Cumhuriyet döneminde devlet ve eşkıyalık (1923-1952)
State and banditry in the Republican Period (1923-1952)
- Tez No: 1025855
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMAL YAKUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet tarihi, Modern devlet, Sosyal tarih, Ulus-devlet, İç güvenlik, Republic history, Modern state, Social history, Nation-state, Internal security
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kurucu kadro cumhuriyetin ilanından sonra, merkezi ve modern bir devlet inşa etme sürecinde rejime sadık ve tam denetim altında olan bir vatandaş profili oluşturmayı amaçlamıştır. Bu süreçte karşılaşılan en büyük engellerden biri Anadolu'da süregelen asayişsizlik meselesi olmuştur. Devlet, Osmanlı'dan aldığı mirasla toplumsal düzeni tehdit eden tüm unsurları ayrım yapmaksızın“eşkıya”olarak tanımlamıştır Eşkıya hem devletin resmi söylemlerinde hem de onun güdümünde olan basında ayrılıkçı-dini hareketler de dahi olmak üzere tüm suçluları içinde barındıran bir mozaik halini almıştır. Cumhuriyet rejimi, eşkıyalığı ortadan kaldırmak için çeşitli yasal düzenlemelere başvurmuş; bu kapsamda af kanunları çıkarmış, İzale-i Şekavet Kanunu'nu yürürlüğe koymuş ve her türlü unsuru silahsızlandırarak ülkedeki yegâne silahlı otorite konumuna gelmeye çalışmıştır. Af kanunları ile eşkıyanın topluma kazandırılması ve yeni rejime sadık hale getirilmesi amaçlanmıştır. Özellikle savaş yıllarında affedilen bazı şakiler cephelerde büyük yararlılıklar göstermiştir. Hatta bazıları halk nezdinde birer kahramana dahi dönüşmüşlerdir. Öte yandan, İzale-i Şekavet Kanunu ile eşkıyayı yakalamak adeta bir tür“cadı avına”çevrilerek bunların halk tarafından yakalanması ve öldürülmesi suç olmaktan çıkarılmıştır. Eşkıya yakalama görevini halka yükleyip bunu kolektif bir sorumluluk haline getiren bu anlayış, devletin yeni rejimi inşa ederken ki kırılgan yapısını açıkça gözler önüne sermiştir.
Özet (Çeviri)
Following the proclamation of the republic, the founding leadership aimed to create a profile of citizens who were loyal to the regime and under its full control as part of the process of building a centralized and modern state. One of the greatest obstacles encountered during this process was the ongoing issue of lawlessness in Anatolia. Drawing on its legacy from the Ottoman Empire, the state defined all elements threatening social order, without distinction, as“bandits.”In both the state's official discourse and the press under its control, the term“bandit”came to encompass a mosaic of all criminals, including even separatist and religious movements. The Republican regime resorted to various legal measures to eradicate banditry; within this framework, it enacted amnesty laws, put the Law on the Eradication of Banditry into effect, and sought to become the sole armed authority in the country by disarming all other groups. The amnesty laws were intended to reintegrate bandits into society and make them loyal to the new regime. Some bandits pardoned during the war years, in particular, proved highly valuable on the front lines. Some even became heroes in the eyes of the public. On the other hand, the Law on the Eradication of Banditry turned the pursuit of bandits into a sort of“witch hunt,”decriminalizing their capture and killing by the public. This approach, which shifted the responsibility of capturing bandits onto the public and turned it into a collective duty, clearly exposed the fragile nature of the state as it sought to build the new regime.
Benzer Tezler
- Atatürk Döneminde Türkiye'de tütün ve sigara kaçakçılığı: 1923-1938
Tobacco and cigarette smuggling in Turkey During the Atatürk Period: 1923-1938
BARIŞ BORLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİTHAT ATABAY
- Experience value, counter-monument, narrative archive: The memory landscape of the railroaders in Türkiye
Yaşam değeri, karşı-anıt, anlatı arşiv: Türkiye'deki demiryolcuların hafıza peyzajı
BAŞAK ÖZDEN
- Devlet-kolluk ilişkisi kapsamında jandarma ve Türk Jandarması
Gendarmerie in the context of state-law enforcement force relationship and Turkish >Gendarmerie
EVRİM KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OZAN ZENGİN
- The missing link in the chain of oppression and resistance: Last era of kurdish banditry in modern Turkey, 1950-1980
Zulüm ve direniş zincirindeki eksik halka: Modern Türkiye'de kürt eşkıyalığının son çağı, 1950-1980
AHMET ÖZCAN
Doktora
İngilizce
2014
Siyasal BilimlerBoğaziçi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP ÇAĞLAYAN GAMBETTİ
- Bartında asayiş (1918-1938)
Public order in Bartın (1918-1938)
MUSTAFA SİNAN YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL NAMAL