probleme der praxis-vorschlage zur methodik)
A. TURGAY KURULTAY
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ŞARA SAYIN
- Güzel sanatlar fakültelerinde verilen temel sanat eğitimi dersinin bugünkü durumu ve sorunları
The situation and problems of basic design in fine art faculties
REYHAN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ETİKE
- Yurt dışından dönen işçi çocuklarının uyum problemlerinin okul başarılarına etkisi ve Türkiye'de yetişen öğrencilerle karşılaştırılması
The effect of adaptation problems on the academic archievement of the children of the Turkish workers returning from abroad compared with the ones brought up in Turkey
ŞÜHEDA ÖZBEN
Doktora
Türkçe
1991
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İHSAN TURGUT
- Adölesanların dikkat, iştah ve beslenme durumlarının incelenmesi
Examination of adolescents' attention, appetite and nutritional status
FATMA NUR ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BAYRAM
- Fake news classification using machine learning and deep learning approaches
Makine öğrenimi ve derin öğrenme yaklaşımlarını kullanarak sahte haber sınıflandırması
SAJA ABDULHALEEM MAHMOOD AL-OBAIDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA ÇAĞLIKANTAR