Gönen İlçesi'nde (Balıkesir) meteorolojik kuraklığın analizi ve tarımsal üretime etkileri
Analysis of meteorological drought in Gönen district (Balıkesir) and its effects on agricultural production
- Tez No: 1025696
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK AYKIR AKDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuraklık, iklim değişikliğinin etkisiyle sıklığı ve şiddeti artan, su kaynakları, ekosistemler ve tarımsal faaliyetler üzerinde de önemli olumsuz etkiler oluşturan çevresel sorunlardan biridir. Özellikle suya bağımlı tarımsal faaliyetlerin yoğun olarak gerçekleştirildiği alanlarda kuraklık koşullarının belirlenmesi ve etkilerinin ortaya konulması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Balıkesir ili Gönen ilçesinde kuraklık koşullarının belirlenmesi ve tarımsal üretim üzerindeki olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı, Türkiye'nin önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olması ve tarımsal faaliyetlerin büyük ölçüde sulama suyuna bağlı şekilde yürütülmesi sebebiyle tercih edilmiştir. Araştırmada Meteoroloji Genel Müdürlüğünden temin edilen 1973–2023 dönemine ait aylık yağış ve sıcaklık verileri kullanılmıştır. İlk olarak veri setlerine homojenlik analizleri uygulanmıştır. Homojen olduğu belirlenen veriler kullanılarak Standartlaştırılmış Yağış Evapotranspirasyon İndeksi (SPEI) yöntemiyle kuraklık analizleri gerçekleştirilmiş ve SPEI-3, SPEI-6 ile SPEI-12 zaman ölçekleri hesaplanmıştır. Elde edilen kuraklık sonuçları, tarımsal üretim ve su kaynaklarına ilişkin verilerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, Gönen ilçesinde farklı şiddet ve sürelerde kurak dönemlerin yaşandığını göstermektedir. Özellikle 1970'li yılların ortaları, 1980'li yılların sonlarından 2000'li yılların sonlarına kadar uzanan dönem ile 2020 yılı sonrasında kuraklık koşullarının belirginleştiği belirlenmiştir. SPEI-12 analizleri, özellikle 1988–2008 dönemi ile 2020 sonrasında uzun süreli kuraklık eğilimlerinin iv belirginleştiğini ortaya koyarken; SPEI-3 ve SPEI-6 analizleri kısa ve orta süreli kuraklık değişimlerinin izlenmesine olanak sağlamıştır. Son zamanlardaki sıcaklık artışları ve yağış rejimindeki düzensizliklerin kuraklık riskini artırdığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Gönen ilçesinde kuraklık koşullarının yalnızca meteorolojik açıdan değil, tarımsal üretim ve su kaynakları bakımından da önemli riskler oluşturabilecek bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, Gönen ilçesinde kuraklık koşulları ile tarımsal üretim arasındaki ilişkinin uzun dönemli veriler üzerinden değerlendirildiği ilk çalışmalardan biri olması bakımından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Drought is one of the environmental problems whose frequency and severity have increased due to the effects of climate change, causing significant adverse impacts on water resources, ecosystems, and agricultural activities. Determining drought conditions and revealing their effects is of great importance, particularly in areas where water-dependent agricultural activities are carried out intensively. This study aims to determine drought conditions in Gönen District of Balıkesir Province and to evaluate their possible effects on agricultural production. The study area was selected because it is one of Türkiye's important rice production centers and because agricultural activities are largely carried out depending on irrigation water. In the study, monthly precipitation and temperature data for the 1973–2023 period obtained from the Turkish State Meteorological Service were used. The Standardized Precipitation Evapotranspiration Index (SPEI) method was preferred for drought analyses, and calculations were performed at SPEI-3, SPEI-6, and SPEI-12 time scales. In addition, homogeneity analyses were applied to the datasets obtained from the Turkish State Meteorological Service, and the drought results were evaluated by comparing them with agricultural production data and data related to water resources. vi The analysis results indicate that drought periods of varying severity and duration occurred in Gönen District. It was determined that drought conditions became more pronounced especially in the mid-1970s, from the late 1980s to the late 2000s, and after 2020. While the SPEI-12 analyses revealed that long-term drought tendencies became more evident particularly during the 1988–2008 period and after 2020, the SPEI-3 and SPEI-6 analyses enabled the monitoring of shortand medium-term drought variations. Recent increases in temperature and irregularities in the precipitation regime were found to increase the risk of drought. The findings show that drought conditions in Gönen District may pose significant risks not only from a meteorological perspective but also in terms of agricultural production and water resources. In this respect, the study is important as one of the first studies to evaluate the relationship between drought conditions and agricultural production in Gönen District based on long-term data.
Benzer Tezler
- Sağlık hizmetleri eğitimi veren kurumlarda okul kültürü: GATA Sağlık Astsubay Meslek Yüksekokulu örneği
School culture in health education institutions: Gulhane Military Medical Academy (GMMA), health noncommissioned officer college example
YASİN UZUNTARLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sağlık Kurumları YönetimiGazi Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYKUT GÖKSEL
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Pre-eklampsi ve eklampsi vakalarında immünoglobülin düzeylerinin değerlendirilmesi (Klinik ve immünobiolojik araştırma)
Examination des valeurs d'immunoglobulines en cas de la toxemie gravidique
M. MURAT SEMİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Üzüm sularının pastörizasyonu ve kontsantresi sırasında hidroksimetilfurfural oluşumu üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ŞERİFE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ürünleri Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN URAL
- Hazır giyim sanayiinde nitelikli insangücü ihtiyacı
Başlık çevirisi yok
HANDAN SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN