Osmanlı devlet ve toplum yapısının dönüşümü sürecinde balkanlarda ayanlık (XVII.-XVIII. yüzyıllar)
The Provincial notables in the balkans in the transformation process of the structure of the Ottoman State and society (XVIIth-XVIIIth centuries)
- Tez No: 144268
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. YUNUS KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
m ÖZET Bu çalışma, XVIII. Yüzyılda, Balkanlarda ayanlık kurumunu incelemektedir. Klasik dönemden beri taşranın seçkinleri olarak bilinen ayanlar, XVII. Yüzyıldan itibaren, Osmanlı İmparatorluğu'nun geçirdiği ekonomik ve askeri dönüşüm sebebiyle, yavaş yavaş idari kadroları doldurmaya başlayacaklardır, iltizam ve arpalık uygulamalarıyla idari görevleri ele geçiren yerel seçkinler, XVIII. Yüzyıl içinde, taşrada, zaman zaman tam bir otorite kurma şansına kavuşacaklardır. XVIII. Yüzyıl ortalarından itibaren kurumsallaşmaya başlayan ayanlık, bu yüzyılın ikinci yarısında, Balkanlar sahasında ve özellikle bugünkü Bulgaristan topraklarında taşra idaresini belirleyen bir yapı haline gelecektir. Güçlerinin zirvesinde bulunan Rumeli ayanlarının faaliyetleri, XVIII. Yüzyılın son on yılına damgasını vuracak ve merkezi yönetimi fazlasıyla meşgul edecektir. Osmanlılar için bir değişim ve dönüşüm yüzyılı olan XVIII. Yüzyılda, ayanhk kurumu ve ayanlar, taşra idaresinin dönüşen yapısını ve yüzlerini yansıtan bir örgütlenme ve bu örgütlenmenin 'yeni' tip bireyleri/idarecileri olarak karşımıza çıkarlar. XVIII. Yüzyıl sonunda 'altın çağ'ını yaşayan ayanlık kurumu, II. Mahmud'un merkezileşme çabaları sayesinde XIX. Yüzyıl ortalarına varamadan etkinliğini yitirecektir.
Özet (Çeviri)
IV SUMMARY This thesis examines the institution of ayanlik in the Balkans in the eighteenth century. Having been known as the elites of the provinces since the classical period of the Ottoman Empire, the notables (ayah) started to occupy the administrative posts gradually from the seventeenth century due to the economic and military transformation of the Empire. The local elites who acquired the administrative duties through the practices of iltizam and arpalık got the opportunity to establish their authority in the provinces, from time to time, in the eighteenth century. The institution of ayanlik, which had been institutionalized since the midst of the eighteenth century, evolved into a structure that determined provincial administration in the Balkans, in the Bulgarian lands in particular. The activities of the notables of Rumeli, whose power was then at its zenith, left their footprints in the last ten years of the eighteenth century; thus the central administration dealt with these activities excessively. In the eighteenth century (it was the century of change and transformation for the Ottomans) we come across the institution of ayanlik and ayans (provincial notables) as an organization, which reflects the transforming structures of the provincial administration and changing attributes of the notables. On the other hand, we come across the notables as a 'new' type individuals/governors of this organization. The institution of ayanlik which experienced its 'heyday' at the end of the eighteenth century lost its significance towards the half of the nineteenth century due to the efforts of Mahmud II for centralization.
Benzer Tezler
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ