From propoganda to national identity construction: Turkish literature and the First World War, 1914-1918
Propagandadan milli kimlik inşasına: Türk edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı, 1914-1918
- Tez No: 140571
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKKI ZAFER TOPRAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dünya Savaşı I, Edebiyat, Kültür, Milli kimlik, Milli kültür, Milliyetçilik, Propaganda, Savaş, Türk edebiyatı, Türk milliyetçiliği, World War I, Literature, Culture, National identity, National culture, Nationalism, Propaganda, War, Turkish literature, Turkish nationalism
- Yıl: 2003
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Modern Türkiye Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, 1914-1918 yılları arasında meydana gelen Birinci Dünya Savaşı'nın aynı dönemdeki Türk edebiyatına yansıması üzerinedir. Dünya tarihinin bu ilk topyekûn savaşı, toplumsal alanın hemen her kesiminin savaşa göre düzenlenmesine yol açmış; bu doğrultuda, özellikle gelişmiş Avrupa ülkelerindeki kültürel sektörler, savaş çabasını desteklemek amacıyla ve hükümetlerinin yönlendirmeleri doğrultusunda propagandaya yönelik üretimde bulunmuşlardır. Ne var ki, azgelişmiş ve çok-etnili bir yapıya sahip olan Osmanlı İmparatorluğu, henüz ulus-devlet oluşumunu tamamlayamamış olduğundan, bir milli akım yelpazesi içinde çeşitli biçimlerde konumlanan Osmanlı-Türk entelijansiyası, cephe ve cephe gerisini desteklemeye yeterli bir propaganda etkinliği ortaya koyamamıştır. Bu yönde bazı yetersiz denemelerde bulunulmuşsa da, Türk milli entelijansiyasının, savaşın ilerleyen dönemlerinde propaganda üretimini bir yana bırakıp, zaten böyle bir mekanizmanın sağlıklı işleyebilmesi için de gereksinim duyulan, uzun vadeli milli kültür oluşumu için harekete geçtiği görülmüştür. Sonuçta, üretimleriyle savaşa destek veremeyen entelijansiya, bunun yerine savaşın yol açtığı koşullardan da yararlanarak milli kültür alanındaki eksiklikleri gidermeye yönelmişlerdir. Bu tez, temelde dönemin önde gelen yazarlarınca üretilen edebi metinlerin yorumlanması aracılığıyla geliştirilmektedir. Bu yorum, bağlamsallaştırmaya dayalı bir kültürel tarih metodolojisine dayanmakta, edebi metinler ile tarihsel bağlamarasındaki karmaşık etkileşimi çözümlemeye öncelik verilmektedir. Bu doğrultuda, öncelikle Osmanlı-Türk kültürel alanında savaş dönemi propagandasının üretilemeyişi ve bunun yerine kültür temelli bir milli kimlik inşasına yönelinmesi, neden ve sonuçlara odaklanan, 1908-1918 arası tarih bağlamında anlatılmakta, daha sonra edebi metinler bu bağlamla ilişkilendirilerek yorumlanmaktadır. Birinci Dünya Savaşı propagandası, Türk milliyetçiliği ve milli kimlik inşası konularına ağırlık veren bu çalışma, kültür ve edebiyat tarihi alanları arasında verimli bir etkileşimin olanaklarını araştıran disiplinlerarası bir arayışın ürünü olarak belirmektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation is about the reflection of the 1914-1918 First World War on Turkish literature of the same period. In the warring developed countries of Europe widespread efforts were directed towards the generation of propaganda that would support the war in accordance with governmental policies. However, in the underdeveloped and multi-ethnic Ottoman Empire, which had not yet transformed into a nation-state, its Ottoman-Turkish intelligentsia could not produce propaganda sufficient to support the battlefronts and the home front. As the war unfolded, Turkish writers abandoned their initial attempts at propaganda and turned instead to the formation of a national culture, which was necessary for the existence of such a mechanism in the long-term. Thus, the Ottoman-Turkish intelligentsia, who could not support the war effort, used the conditions created by the war to eliminate the deficiencies in national culture. The dissertation consists mainly of interpretations of literary texts written by the representative writers of the period. These interpretations follow a cultural historiographical methodology based on contextual isation and give precedence to an analysis of the complex interaction between literary texts and the historical context. The failure to generate wartime propaganda and the efforts to construct a culture- based national identity are described by focusing on their reasons and outcomes within the historical context of 1908-1918, with the addition of an interpretation of iiiliterary texts with reference to this context. This work discusses the subjects of First World War propaganda, Turkish nationalism and national identity construction. It is an interdisciplinary effort, as it looks for evidence of an effective interaction between cultural and literary history.
Benzer Tezler
- Edebiyat ve ideoloji: 1917 sonrası Sovyet edebiyatında kimlik yozlaşması -Azerbaycan edebiyatı örneği-
Literature and ideology: Identity corruption in the Soviete literature after the October 1917 example of Azerbaijan literature
ÖMER FARUK ATEŞ
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. ABDULLAH ŞENGÜL
- 21. yüzyılda kemanın değer inşası: Goebbels'in Stradivarius'u ve Umut Kemanları Projeleri
Value construction of violin in the 21st century: Goebbels' Stradı̇varius and Violins of Hope Projects
HALİDE KARABİBER
Doktora
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Toplumsal bellek inşasında etkili bir araç olarak imge ve dijital film arşivleri; filmmirasim.ktb.gov.tr
Image and digital film archives as an effective tool in constructing social memory; filmmirasim.ktb.gov.tr
HASAN DÖNMEZ
Doktora
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonBaşkent ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAN GİDER IŞIKMAN
- Türkiye'de siyasi partilerin milli kimlik algısı: AKP, CHP, MHP örneği
The national i̇dentity perceptions of political parties in Turkey: the examples of AKP, CHP,MHP
SİNEM ŞAHNAGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Siyasal BilimlerCumhuriyet ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY ERCİNS
- İsrail'in ulusal kimlik inşasında müzelerin rolü: Kudüs Eski Şehir'deki müzeler
The role of museums in Israel's national identity construction: Museums in the Old City of Quds
MERVE GÜNLÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiKudüs ve Filistin Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SITKI KARADENİZ