Kemoterapi alan jinekolojik kanserli hastalarda yönlendirilmiş imgeleme tekniğinin bulantı, kusma, öğürme, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of guided imagery technique on nausea, vomiting, retching, anxiety and quality of life in gynecologic cancer patients receiving chemotherapy: A randomized controlled study
- Tez No: 1025606
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU AKDAĞ TOPAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: yönlendirilmiş imgeleme, jinekolojik kanserler, bulantı, kusma, öğürme, anksiyete, yaşam kalitesi, hemşirelik bakımı, guided imagery, gynecological cancers, nausea, vomiting, retching, anxiety, quality of life, nursing care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kemoterapi sürecindeki jinekolojik kanserli hastalarda yönlendirilmiş imgeleme tekniğinin kemoterapiye bağlı bulantı, kusma, öğürme, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla paralel gruplu randomize kontrollü deneysel araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 01 Ocak 2025-15 Nisan 2026 tarihleri arasında Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü Günübirlik Kemoterapi Ünitesi ile Hacettepe Onkoloji Hastanesi Medikal Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi'nde ilk kez paklitaksel–karboplatin kemoterapi tedavisi gören 49 jinekolojik kanser hastası oluşturmuştur. Müdahale grubuna (n=25) üç kemoterapi kürü boyunca her kür öncesinde yaklaşık 10 dakikalık gevşeme egzersizini takiben yaklaşık 25 dakika süren yönlendirilmiş imgeleme uygulaması sonrasında 10 dakikalık gevşeme egzersizi uygulanmış kontrol grubu (n=24) rutin bakım almıştır. Araştırma verileri MASCC Antiemezis Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Kanser Tedavisinin İşlevsel Değerlendirmesi (FACT-G) Ölçeği ve telefon izlem formu kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 gerçekleştirilmiştir. STAI-I ve FACT-G puanları doğrusal karma etkili modellerle, MASCC sonuçları ise rank-temelli nonparametrik longitudinal analizlerle değerlendirilmiştir. Birincil analizde intention-to-treat, duyarlılık analizinde per-protokol yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada, müdahale grubunda akut ve gecikmiş bulantı, kusma ve öğürme; beklenti döneminde ise bulantı ve öğürme düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Kusma açısından beklenti döneminde gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Müdahale grubunda antiemetik kullanımının azaldığı, STAI-I puanlarının düştüğü ve FACT-G toplam ve alt boyut puanlarının iyileştiği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak yönlendirilmiş imgelemenin, kemoterapiye bağlı semptomları ve anksiyeteyi azaltmada, antiemetik kullanımını düşürmede ve yaşam kalitesini artırmada etkili, kanıta dayalı tamamlayıcı bir hemşirelik girişimi olarak kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This parallel-group randomized controlled experimental study was conducted to determine the effects of guided imagery on chemotherapy-induced nausea, vomiting, and retching, as well as anxiety and quality of life, in patients with gynecologic cancer undergoing chemotherapy. The sample comprised 49 patients with gynecologic cancer who received paclitaxel–carboplatin chemotherapy for the first time between January 1, 2025, and April 15, 2026, at the Day Chemotherapy Unit of the Department of Medical Oncology Başkent University Ankara Hospital and the Medical Oncology Day Treatment Unit at Hacettepe Oncology Hospital. Over three chemotherapy cycles, the intervention group (n = 25) received approximately 10 minutes of relaxation exercises before each cycle, followed by approximately 25 minutes of guided imagery and a further 10 minutes of relaxation exercises. The control group (n = 24) received routine care. Data were collected using the MASCC Antiemesis Tool, State Anxiety Inventory (STAI-I), Functional Assessment of Cancer Therapy–General (FACT-G), and telephone follow-up form. Statistical analyses were performed using SPSS 25.0 and R 4.6.1. STAI-I and FACT-G scores were analyzed using linear mixed-effects models, whereas MASCC outcomes were evaluated using rank-based nonparametric longitudinal analyses. The primary analysis followed the intention-to-treat principle, while per-protocol analyses were conducted as sensitivity analyses. Acute and delayed nausea, vomiting, and retching, as well as anticipatory nausea and retching, were significantly lower in the intervention group than in the control group (p < 0.05). No significant between-group difference was found in anticipatory vomiting (p > 0.05). The intervention group also demonstrated reduced antiemetic use, lower STAI-I scores, and improvements in FACT-G total and subscale scores (p < 0.05). In conclusion, guided imagery is recommended as an effective, evidence-based complementary nursing intervention for reducing chemotherapy-induced symptoms, anxiety, and antiemetic use and improving quality of life.
Benzer Tezler
- Kemoterapi alan jinekolojik kanserli hastalarda semptom yönetim modeli'nin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of symptom management model in gynecologic cancer patients undergoing chemotherapy
ŞEYMA İNCİSER PAŞALAK
Doktora
Türkçe
2020
Kadın Hastalıkları ve DoğumKoç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMNUN SEVEN
- Kemoterapi alan jinekolojik kanserli hastalar için geliştirilen yapay zeka destekli mobil semptom yönetimi eğitim ve danışmanlığının semptom şiddeti, destekleyici bakım gereksinimleri, psikolojik iyi oluş ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of an artificial intelligence–supported mobile symptom management education and counseling developed for gynecologic cancer patients receiving chemotherapy on symptom severity, supportive care needs, psychological well-being and quality of life
ESRA NUR ERDOĞAN
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
- Jinekolojik kanserli hastalarda kemoterapiye bağlı gelişen bulantı-kusma üzerine akupresürün etkisinin incelenmesi
Studying the effect of acupressure on chemotherapy-induced nausea-vomiting in patient with gynecologic cancer
AYTEN TAŞPINAR
Doktora
Türkçe
2006
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHSEN ŞİRİN
- Jinekolojik kanserli hastalarda beden imajı, benlik saygısı ve depresyon durumunun belirlenmesi
Determination of body image, self-esteem, and depression in patients with gynecologic cancer
NURCAN DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM BAYRAKTAR
- Kanserli hastalarda kemoterapiye bağlı alopesi algısı ve bütüncül iyilik halinin değerlendirilmesi
Evalation of chemotherapy induced alopecia perception and holistic well being in cancer patients
ÜMMİHAN CANDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
OnkolojiTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA KURT