Nicel birliktelik kurallarının bulanık mantık ve genetik algoritma ile otomatik keşfi
Discovery of quantitative association rules with fuzzy logic and genetic algorithms
- Tez No: 134731
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. YETKİN TATAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Veri madenciliği, birliktelik kuralları, bulanık kümeler, genetik algoritma, düzenli populasyon, adalı düzenli populasyon, genelleştirilmiş düzenli populasyon. IX, Eşleştirme kuralları, Genetik algoritmalar, Fuzzy sets, Association rules, Genetic algorithms, Data mining
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Yüksek Lisans Tezi NİCEL BİRLİKTELİK KURALLARININ BULANIK MANTIK VE GENETİK ALGORİTMA İLE OTOMATİK KEŞFİ Korkut Koray GÜNDOĞAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği 2003, Sayfa: 53 Birliktelik kural keşfi veri madenciliğinin en popüler araştırma konularından biridir. Bu çalışmada nitelikleri nicel değerler alabilen veritabanlarında nicel birliktelik kural keşfi için bulanık mantık ve genetik algoritma tabanlı yeni bir yöntem denenmiştir. Bu yöntemle daha önceki yöntemlerdeki her veritabanına göre belirlenen eşik değerlerine ihtiyaç duyulmamakta, yoğun nesne kümeleri bulunmadan kurallar otomatik olarak bulunmaktadır. Ayrıca, kullanılan genetik algoritma için başlangıç populasyonu üretme aşamasında etkili üç farklı yöntem daha denenmiş, gelişigüzel üretme yöntemindeki dezavantajlar giderilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Önerilen yöntem, Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği lisans öğrencilerinin ders notları kayıtlarını tutan veritabanında denenmiş, kullanışlı ve ilginç kurallar etkili şekilde bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
1. GİRİŞ 1960'lardaki veri toplama sistemleri popülerdi, 1970'lerde ise ilişkisel veri tabanları kullanılmaya başlandı. 1980 'lerde ise ilişkisel veri tabanı modellerinin popüler olduğunu, 1990'larda ve 2000'li yıllarda ise dünya gündeminde veri madenciliğinin, veri ambarlarının, multimedya ve web veri tabanlarının oldukça popüler olduğunu görüyoruz. Karar aşamalarında çok kritik bazı bilgiler vardır ki, sonuçların etkileri bu bilgilerin doğruluğuyla orantılıdır. Bir çok durumda cevabını tam olarak veremediğimiz sorular doğrultusunda karar verebiliriz. Ticari bir şirket için müşterilerinin ilgi alanları, şirkete karşı olan bakış açılan, rakip firmalara olan ilgileri, markalarına olan bağlılıkları, gelir düzeyleri gibi bilgiler onlara sağlanan mal ve hizmetlerin kalitesi üzerinde çok net etkiler yapacaktır. Bu tür bilgiler teorik olarak her ne kadar sistemlerimizde kayıt altında olsa da, kullanılabilir bir şekilde açık ve net cevaplara ulaşabilmemiz mevcut kullanımdaki sistemlerle neredeyse imkansız denecek kadar zordur. VM, eldeki verilerden üstü kapalı, çok net olmayan, önceden bilinmeyen ancak potansiyel olarak kullanışlı bilginin çıkarılmasıdır. Verilerin içerisindeki desenlerin, ilişkilerin, değişimlerin, düzensizliklerin, kuralların ve istatistiksel olarak önemli olan yapıların yarı otomatik olarak keşfedilmesidir. Keşfedilecek kurallar da veritabanın özelliklerine ve kuralların kullanılışına göre farklı tekniklerle bulunur. Bunlardan bazıları sınıflama, kümeleme, birliktelik kuralları, ardışık örüntüler, zaman serisi analizi, tahmin etme, tanımlama ve görselleştirme gibi tekniklerdir Kayıtlardaki birliktelikleri, beraber ortaya çıkan şeyleri kural olarak bulmaya çalışan birliktelik kural madenciliği veri madenciliği tekniklerin en çok çalışılan konularından birisidir. Bu tezde de birliktelik kural keşfi için yeni bir yöntem önerilmiştir. Yöntem, yapay zeka ve esnek hesaplama yöntemlerinden bulanık mantık ve genetik algoritmayı (GA) kullanmaktadır. Bu iki yöntem beraber kullanılarak sürekli değerli verileri olan veritabanlarmdan nicel birliktelik kurallarının keşfi yapılmıştır. Ayrıca GA'daki ilk aşama olan başlangıç populasyonu üretme aşamasında literatürde kullanılan gelişigüzel başlangıç populasyonu üretme yöntemi dışında üç farklı yöntem daha denenmiş ve etkili şekilde ilginç kurallar bulunmuştur. 1.1 Tezin Yapısı Bu tez toplam yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş bölümü olup tezin genel olarak çerçevesi çizilmiş ve amacı saptanmıştır. Diğer bölümler aşağıdaki gibidir.
Benzer Tezler
- Nicel birliktelik kurallarının keşfinde bulanık mantık ve genetik algoritma yaklaşımı
Fuzzy logic and genetic algorithm approaches in mining of quantitative association rules
BİLAL ALATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolFırat ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ARSLAN
- A data-driven approach to identifying and selecting temporary disaster debris management sites: The case of Istanbul
Geçici afet moloz yönetim alanlarının belirlenmesi ve seçimi için veri odaklı bir yaklaşım: İstanbul örneği
BURAK KABAKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Yerçekimsel arama algoritmasıyla nicel birliktelik kurallarının keşfi
Association rules mining with gravitational search algorithm
ÜMİT CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiTunceli ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLAL ALATAŞ
- Kaotik haritalı parçacık sürü optimizasyonu algoritmaları geliştirme
Development of chaotic maps embedded particle swarm optimization algorithms
BİLAL ALATAŞ
Doktora
Türkçe
2007
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolFırat ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ERHAN AKIN
- Restoran müşterilerinin menü ögesi seçim davranışlarının pazar sepet analizi ile incelenmesi
The examination of restaurant customers' menu item selection behavior using market basket analysis
SETENAY MELEK YURTTABİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıBalıkesir ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OĞUZHAN İLBAN