Dindışı eski Uygurca metinlerin karşılaştırmalı sözvarlığı
Comparative lexicology of secular old Uighur texts
- Tez No: 161822
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada esas olarak 8.-14. yüzyıllar arası dindışı Uygurca metinlerin sözvarlığı ele alınmıştır. Sözcükler üzerine yapılmış açıklamalardan ve karşılaştırmalı küçük bir sözlükten oluşan bu çalışmada Çağatay grubu (Yeni Uygur, Özbek) ve Güney Sibirya grubu (Tuva, Hakas, Altay ve Yakut) Türk dilleri ve San Uygurca esas alınmıştır. Bu gruplara ek olarak San Uygurca da karşılaştırmaya katılmıştır. Tarama kapsamı içerisine aldığımız dillerdeki ölçüt Eski Uygurcaya yakınlıkları olmuştur. Sonuç olarak dindışı Uygurca metinlerde görülen Arapça ve Farsça kelimeler Türkçe, Yeni Uygurca ve Özbekçede yaşarken diğer dillerde bu sözcüklerin yerini Moğolca ve Çince ödünçlemelerin aldığı saptanmıştır. Ayrıca Eski Uygurca kelimelerin bazı ses değişimleri ile en çok görüldüğü dilin Türkiye Türkçesi, en az görüldüğü dilin ise Yakutça olduğu tesbit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study basicly consists of a vocabulary o% the secular Uighur texts written 8th and the 14th centuries. The present work contains explanations on lexicon and a small comparative glossary which are based essentially on the Chagatai group (New Uighur, Özbek) and South Siberian group (Tuva, Khakas, Altay and Yakut) of Turkic Languages. The criterion used for the classification of these languages is based on their affinity with Old Uighur. As a result, it is determined that the Arabic and Persian loanwords appearing in the old secular Uighur texts, are still alive in Turkish, Modern Uighur and Uzbekh; however, in the other Turkic languages these loanwords were substituted for the Mongolian and Chinese loanwords. Furthermore, it has been noted that the Old Uighur words, though with some phonetical changes, are mostly found in Turkish, but on the other hand the same words have the lowest frequency in Yakut.
Benzer Tezler
- The paleographical analysis of the manichaen script for middle Iranian and old Uyghur texts
Mani yazılı orta İran ve eski Uygur metinlerinin paleografik analizi
BETÜL ÖZBAY
Doktora
İngilizce
2016
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
PROF. DR. NICHOLAS SIMS-WILLIAMS
- Uygur sivil dokümanlarının söz varlığı
Vocabulary presence of Uighur civil document
İZZET ŞİRİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERRUH AĞCA
- Eski Uygur hukuk metinlerindeki kişi adları üzerine bir deneme
An attempt on contact names in the Old Uyghur legal documents
ASLI NUR TÜFEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL ÖLMEZ
- Eski Uygur Türkçesinde fiillerin eş dizim sözlüğü
Collocation dictionary of verbs in Old Uyghur Turkish
SÜMBÜL BEGÜM KÖRTELLİ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN ŞEN
- Eski Türkçe tantrik bir metin: Uṣṇīṣa vijaya dhāraṇī sūtra
A tantric text of the old Turkic: uṣṇīṣa vijaya dhāraṇī sūtra
HASAN İSİ
Doktora
Türkçe
2019
DilbilimHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE YILMAZ